Προς: Τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη
Κοιν: Αρχηγούς Κοινοβουλευτικών κομμάτων του Ε.Κ., Υπουργό Εξωτερικών.
Θεσσαλονίκη 09-02-2026
Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ
Με την ευκαιρία της επικείμενης αυριανής συνάντησής
σας με το πρόεδρο τη Τουρκίας κ. Ταγίπ Ερντογάν, θεωρούμε απαραίτητο να θέσουμε
υπόψη σας τις θέσεις μας σχετικά με τις σχέσεις, αλλά και τις διεκδικήσεις μας
από την Τουρκία.
Ως Έλληνες Ποντιακής και
Μικρασιατικής καταγωγής, σε ότι μας
αφορά, μετά την ολοκλήρωση το 1923 και της δεύτερης φάσης της Γενοκτονίας των
Ελλήνων του Πόντου, την υπογραφή της συνθήκης της Λοζάνης και την
προσφυγοποίηση 1.500.000 Ελλήνων του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της
Ανατολικής Θράκης, εδώ και εκατό χρόνια παρακολουθούμε την συνεχιζόμενη επιθετική,
ιμπεριαλιστική, αναθεωρητική, όσο και επεκτατική πολιτική των εκάστοτε
Τουρκικών κυβερνήσεων.
Κεμαλιστών, σοσιαλιστών,
στρατιωτικών-χουντικών και σήμερα των φιλοϊσλαμιστών, να συνεχίζουν με
ενέργειες οι δηλώσεις τους, την ίδια επιθετική, όσο και προκλητική, καταδικαστέα από τους Διεθνείς
οργανισμούς, τον Ο.Η.Ε. και την Ευρωπαϊκή Ένωση, πολιτική των εθνοκαθάρσεων και
της Γενοκτονίας, αρχικά σε βάρος του
Ελληνισμού της Ίμβρου και της Τενέδου, της Κωνσταντινούπολης και της Κυπριακής
Δημοκρατίας και τις τελευταίες δεκαετίες, των παράνομων διεκδικήσεων με την
προβολή της γαλάζιας πατρίδας, αλλά και
συνεχών απειλών, (Casous Belli), σε βάρος της χώρας μας.
Αντίστοιχα
όλα αυτά τα χρόνια μετά την Γενοκτονία που υπέστησαν οι Έλληνες της Μικράς
Ασίας και του Πόντου, η Τουρκία συστηματικά,
1. Επιχειρεί να διαστρεβλώσει την ιστορία και να
διαψεύσει τις διηγήσεις εκατοντάδων Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων της Θράκης
και της Μικράς Ασίας, που ήταν αυτήκοοι μάρτυρες και είδαν δεκάδες συγγενείς,
φίλους και συμπατριώτες τους να πέφτουν θύματα βίας, δολοφονιών και εξοριών
κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες μέχρι του τελικού αφανισμού τους, σε «ένα
ΑΟΥΣΒΙΤΣ εν ροή», όπως χαρακτήρισε αυτές τις πορείες θανάτου ο αείμνηστος
καθηγητής Ιστορίας Πολυχρόνης Ενεπεκίδης.
2. Επιχειρεί επίσης να διαψεύσει τις χιλιάδες μαρτυρίες
που είδαν το φως της δημοσιότητας, μέσα από διπλωματικά επίσημα έγγραφα προς
τις κυβερνήσεις τους, δεκάδων ξένων διπλωματών και αποτελούν αδιαμφισβήτητα
τεκμήρια των όσων Νεότουρκοι και Κεμαλιστές οργάνωσαν και εν συνεχεία εφάρμοσαν
από το 1914-1923 σε βάρος των Εθνικά και θρησκευτικά διαφορετικών πληθυσμών,
της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
3. Επιμένει να καταγγέλλει ως ανιστόρητες και να αγνοεί
τις αποφάσεις Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων από όλο τον κόσμο, της Διεθνούς Ένωσης
Γενοκτονιών της Γενεύης, Παγκόσμιων Επιστημονικών συνεδρίων σχετικών με το
θέμα, Δημοτικών αρχών σε Η.Π.Α., Αυστραλία, Ευρωπαϊκή Ένωση, Πολιτειακών αρχών
και Εθνικών κοινοβουλίων σε Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και τις Η.Π.Α. τα οποία
αφού προηγουμένως μελέτησαν επισταμένως όλα τα στοιχεία που είχαν στην διάθεσή
τους αποφάνθηκαν,
ότι τα όσα συνέβησαν τη περίοδο 1914-1923
σε βάρος Αρμενίων Ασσυρίων και Ελλήνων έχουν όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά
που προβλέπει η απόφαση του 1948 του Ο.Η.Ε για να θεωρηθούν ως πράξεις
Γενοκτονίας.
4.
Αγνοεί τις παρατηρήσεις της
Επιτροπής Εξωτερικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου, στις 26-27 Σεπτεμβρίου του 2006 στα άρθρα 24, 28, 31,
(τελικό Α 6-0269-2006) με τις
οποίες εκφράζει την λύπη της, γιατί δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σε θέματα
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών στην Τουρκία, ενώ αναφέρεται
και στην απαίτηση της για άμεση
επαναλειτουργία της ορθόδοξης Σχολής της Χάλκης.
5.
Συγκεκριμένα στο άρθρο 50 της ίδιας έκθεσης, επίσης επισημαίνεται η ανάγκη «Η Τουρκία να
συμβιβαστεί με το ιστορικό της παρελθόν και να διευκολύνει δίκτυο ερευνητών και
ακαδημαϊκών για να έχουν πρόσβαση στα αρχεία της Τουρκίας, για να ερευνήσουν
σχετικά με τις Γενοκτονίες που έγιναν την περίοδο 1914-1923 σε βάρος των
Αρμενίων και κατ’ επέκταση των Ελλήνων του Πόντου και των Ασσυρίων».
6. Συνεχίζει να αγνοεί τις πρόσφατες αναγνωρίσεις από τον πρώην Πρόεδρο των Η.Π.Α. κ. Τζό Μπαϊντεν, το Σουηδικό, το Ολλανδικό, το Αρμενικό, το Κυπριακό Κοινοβούλιο, της πολιτειακής Βουλής της Νέας Νότιας Ουαλίας, της Αυστραλίας, δεκάδων Πολιτειών και Δήμων στις Η.Π.Α. και τον Καναδά, αλλά και τις σχετικές δηλώσεις του μακαριστού Πάπα Φραγκίσκου, του πρ. Προέδρου της Γερμανίας κ. Joachim Gauck για την Γενοκτονία των Αρμενίων , των Ασσυρίων και των Ελλήνων του Πόντου.
κ. Πρωθυπουργέ.
Θεωρούμε ότι 104 χρόνια μετά την
Γενοκτονία και την Μικρασιατική καταστροφή, είχε έρθει η στιγμή που η διεθνής
κοινότητα, τα κινήματα Ανθρωπισμού, αλλά ιδιαίτερα οι Ελληνικές κυβερνήσεις, θα πρέπει να στρέψουν το ενδιαφέρον, τα
συναισθήματά και την αλληλεγγύη τους, στην Ιστορική γη της Μικράς Ασίας.
Πιστεύουμε
ότι η ανάδειξη της πραγματικής ιστορίας
των λαών της Μικράς Ασίας συνιστά ένα γεωπολιτικό γεγονός αντίθετο προς την
Κεμαλική εκδοχή της ιστορίας. Αφού ο Κεμαλισμός είναι Ρατσισμός και για να επιβιώσει ένα
Τουρκικό κράτος, που ακολουθεί τον Κεμαλισμό,
στο έδαφος αυτόχθονων λαών, Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυριων, Κούρδων, σχεδίασε
και έκανε τις Γενοκτονίες σε βάρος του.
Η μέχρι σήμερα συνήθης χαρακτηρισμός
των όποιων διαφορών και εντάσεων μεταξύ Ελλάδος Κύπρου και Τουρκίας, του Ο.Η.Ε, διεθνών οργανισμών, Ευρωπαϊκής
Ένωσης, ορίζετε στην ύπαρξη Ελληνοτουρκικού προβλήματος.
Χαρακτηρισμός που αποτελεί ψεύδος, αφού όπως χαρακτηριστικά
τόνιζε και ο αείμνηστος συμπατριώτης μας Μιχάλης Χαραλαμπίδης, «δεν υπάρχει Κυπριακό
πρόβλημα, δεν υπάρχει πρόβλημα Αιγαίου, δεν υπάρχει πρόβλημα Θράκης, υπάρχει
ένα πρόβλημα στην περιοχή μας. Η συνεχής ιμπεριαλιστική, επεκτατική, γενοκτόνα και
αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας έναντι των γειτόνων της, που γεννά το Τουρκικό
πρόβλημα. Και αυτό πρέπει να λυθεί με βάση τις αρχές, τις αξίες, και τα ιδανικά
που αποτέλεσαν τα θεμέλια των Ευρωπαϊκών δημοκρατιών».
Είναι γνωστό ότι σύμφωνα με την ομόφωνη
απόφαση στις 24-02 του 1994 του Ελληνικού κοινοβουλίου, και τον ορισμό της 19ης
Μαΐου ως ημέρας μνήμης της γενοκτονίας του Ελληνισμού του Πόντου, σαφώς
πηγάζει η υποχρέωση για τις εκάστοτε κυβερνήσεις, να αναδεικνύουν το
θέμα της Γενοκτονίας στους διεθνείς οργανισμούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση και να
το εντάσσουν στην ατζέντα των θεμάτων του Υπουργείου εξωτερικών στις όποιες
διεκδικήσεις έναντι της Τουρκίας.
Με την ευκαιρία επομένως της επικείμενης συνάντησής
σας με το πρόεδρο της Τουρκίας κ. Ταγίπ Ερντογάν, σας
προτείνουμε, εκτός των όποιων θεμάτων συμπεριλάβατε στην ατζέντα σας, να βάλετε τα
παρακάτω θέματα και να ζητήσετε από την
Τουρκία, ( για να μην παραμείνουν
λόγια του αέρα τα όσα δημόσια δηλώσατε στην ομιλία σας το 2019 στην ημερίδα για
τα 100 χρόνια από την δεύτερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας, αλλά και όλοι οι
προηγούμενοι πρωθυπουργοί με σχετικές δηλώσεις τους),
Α) καλώντας την Τουρκία να συμβιβαστεί με το ιστορικό
της παρελθόν, να αναγνωρίσει τα γεγονότα της περιόδου 1914-1923 σε βάρος του
Ελληνισμού του Πόντου και των άλλων Εθνικά και θρησκευτικά, διαφορετικών πληθυσμών,
ως πράξεις Γενοκτονίας και να ζητήσει συγνώμη για τα όσα οι προγονοί τους
έκαναν σε βάρος μας.
Είναι γνωστό ότι το καλοκαίρι
του 2013, το Τουρκικό κράτος μετέτρεψε
από μουσείο σε Τζαμί, ένα μοναδικής Ιστορίας
και αρχιτεκτονικής Ελληνοχριστιανικό Μνημείο του 13ου αιώνα.,
της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας, αγνοώντας τις χιλιάδες εκκλήσεις, Τούρκων,
Ελλήνων και Ευρωπαίων επιστημόνων και πολιτών. Ενέργεια που καταδίκασε το
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στις 12.03.2014
υπερψήφισε την σχετική τροπολογία
που κατέθεσε ύστερα από πρότασή μας, ο τότε
Ευρωβουλευτής κ. Γιώργος Χατζημαρκάκης, με την οποία, «ζητείται
από το Ανώτατο δικαστήριο της Τουρκίας Yargitay να ανακαλέσει άμεσα την απόφασή του με την οποία μετέτρεψε τον ιστορικό ναό της
Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας σε τζαμί».
Β ) Σας προτείνουμε να ζητήσετε από την
Τουρκική κυβέρνηση να συμμορφωθεί με την
υπόδειξη του Ε.Κ. για την ανάγκη
διάσωσης και ανάδειξης της ταυτότητας
των Ελληνοχριστιανικών μνημείων στον ιστορικό Πόντο και την
επαναλειτουργία της ιστορικού ναού της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας ως μουσείου.
Μετά την
καταστροφή του 1923 της Ιστορικής Μονής της Παναγίας Σουμελά, την ολοκληρωτική
σύληση της και την εκ νέου ανοικοδόμησή της με την αρωγή και της Unesco ώστε να
είναι επισκέψιμη, δεκάδες κειμήλια της εξακολουθούν να φυλάσσονται σε Τουρκικές
αποθήκες μακριά από τη Μονή.
Όπως
αναφέρει σε δημοσίευμα της 23-8-2019 η Τουρκική εφημερίδα Milliyet, με τον
χαρακτηριστικό τίτλο,
«το Υπουργείο Τουρισμού διεκδικεί την «περιουσία» της Μονής της «Παναγίας
Σουμελά».
Γ) Να
ζητήσετε από την Τουρκία την επιστροφή
των κειμηλίων της ιστορικής Μονής της Παναγίας Σουμελά, που φυλάσσονται σε
διάφορους χώρους στην Τουρκία και την ανάλογη έκθεσή τους εντός της
ανακαινισμένης μονής, για τους χιλιάδες προσκυνητές και τουρίστες που την
επισκέπτονται.
Λόγω της διαδικτυακής επικοινωνίας τις
τελευταίες δεκαετίες με τα εκατομμύρια Έλληνες ποντιακής καταγωγής σε όλο τον
κόσμο, αλλά και τις πολλές και συχνές
επισκέψεις μας στις περιοχές του ιστορικού Πόντου όπου ζουν οι
ποντιόφωνοι συμπατριώτες μας και λόγω
του θρησκεύματος τους εξαιρέθηκαν της ανταλλαγής της συνθήκης της Λοζάνης,
αλλά και στις μεταξύ μας επαφές, εκατό
χρόνια μετά την Μικρασιατική καταστροφή διαπιστώνουμε ότι σήμερα αναζητούν την
Εθνική τους ταυτότητα,
Δ) Για ευνόητους λόγους, προτείνουμε να ζητηθεί από πλευράς της Ελλάδος, το άνοιγμα Προξενείου στην Τραπεζούντα, όπου είναι εγκατεστημένοι και ζουν χιλιάδες Ποντιόφωνοι μουσουλμάνοι και κρυπτοχριστιανοί.
κ. Πρωθυποργέ,
Πιστεύουμε ότι Ελληνική Κυβέρνηση θα πρέπει να
συμπεριλάβει στην ατζέντα των συζητήσεων με την Τουρκία και τα παραπάνω θέματα,
γιατί πρωτίστως το οφείλει απέναντι στην ιστορία των 3.000.000 Ελλήνων
Ποντιακής και Μικρασιατικής καταγωγής.
Για να ενισχύσει την διαπραγματευτική της θέση έναντι
της Τουρκίας και την Διεθνή Κοινότητα.
Για να βοηθήσει την Τουρκική κυβέρνηση, την κοινωνία
και τους πολίτες της να απελευθερωθούν από το στίγμα τους εγκλήματος της
Γενοκτονίας που έκαναν οι πρόγονοί τους σε βάρος των Χριστιανικών πληθυσμών, να
ζητήσουν συγγνώμη και έτσι να μας πείσουν ότι δεν θα το επαναλάβουν και επιθυμούν να ζήσουν ειρηνικά με τους γείτονές
τους.
Περιμένοντας να ενημερωθούμε για τις ενέργειές σας, σχετικά με τα θέματα που θέσαμε υπόψη σας, καθώς και από όλους τους πολιτικούς φορείς που κοινοποιούμε την παρούσα επιστολή μας, σας ενημερώνουμε ότι βρισκόμαστε στη διάθεσή σας για να συναντηθούμε από κοντά και να σας ενημερώσουμε σχετικά.
Με εκτίμηση
ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ. ΤΗΣ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΛΕΣΧΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Στέφανος Π. Τανιμανίδης.
Γιώτα Αμανατίδου
Ιστορικός
-συγγραφέας.
Πολιτικός Μηχανικός
πρ.
Ειδικός Σύμβουλος του Υπ. Εξωτερικών.
τ. Γενική Γραμματέας
Επίτιμος Προέδρος «Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων». της Αδελφότητας Ποντίων Τορόντο.
