Του Ευαγγέλου Τσιούμα, συνταξιούχου δασκάλου, πρώην σχολ. συμβούλου Π.Ε. Ημαθίας και Δντή στα Ιδιωτ. Εκπαιδευτήρια Βέροιας (etsioumas.wordpress.com, e-mail: e.tsioumas@gmail.com)
Οι συγκρούσεις της συνδικαλιστικής ηγεσίας των εκπαιδευτικών Π.Ε. και του Υπουργείου Παιδείας για το θέμα της Αξιολόγησης συνεχίζονται. Δεν έχει βρεθεί ακόμα ο κοινός τόπος, γιατί η μια πλευρά απαιτεί την εφαρμογή της, ενώ η άλλη επιμένει στο σύνθημά της: «μακριά η αξιολόγηση από τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς». Η δικαιολογία πάλι η ίδια (βλέπε πρόσφατα έγγραφα της Δ.Ο.Ε.- 28.05.2014 και 04.06.2014-προς τους εκπαιδευτικούς). Σύμφωνα με αυτά η αξιολόγηση εντάσσεται στους αντιεκπαιδευτικούς σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας και η εφαρμογή της σημαίνει χειραγώγηση, ποσοστώσεις, μισθολογική- βαθμολογική καθήλωση και απολύσεις». Οι δικαιολογίες αυτές δεν είναι πέρα για πέρα πειστικές. Δεν συμφωνούμε βέβαια σε καμιά περίπτωση με τη θέση του Υπουργείου σχετικά με την ποσόστωση στην αξιολόγηση που είναι πέρα από κάθε λογική και την ουσία της και κατά πάντα ένα αυθαίρετο, ακατανόητο και πονηρό εφεύρημα, ιδιαίτερα αν συνδέεται με την επιλεκτική βαθμολογική και μισθολογική καθήλωση των εκπαιδευτικών (βλέπε προηγούμενο άρθρο μας, αναρτημένο στη σελίδα: etsioumas.wordpress.com).
Η αξιολόγηση δεν πρέπει και δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους ποσόστωσης, η οποία την καταργεί και την ακυρώνει. Με ποια λογική θα υπαγορευτεί εκ των προτέρων στον αξιολογητή να αξιολογήσει τους 3 εκπκούς ενός σχολείου με άριστα, τους 4 με πολύ καλά, τους 5 με καλά και τους 3 με βαθμολογία που επιφέρει την απόλυση; Αυτό δεν είναι αξιολόγηση αλλά επίδειξη δύναμης και εξουσίας, σώμα ξένο προς την Εκπαίδευση. Αυτό που χρειάζεται η Εκπαίδευση είναι το πνεύμα εμπιστοσύνης, των ίσων ευκαιριών, της δικαιοσύνης, τόσο μεταξύ των εκπκών όσο και μεταξύ αυτών και των αξιολογητών. Αλλά για τη διάταξη αυτή δεν είναι υπεύθυνο μόνο το Υπουργείο. Μεγάλη ευθύνη φέρει και η συνδικαλιστική ηγεσία των εκπκών, γιατί δεν προσήλθε όταν έπρεπε στον διάλογο με τις δικές της προτάσεις, τους όρους, το τι και το πώς της αξιολόγησης, παραχωρώντας έτσι το δικαίωμα ρύθμισής της μόνο στο Υπουργείο Παιδείας. Η παρατηρηθείσα στη συνέχεια αδιαλλαξία δεν επέτρεψε έστω και εκ των υστέρων τη συνεννόηση και τη διόρθωση των πραγμάτων.
Τελικά, θα απευθύνω για μια φορά ακόμη προς όλους τους αρμοδίους (Υπουργείο, συνδικαλιστές, εκπκούς) τη γνωστή ερώτηση: Θέλουμε ή δεν θέλουμε την αξιολόγηση; Ας απαντήσει ο καθένας ευθαρσώς με ένα ΝΑΙ ή ένα ΟΧΙ. Το «ναι μεν, αλλά» είναι πρόφαση εν αμαρτίαις. Η αξιολόγηση είναι βασικό στοιχείο της οργανωμένης ζωής, είναι ζωτικός κοινωνικός κανόνας. Είναι στοιχείο άρρηκτα δεμένο με το κοινωνικό άτομο και την κοινωνική ομάδα. Οι πάντες αξιολογούνται για τα πάντα. Είναι σίγουρο ότι οι μαχόμενοι και επιτελούντες εξαιρετικό έργο εκπαιδευτικοί δεν θέλουν σε καμιά περίπτωση να αποτελέσουν εξαίρεση. Η αξιολόγηση λοιπόν πρέπει κάποια στιγμή, αφού ωριμάσουν τα προαπαιτούμενα (πνεύμα συναίνεσης και θετική στάση από τις δυο πλευρές, συμφωνία για τα ποιος, τι και πώς κλπ.) να εφαρμοστεί και να δοκιμαστεί στην πράξη.
Θα επιμείνω και πάλι στο ζήτημα των αξιολογητών. Η επιτυχία της αξιολόγησης θα εξαρτηθεί στο μεγαλύτερο μέρος της από την επάρκειά τους στον γνωστικό τομέα, την πολύπλευρη και ισορροπημένη προσωπικότητα, το ακέραιο ήθος και γενικά την άμεμπτη συμπεριφορά τους που εξασφαλίζει τη δικαιοσύνη και το σεβασμό στον θεσμό της ίδιας της αξιολόγησης και των αξιολογουμένων. Γι’ αυτό, αφού ριχτούν στην πυρά τα κομματικά κριτήρια, να υιοθετηθεί η άμεση και με αξιοκρατικά κριτήρια επιλογή της νέας γενιάς πολυπροσοντούχων στελεχών–αξιολογητών που θα γίνουν αποδεκτοί από την κοινότητα των εκπκών, θα διώξουν τον φόβο και την ανασφάλειά τους και θα δώσουν νόημα στο θεσμό της εκ των πραγμάτων επιβεβλημένης αξιολόγησης. Οι καιροί ου μενετοί....
Η αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας μπορεί να λειτουργήσει ως ο από μηχανής θεός και ως μεγάλη ευκαιρία συνδιαλλαγής, συνεννόησης και συναίνεσης για τις δυο πλευρές: Την Υπηρεσιακή και τη Συνδικαλιστική. Το πείσμα και ο εγωισμός δεν είναι αρετή, δεν είναι σύνεση, δεν είναι διαπραγματευτικό όπλο. Ανήκουν στα παιχνίδια εξουσίας που δεν είναι συστατικά της Εκπαίδευσης. Είναι ανάγκη, τώρα όμως, αφού παγώσει προσωρινά η αξιολόγηση και χωρίς να τρωθεί καμιάς πλευράς το κύρος (αν μέχρι τώρα πίστευαν ότι η ελάχιστη υποχώρηση από τις θέσεις τους το μειώνει), να προσέλθουν στον διάλογο από μηδενική βάση και με καλή προαίρεση και να δείξουν έμπρακτα τον σεβασμό τους στους θεσμούς (έτσι συμβαίνει στις πολιτισμένες και δημοκρατικές χώρες). Η α ξ ι ο λ ό γ η σ η πρέπει να περάσει! Το ζητούμενο είναι το νομικό της καθεστώς και τα πρόσωπα που θα τη διενεργήσουν. Η λύση είναι στα χέρια τους. Όποια πλευρά ολιγωρήσει στο κάλεσμα της Εκπαίδευσης και προσπαθήσει να τορπιλίσει τη νέα προσπάθεια, θα είναι υπεύθυνη και υπόλογη προς την ελληνική κοινωνία, προς τους μαθητές, τους γονείς και προς τους εκπαιδευτικούς που, εργαζόμενοι υπό το καθεστώς των συγκρούσεων, έχουν φθαρεί ψυχικά και σωματικά. Ας το λάβουν υπόψη τους και οι δυο πλευρές: Οι εκπαιδευτικοί δεν αντέχουν άλλο αυτό το νοσηρό κλίμα.
