Είναι το δένδρο που προσέφερε τη σκιά και τη δροσιά του στην Παναγία, τον Ιωσήφ και το Χριστό, όταν όδευαν προς Αίγυπτο για να ξεφύγουν από τη δολοφονική μανία του Ηρώδη και η Παναγία το ευλόγησε να είναι πάντα φορτωμένο με πανέμορφα, ευωδιαστά άνθη. Κατά μία άλλη εκδοχή όταν σταύρωσαν τον Χριστό, η Παναγία στενοχωρημένη, λυπημένη, κουρασμένη αποκοιμήθηκε κάτω από ένα δένδρο που έβγαζε μόνο φύλλα. Το δένδρο τότε άρχισε να ρίχνει τα φύλλα του για να τη σκεπάσει. Όταν ξύπνησε η Παναγία, και τα είδε όλα αυτά, ευλόγησε το δένδρο να είναι πάντα ανθισμένο και μοσχοβολημένο και από τότε άνθισε για πρώτη φορά.
Ακόμη σε πασχαλιά μεταμορφώθηκε η Πανέμορφη νύμφη Σειρήνα, για να γλυτώσει από το κυνηγητό του θεού των δασών τον Πάνα.
Παραδοσιακό φυτό που συνοδεύει το Ελληνικό Πάσχα και τη μεγάλη γιορτή που το βρίσκει πάντα ανθισμένο και απ’ όπου πήρε και το όνομα πασχαλιά. Syringa Voulgarir το επιστημονικό της όνομα ελληνικής ονομασίας φυτό χωρίς πολλές απαιτήσεις με λουλούδια μωβ-φούξια σε ταξιανθίες με φύλλα καρδιοειδή, είδος όπως και η κουτσουπιά της παραμεσόγειας διάπλασης των φυλλοβόλων πλατύφυλλων και πολλαπλασιάζεται τόσο με σπόρους όσο και με μοσχεύματα. Το δε ύψος της δεν ξεπερνάει τα πέντε μέτρα.
Από το ξύλο του οι βοσκοί έκαναν αυλούς και φλογέρες και όταν κάποιος άκουγε τη μελωδία δεν την ξεχνούσε ποτέ.
Πρόκειται για άριστο καλλωπιστικό, φαρμακευτικό και αρωματικό φυτό που λατρεύεται παντού για το υπέροχο άρωμα, το όμορφο χρώμα, την αγνότητα. Στη θεραπεία με βότανα, φέρνει το γέλιο, καταπραΰνει τις οδυνηρές μνήμες και φέρνει τη χαρά. Όταν το έχεις στον κήπο ή την αυλή σου διώχνει την κακή ενέργεια, προωθεί τη διόραση, την ειρήνη, τη δημιουργικότητα. Στα όνειρα τα άνθη της πασχαλιάς προοιωνίζουν ερωτική σχέση με γάμο.
Στην αρωματοποιία χρησιμοποιείται το φυσικό αιθέριο έλαιο της πασχαλιάς ως αφροδισιακό που βοηθάει στη χαλάρωση του μυϊκού και νευρικού συστήματος. Προστιθέμενο πάντα σε έλαιο βάσης (ελαιόλαδο, αμυγδαλέλαιο) ή διαλυμένο σε νερό και ποτέ απ’ ευθείας στο σώμα.
Χρησιμοποιείται ακόμα σε μαγικές διεργασίες ή φίλτρα για επανένωση συντρόφων, για ερωτική έλξη, για αγάπη και συγχώρεση.
Πασχαλίτσα είναι το μικρό πολύχρωμο έντομο που παίζαμε παιδιά, το οποίο τρώει τον τετράνυχο κάνοντας καλό στους γεωργούς.
Σήμερα Γιώργη ‘μ Πασχαλιά και Μια Πασχαλιά και μια Λαμπρή μια επίσημη ημέρα Αλεξανδρή, είναι δύο παραδοσιακά τραγούδια και χοροί του Πάσχα και της Πασχαλιάς από την Ήπειρο μέχρι τη Θράκη.
