Συγκινητικές στιγμές διαδραματίστηκαν στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών της Βέροιας, το βράδυ του Σαββάτου 30 Ιανουαρίου, στην εκδήλωση που πραγματοποίησαν η Εύξεινος Λέσχη Βέροιας, Νάουσας και Αλεξάνδρειας, ο δήμος Βέροιας και η Π.Ε, Ημαθίας, όπου η Στερίνα Ταμπώχ, Ελληνίδα εβραϊκής καταγωγής, παρουσίασε την δραματική της ιστορία της κατοχικής περιόδου. Όταν η οικογένεια της στάλθηκε στα κρεματόρια των ναζιστικών στρατοπέδων και η ίδια γλίτωσε από τον θάνατο, φιλοξενούμενη από την οικογένεια του Γιάννη και της Σοφίας Γρηγοριάδη, στους Γεωργιανούς της Βέροιας.
"Η θαλπωρή της ποντιακής οικογένειας από τη Βέροια σε μια Εβραιοπούλα στην Γερμανική κατοχή" ήταν ο τίτλος της ομιλίας της κ. Ταμπώχ, ή Μαρίκας Γρηγοριάδη, όπως ήταν το όνομα της στην κατοχή. Με συγκίνηση η ίδια αφηγήθηκε το δράμα που βίωσε με την απώλεια της φυσικής της οικογένειας, όταν οι συγγενείς της, μαζί με τους άλλους Εβραίους της Θεσσαλονίκης στάλθηκαν στα στρατόπεδα θανάτου, αλλά και τη θαλπωρή στην αγκαλιά μιας ποντιακής οικογένειας, που μόλις 20 χρόνια πριν είχε βιώσει την ίδια γενοκτονία από τους Τούρκους.
«Κοριτσάκι 10 χρόνων έχασα τους γονείς μου, μα τρύπωσα στην αγκαλιά και την καρδιά του μπαμπά Γιάννη και της μαμάς Σοφίας. Ήμουν το στερνοπούλι τους. Με έμαθαν να μιλώ και να μαγειρεύω ποντιακά. Απέναντι από το σπίτι μας στους Γεωργιανούς ήταν γερμανικό στρατόπεδο. Υπήρξαν στιγμές δύσκολες στην παιδική μου ηλικία, όταν ο πόνος μου για την πραγματική μου οικογένεια ήταν μαχαίρι στην καρδιά μου. Κοντά μου σπάραζε και η μαμά Σοφία. Στη Θεσσαλονίκη πήγα στο δημοτικό, αλλά τα γράμματα του γυμνασίου τα έμαθα από τον ανιψιό της Σοφίας που μου τα μάθαινε το απόγευμα, όταν επέστρεφε από το σχολείο του. Μετά τον πόλεμο μαζί με τον μπαμπά Γιάννη πήγαμε στη Θεσσαλονική για να δούμε αν επέζησε κάποιος από τους συγγενείς μου. Η ισραηλιτική κοινότητα μού πρότεινε να πάω στο Ισραήλ ή να σπουδάσω στις ΗΠΑ μα δεν το δέχθηκα για να μη φύγω από τους γονείς μου. Ευχαριστώ τον Θεό που μπορεί να μου πήρε τους πραγματικούς μου γονείς, αλλά μου έδωσε τον Γιάννη και την Σοφία που ήξεραν τι θα πει η γενοκτονία» τόνισε η κ. Ταμπώχ.
Στο τεράστιο έργο του Γιάννη Γρηγοριάδη, του Γιάννες τε Τσαλούχ, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Γεωργιανών κ. Σοφιανίδης. Ο αείμνηστος Γρηγοριάδης γεννήθηκε το 1878 στο Χάσκοϊ της Αργυρούπολης και μετά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο μετανάστευσε στο Νότιο Καύκασο. Το 1921 ήρθε στην Ελλάδα και το 1926 υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος των Γεωργιανών. «Υπήρξε αυθεντικός Πόντιος, συγκεντρώνοντας όλα τα προτερήματα της φυλής του. Πατριωτισμό, αυταπάρνηση, ανιδιοτελή βοήθεια» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Σοφιανίδης.
Στα κοινά βιώματα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και των Εβραίων, με τις γενοκτονίες που είχαν τον ίδιο παρονομαστή, τον γερμανικό παράγοντα, αναφέρθηκε στον χαιρετισμό του ο αντιπεριφερειάρχης Ημαθίας κ. Κώστας Καλαϊτζίδης. «Ίδιες και απαράλλαχτες οι ιστορίες στα τάγματα θανάτου της Ανατολίας και στο Άουσβιτς. Οικογένειες ελληνικές και εβραϊκές ξεκληρίστηκαν στο όνομα του ενός έθνους, μιας φυλής. Τετρακόσιους τόνους τίμια λείψανα Ποντίων έστειλε ο Κεμάλ στην Λυών της Γαλλίας για να γίνουν λίπασμα. Ίδια και απαράλλαχτα τα σχέδια με αυτών της τελικής λύσης του ναζισμού του Χίτλερ, του Χίμλερ, του Γκαίμπλες, που έκαναν σαπούνι στα κρεματόρια τα τίμια σώματα ανδρών, γυναικών, παιδιών, εβραϊκής καταγωγής Επόμενο ήταν κυρίες και κύριοι, τα βιώματα των Ελλήνων του Πόντου, συνδυασμένα με τις προγονικές αξίες τους, με κυρίαρχη την ορθόδοξη παράδοση του να αγαπήσεις τον πλησίον σου ως εαυτόν, να προσφέρουν θαλπωρή και προστασία σε χιλιάδες συμπατριώτες τους εβραϊκής καταγωγής σε όλη τη χώρα» είπε, μεταξύ άλλων, ο κ. αντιπεριφερειάρχης.
Στην ιδιαίτερα ξεχωριστή ιστορία της κ. Ταμπώχ αναφέρθηκε ο δήμαρχος Βέροιας κ. Βοργιαζίδης, τονίζοντας ότι δεν διασώθηκε απλώς, αλλά απέκτησε μια ποντιακή οικογένεια, έμαθε να μιλά και να μαγειρεύει ποντιακά, διατηρώντας όμως στο ακέραιο, με την προτροπή των θετών γονιών της, την θρησκευτική και πολιτιστική της ταυτότητα. «Η Στερίνα Ταμπώχ είναι μια Πόντια Εβραία, με ιδιαίτερη καταγωγή τη Βέροια» είπε ο κ. Βοργιαζίδης.
Ακολούθησε η ομιλία του συγγραφέα κ. Μιχάλη Χαραλαμπίδη με θέμα «Ο Βησσαρίων και οι Εβραίοι,1460-1463».
Στην εκδήλωση παρέστη ο εγγονός του αείμνηστου Γιάννη Γρηγοριάδη, ο πρόεδρος της ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης, περιφερειακοί σύμβουλοι, αντιδήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι και πλήθος κόσμου.
Θόδωρος Ελευθεριάδης
