Το πρόβλημα της διαχείρισης απορριμμάτων παραμένει το μεγάλο στοίχημα τόσο σε επίπεδο χώρας και περιφερειών, όσο και σε επίπεδο Δήμων. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος επικοινωνήσαμε τόσο με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Βέροιας Βασίλη Παπαδόπουλο, όσο και με τον Πρόεδρο του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Κεντρικής Μακεδονίας (ΦΟΔΣΑ) Μιχάλη Γεράνη, για να δούμε την εικόνα και την υφιστάμενη κατάσταση στην παραγωγή και τη διαχείριση των σκουπιδιών, η οποία πλέον εστιάζεται κυρίως στην ανακύκλωση.
Ο Αντιδήμαρχος Βέροιας
-Ποιο είναι το γενικό πλαίσιο κ. Παπαδόπουλε στο Δήμο Βέροιας;
«Ο Δήμος Βέροιας από το 2006 ήταν από τους πρώτους που ξεκίνησε την ανακύκλωση, που είναι το πιο σημαντικό κομμάτι στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων με στόχο να ελαχιστοποιηθεί ο όγκος των απορριμμάτων και να επαναχρησιμοποιηθούν ορισμένα από αυτά μέσα από την ανακύκλωση. Τελευταίο κομμάτι είναι ο πράσινος κάδος ο οποίος οδηγεί τα σκουπίδια σε ΧΥΤΑ και αργότερα η προσπάθεια επεξεργασίας και ενεργειακής τους αξιοποίησης. Αυτό είναι το γενικό πλαίσιο…»
-Αναφερθήκατε σε ΧΥΤΑ και ξέρουμε ότι αυτοί παραμένουν ακόμα στη χώρα μας “ανοιχτές πληγές”. Στον Δήμο Βέροιας ποια είναι η κατάσταση;
«Εμείς βρισκόμαστε στο στάδιο ολοκλήρωσης της αποκατάστασης των χωματερών. Υπήρξε ήδη από τον ΦΟΔΣΑ η υπευθυνότητα, η αρμοδιότητα και η ευαισθησία της αποκατάστασης των παλιών ανενεργών χωματερών, όσοι έμειναν… Στο Δήμο Βέροιας είχαμε δύο χωματερές αυτού του τύπου που ήταν βέβαια κλειστές από το 2011 και σήμερα ολοκληρώνεται η αποκατάστασή τους. Εχουμε φτάσει ήδη στην επικάλυψη και πάμε τώρα στην εφαρμογή της φυτοτεχνικής μελέτης για την περιοχή του Αλιάκμονα ενώ στην περιοχή του Μακροχωρίου έχει τελειώσει ήδη το έργο της αποκατάστασης».
-Οι πολίτες ανταποκρίνονται στο κάλεσμα του Δήμου όσον αφορά τη σωστή διαχείριση των σκουπιδιών;
«Υπάρχουν πολλοί πολίτες ευαισθητοποιημένοι που θέλουν να βοηθήσουν αλλά υπάρχει και κόσμος που το βλέπει ως μια δράση χωρίς ουσία. Κι αυτό διότι δεν βλέπει άμεσο αποτέλεσμα στην καθημερινότητά του. Υπάρχουν πολίτες που ίσως δεν πιστεύουν ότι γίνεται η ανακύκλωση. Έχει παλαιότερα δημιουργηθεί αυτή η εντύπωση και καλλιεργείται από ορισμένους είτε σκόπιμα είτε άθελά τους και διογκώνουν ένα θέμα χωρίς ουσιαστικά να υπάρχει. Κοιτάξτε, παλιότερα η μεταφόρτωση του μπλε κάδου ανακύκλωσης, γίνονται σε χώρο παραπλεύρως της χωματερής. Αυτό ίσως οδηγούσε πολλούς, που δεν γνώριζαν την ακριβή λειτουργία, να «κυκλοφορούν» μια τέτοια φήμη υποβαθμίζοντας τις προσπάθειες των εκάστοτε διοικήσεων του Δήμου. Δυστυχώς... Διότι θα έπρεπε να είμαστε όλοι μαζί σ’ αυτό το κομμάτι και το ποσοστό της ανακύκλωσης θα ήταν πολύ μεγαλύτερο από το 6% του συνολικού όγκου των απορριμμάτων που είναι σήμερα. Θα μπορούσε πραγματικά να είναι πολύ υψηλότερο χωρίς να μας το επιβάλλει κανείς. Γι’ αυτό το λόγο και εμείς ως Δήμος Βέροιας διοργανώνουμε εκδηλώσεις και καμπάνιες ώστε να ευαισθητοποιείται ο κόσμος. Μάλιστα τώρα σχεδιάζουμε με τον ΦΟΔΣΑ να κυκλοφορήσουμε ενημερωτικά έντυπα μαζί με κάποιες πιλοτικές δράσεις, προς αυτό το σκοπό».
-Τελευταία παρατηρούμε ένα φαινόμενο στην πόλη, με κάποιους ρακοσυλλέκτες που διαλέγουν σκουπίδια από τους κάδους. Περί τίνος πρόκειται;
«Ναι, το έχουμε εντοπίσει κι εμείς… Αυτοί οι ρακοσυλλέκτες παίρνουν τα ανακυκλώσιμα υλικά από τους μπλε κάδους τους οποίους ενίοτε καταστρέφουν σ’ αυτή τους την προσπάθεια, μαζεύοντας όλα τα χρήσιμα προς ανακύκλωση υλικά. Ο Δήμος έχει προχωρήσει και σε μηνύσεις κατ’ αγνώστων και ενημερώνει την Αστυνομία συνεχώς γι’ αυτό το φαινόμενο με φωτογραφίες και υλικό. Κι εδώ δεν μιλάμε για ανθρώπους που ψάχνουν τους κάδους για φαγητό. Μιλάμε για ανθρώπους που συστηματικά αφαιρούν τα χρήσιμα προς ανακύκλωση υλικά και τα εμπορεύονται. Αρα αυτό θα πρέπει όλοι μας να το προσέξουμε και να το προστατεύσουμε ειδοποιώντας το 100 ή τις αρμόδιες υπηρεσίες».
Ο Πρόεδρος του ΦΟΔΣΕ
Από το 2014 οι κατά τόπους Ενιαίοι Φορείς Διαχείρισης Απορριμμάτων της Κεντρικής Μακεδονίας ενώθηκαν σε έναν Φορέα Διαχείρισης (ΦΟΔΣΑ) με τον πρόεδρο του οποίου, κ. Μιχάλη Γεράνη, μιλήσαμε στο Ράδιο Τύπος Fm 99,7
-Σε ποια κατάσταση ακριβώς βρισκόμαστε κύριε πρόεδρε όσον αφορά το τεράστιο αυτό θέμα. Υπάρχει η αίσθηση ότι ακόμα «ψαχνόμαστε»...
«Η αλήθεια είναι ότι έχουν γίνει βήματα, αλλά δεν είναι αρκετά. Βέβαια στον δρόμο του «ψαξίματος» έχουμε βρει την πεπατημένη στο τι πρέπει να κάνουμε. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε αργήσει και υπάρχουν συνέπειες από την Ε.Ε. ως προς αυτή την αργοπορία οι οποίες επιβαρύνουν τη χώρα μας (πρόστιμα). Μέσω όμως του νέου εθνικού σχεδιασμού και των σχεδιασμών των Περιφερειών της χώρας βλέπουμε φως στο τούνελ, ούτως ώστε να γίνουν όλα εκείνα τα απαραίτητα έργα ώστε να μην έχουμε να ζηλέψουμε τίποτα από τις προηγμένες χώρες. Αργοπορημένα βέβαια, όμως ο ΦΟΔΣΑ εδώ και πολλά χρόνια έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αλλαγή στάσης ζωής των πολιτών απέναντι στη διαχείριση των σκουπιδιών, με ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και προσπάθεια μείωσης του όγκου των απορριμμάτων μέσω της ανακύκλωσης – επαναχρησιμοποίησης. Δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα σ’ αυτό με πάρα πολλές δράσεις».
-Ποια είναι αυτά τα «απαραίτητα έργα» τα οποία καθυστερήσαμε ως χώρα;
«Είναι η μετάβαση από τους ΧΥΤΑ στις μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης που αφήνουν ένα πολύ μικρό υπόλειμμα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ανακύκλωσης, διαλογής στην πηγή και επανάχρησης των υλικών, κάτι όμως που έχει να κάνει και με την κουλτούρα και τη νοοτροπία των πολιτών. Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να δώσει τα μέσα, τα εργαλεία (π.χ. κάδοι) και εδώ έχει γίνει ένα μεγάλο βήμα με τους μπλε κάδους και καταφέραμε σε επίπεδο Περιφέρειας να έχουμε το 10% του όγκου των σκουπιδιών στην ανακύκλωση. Όμως αυτό δεν αρκεί. Οι Μονάδες Ολοκληρωμένης Διαχείρισης είναι αυτές που φέρνουν το αποτέλεσμα του πολύ μικρού υπολείμματος που θα πάει για ενταφιασμό (Να σημειώσουμε ότι ακόμα δεν υπάρχει τέτοια Μονάδα στην Κεντρική Μακεδονία). Πιστεύουμε ότι με την τελευταία ευκαιρία μας για χρηματοδότηση μέσα από το πρόγραμμα 14-20, θα γίνουν και οι κατάλληλες δομές για να προχωρήσουμε στην ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων.
Ωστόσο πρέπει να προχωρήσουμε και σε νέες τεχνολογίες, χωρίς να τις βλέπουμε ως δαίμονες, όπως η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων και με οικονομικό όφελος που θα αποφορτίσει και τους πολίτες από τα τέλη».
Όμως, σύμφωνα με τον κ. Γεράνη δεν αρκούν μόνο τα μεγάλα έργα. Θα πρέπει οι πολίτες να αναπτύξουν περιβαλλοντική συνείδηση ώστε να κάνουμε ως χώρα σημαντικά βήματα. Κι αυτό χτίζεται μέρα με τη μέρα και είναι στάση ζωής. Υπάρχουν αρκετές δομές περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Αν αλλάξει η νοοτροπία μας απέναντι στη διαχείριση και διαχωρισμό των σκουπιδιών, από το σπίτι ήδη, μπορεί ο όγκος των απορριμμάτων να μειωθεί κατά πολύ. Και προς αυτή την κατεύθυνση είναι και το μήνυμα που έστειλε κλείνοντας τη συνέντευξη ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ: «Αλλάζουμε στάση ζωής, περισσότερη ανακύκλωση και επανάχρηση».
Σοφία Γκαγκούση
