Από τις 12 έως και τις 18 Σεπτεμβρίου έξι μαθητές της Β’ και Γ’ τάξης του Λαππείου 1ου Γυμνασίου Νάουσας, συνοδευόμενοι από τρεις εκπαιδευτικούς, τον κ. Γεώργιο Μπιλιούρη, την υποδιευθύντρια κ. Ευαγγελία Μπισίνα και τη συντονίστρια του προγράμματος κ. Μαρία Ζιούζια, συμμετείχαν στην καθορισμένη 3η συνάντηση των πέντε συνεργαζόμενων ευρωπαϊκών σχολείων στην Κροατία, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus plus.
Οι σχολικές αποστολές φιλοξενήθηκαν στη μικρή πόλη Γιέλσα που βρίσκεται στο νησί του Χβαρ, το πλέον τουριστικό από τα νησιά των δαλματικών ακτών, το οποίο μάλιστα γιορτάζει φέτος την επέτειο των 2.400 χρόνων από τότε που Παριανοί άποικοι ίδρυσαν την αποικία Φάρος (εξ ου και η ονομασία του νησιού) στη θέση του κατοπινού Στάρι Γκραντ. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν διαπιστώσει πόσο εύφορο ήταν το έδαφος του νησιού και αποφάσισαν να το αποικήσουν το 384 π.Χ. Σήμερα το Χβαρ είναι το πιο επίμηκες και ηλιόλουστο νησί των δαλματικών ακτών με πληθυσμό 11.000 κατοίκους.
Στην ιδιαίτερα ιστορική πόλη Στάρι Γκραντ πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο αρχαιολογικό μουσείο και στο σπίτι του εθνικού ποιητή της Κροατίας Πέταρ Εκτόροβιτς. Έπειτα, διασχίζοντας με το ποδήλατο την πεδιάδα του Στάρι Γκραντ μαθητές και καθηγητές πέρασαν μέσα από ελαιώνες και αμπελώνες, παρακολούθησαν τον τρύγο των σταφυλιών και απόλαυσαν σε ένα αγρόκτημα μπάρμπεκιου και παραδοσιακά κουλουράκια που τα στόλισαν οι ίδιοι με γλάσο. Η πεδιάδα ονομάζεται από τους ντόπιους κατοίκους ακόμα και σήμερα Χώρα (=καλλιεργημένη ύπαιθρος), απομεινάρι γλωσσικό της περιόδου της αρχαίας ελληνικής αποικίας, αντίστοιχο με τα υλικά κατάλοιπα στο έδαφος που προδίδουν τον ακριβή και δίκαιο διαχωρισμό της γης (κλήροι) από τους πρώτους Έλληνες αποίκους. Γι’ αυτόν τον μοναδικό αρχαιολογικό θησαυρό ολόκληρη η πεδιάδα, η Χώρα,προστατεύεται και προβάλλεται από την Ουνέσκο.
Στην ομώνυμη του νησιού πρωτεύουσα, τη μικρή Βενετία όπως την ονομάζουν λόγω των Ενετικών επιρροών της, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη πρώτα στο ιστορικό κέντρο και στο Ισπανικό οχυρό που δεσπόζει ψηλά, και κατόπιν με βάρκα στα γύρω νησάκια Πάκλενι όπου λειτουργούσε κατά τη ρωμαϊκή εποχή μια πλούσια αγροτική έπαυλις.
Οι μαθητές και καθηγητές ξεναγήθηκαν και στην έδρα του συνεργαζόμενου κροατικού σχολείου, τη Γιέλσα, ένα πολύ γραφικό μέρος με όμορφο λιμάνι. Επισκέφτηκαν το δημοτικό μουσείο της πόλης, ενώ για τους καθηγητές πραγματοποιήθηκε γευσιγνωστική δοκιμή στο οινοποιείο Τόμιτς.
Εντύπωση έκαναν σε όλους το γειτονικό χωριό Βερμπόσκα, όπου οι αποστολές ξεναγήθηκαν στο ναυτικό μουσείο, το οικολογικό-εθνολογικό χωριό Χούματς με τον αποστακτήρα λεβάντας και τη σπηλιά που διατηρεί μαρτυρίες 6.000 χρόνων ζωής στο νησί.
Πέρα όμως από το ίδιο το νησί του Χβαρ και τις γειτονικές νησίδες, οι αποστολές των συνεργαζόμενων σχολείων μετέβησαν και στην απέναντι ακτή, στο λιμάνι του Σπλιτ, το δεύτερο μεγαλύτερο της Κροατίας. Κοντά στην πόλη αυτή, είχε αναπτυχθεί μια αρχαία ελληνική εγκατάσταση (εμπόριο) και αργότερα η σημαντική ρωμαϊκή αποικία Σάλωνα, πρωτεύουσα της ρωμαϊκής Δαλματίας. Η ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο των Σαλώνων περιελάμβανε την επίσκεψη στο αμφιθέατρο, τα ρωμαϊκά λουτρά και το υδραγωγείο, στους παλαιοχριστιανικούς ναούς και τους τάφους των Χριστιανών Μαρτύρων, και βέβαια στο εντυπωσιακό παλάτι που έκτισε ο Αύγουστος Διοκλητιανός στο λιμάνι του Σπλιτ.
Γενικά εντύπωση προκάλεσε η ομοιότητα του Χβαρ και των Δαλματικών ακτών προς τα δικά μας, ελληνικά νησιά και παράλια. Τα αμπέλια, οι ελιές, τα φραγκόσυκα, η μυρωδιά του πεύκου, η λεβάντα, η ρίγανη και οι ακτές της Αδριατικής θα μείνουν χαραγμένα για πάντα στη μνήμη των συμμετεχόντων.
