Μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τους Τούρκους, και τον ερχομό του Ελληνικού κράτους, η Ελληνική κυβέρνηση άρχισε το σχεδιασμό και τον προγραμματισμό διαφόρων έργων. Μεταξύ αυτών και τη βελτίωση της πεδιάδας Θεσσαλονίκης ή Καμπανίας. όπως γράφεται στα χαρτιά ο κάμπος του Ρουμλουκιού. Τα πρώτα μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα γίνονται στη δεκαετία του 1930 με το ανάχωμα από τις Βαρβάρες έως το Κλειδί. Το έργο αυτό έχει σαν σκοπό να φράξει το δρόμο του Αλιάκμονα που πλημμύριζε για αιώνες, ολόκληρο το κάμπο και προκαλούσε ζημιές στις καλλιέργειες και πολλές φορές και σε ζωντανά.
Δεύτερο σπουδαίο έργο η διάνοιξη της Τάφρου 66, η οποία συγκέντρωσε όλα τα ποτάμια και τους παραποτάμους της Βέροιας, της Νάουσας και της Έδεσσας.
Το 1930 τα μηχανήματα της Γαλλικής Εταιρείας Φαντέϊσον, με χρηματοδότηση της Εθνικής Τράπεζας, αναλαμβάνουν το μεγάλο έργο της αποξήρανσης της Λίμνης Γιαννιτσών, ένα έργο που τελείωσε το 1936.
Για τα διάφορα εγγειοβελτιωτικά έργα, συνεργάστηκαν αρκετές κρατικές υπηρεσίες, που τις γνωρίσαμε μόνο με τα αρχικά γράμματα, Υ.Π.Ε.Μ (Υπηρεσία Παραγωγικών Έργων Μακεδονίας), και είχε την έδρα της στη Βέροια. Οι εγκαταστάσεις είχαν γίνει λίγο πιο έξω από την πόλη της Βέροιας, δίνοντας μάλιστα και το όνομα στο χώρο, Εργοχώριον.
Από το 1930-1931, η Υ.Π.Ε.Μ και Υ.Σ.Σ.Υ.Ε.Μ (Υπηρεσία Συμπληρώσεως, Συντηρήσεως Υδραυλικών Έργων Μακεδονίας) επιδόθηκε στην εξυγίανση και γεωργική αξιοποίηση των αποξηραινόμενων εδαφών, σαν συνεργαζόμενες υπηρεσίες των υπουργείων Γεωργίας και Δημοσίων έργων αντίστοιχα. Μετά από μια πολυετή δραστηριότητα η Υ.Σ.Σ.Υ.Ε.Μ, με έδρα στο Εργοχώρι, το 1962 εγκαθίσταται στο Λουδία και εν συνεχεία διαλύεται. Το σπουδαίο αυτό έργο αναλαμβάνει και συνεχίζει η Υ.Ε.Β (Υπηρεσία Εγγείων Βελτιώσεων), όπως είναι γνωστή στον τόπο μας. Τελικά μεταφέρεται στο κέντρο του ρουμλουκιώτικου κάμπου, στην Αλεξάνδρεια. Εδώ οργανώνεται, εξοπλίζεται με μηχανήματα, σύγχρονα για την εποχή εκείνη, με εγκαταστάσεις κτηριακές, με τεχνικό και επιστημονικό προσωπικό και γίνεται ένα από τα μεγαλύτερα εργοτάξια στη χώρα μας. Αμέτρητες είναι οι δραστηριότητες της Υ.Ε.Β.
Άνθρωποι και μηχανήματα δίνουν τη μάχη να βελτιώσουν τον τόπο και να βοηθήσουν τον αγροτικό κόσμο. Είναι πάντα κοντά στον αγρότη και με το επιστημονικό προσωπικό καθοδηγούν τον αγροτικό πληθυσμό να καλλιεργήσει τη γη με μηχανές και όχι με τον παραδοσιακό τρόπο. Έτσι χαρακτηρίζεται και ως Μηχανική Καλλιέργεια. Όμως, ήρθε η στιγμή και πήρε το δρόμο της διάλυσης αυτή η υπηρεσία. Διαλύεται με τον πιο άδοξο τρόπο. Εγκαταλείπονται μηχανήματα βαριάς τεχνολογίας και οι εργαζόμενοι σκορπίζουν, άλλοι με πρόωρες συντάξεις και, ευτυχώς, κάποιοι συνεχίζουν να εργάζονται σε διάφορες κρατικές υπηρεσίες.
Πολλά από τα κτήρια σήμερα στεγάζουν διάφορες υπηρεσίες. Έχω κάνει προτάσεις να αξιοποιηθεί ένα μέρος από τον αυλόγυρο, στη βόρεια πλευρά, ως μουσείο γεωργικών μηχανημάτων και εργαλείων, παλιάς τεχνολογίας. Αφού έλαβα αρκετές υποσχέσεις, το θέμα έμεινε εκεί. Όπως έμεινε απροστάτευτο και το μοναδικό απομεινάρι, το βενζινάροτρο το οποίο έκανε καλλιεργήσιμη τη γη στον θρυλικό Βάλτο των Γιαννιτσών.
Μηχανοκαλλιεργητές ονόμαζαν τους εργαζόμενους στην Υ.Ε.Β. Ήταν οι άνθρωποι που έδωσαν τη ζωή τους για να βελτιώσουν την καλλιεργήσιμη γη και να παραδοθεί πιο αποδοτική στους αγρότες. Είναι αυτοί που τους καθοδήγησαν και εκπαίδευσαν σε μηχανοκίνητα μέσα. Είναι οι άνθρωποι που άνοιξαν δρόμους σε δύσβατα σημεία σ’ ολόκληρη την Ελλάδα.
(Το κείμενο είναι από το βιβλίο μου-λεύκωμα «Γιδάς Άνθρωποι και τοπία», έκδοση: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ημαθίας 2008).
