Το σάλι (η σχεδία) *Γράφει ο Γιώργος Ντελιόπουλος

Το σάλι (η σχεδία) *Γράφει ο Γιώργος Ντελιόπουλος

Το σάλι όπως το ονόμαζαν στο Ρουμλούκι, ήταν μια σχεδία, ένα ξύλινο πλωτό κατασκεύασμα, αποτελούμενο από ξύλινες βάρκες και ένα κατάστρωμα. Τέτοιες σχεδίες είχαν κάποτε όλα σχεδόν τα ποτάμια, ο Αξιός, ο Πηνειός, και άλλα. Τις εγκαθιστούσαν συνήθως στο πιο στενό σημείο του ποταμού, για δυο λόγους. Πρώτον, γιατί το νερό στο στενό σημείο είναι πάντοτε πιο βαθύ, και δεύτερον, γιατί το συρματόσχοινο στο οποίο ήταν γαντζωμένη η σχεδία, ήταν πιο τεντωμένο.

Η κατασκευή και η λειτουργία της σχεδίας ήταν απλή. Κατασκεύαζαν πρώτα τις βάρκες με όλες τις προδιαγραφές που απαιτεί η ναυπηγική τέχνη Μετά τις καλαφάτιζαν (έκλειναν τις ενώσεις με πίσσα), τις άλειφαν με το ίδιο υλικό επίσης σε όλη την επιφάνεια, για να αντέχουν στα νερά και να είναι στεγανές. Όταν ήταν πια έτοιμες, τις ένωναν με χοντρά μαδέρια. Όσο μεγαλύτερη επιφάνεια είχε το πάτωμα, τόσο μεγαλύτερο βάρος μπορούσε να μεταφέρει. Γι’ αυτό φρόντιζαν ώστε οι βάρκες, που συνήθως ήταν δύο ή τρεις να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερες.

Η πορεία κόντρα στα νερά του ποταμού πετυχαίνονταν με ένα συρματόσχοινο, σαν αυτά που έχουν σήμερα στα χιονοδρομικά κέντρα που μεταφέρουν αναβατήρες. Έμπηγαν μεγάλους κορμούς δέντρων στο έδαφος, πάνω στις δύο όχθες, και από εκεί τέντωναν το συρματόσχοινο με τη βοήθεια

ενός ή δύο ζευγαριών ζώων, συνήθως βουβαλιών, και το σταθεροποιούσαν, αφήνοντας πάντοτε ένα περιθώριο ελαστικότητας, για τη συστολή και διαστολή, λόγω αλλαγής της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος. Πλάι στην κουπαστή έδεναν ένα συρματόσχοινο στο ίδιο πάχος και στην άλλη άκρη συνέδεαν ένα καρούλι, το οποίο περνούσαν με ειδικό συνδετήρα μέσα στο συρματόσχοινο , όπως ακριβώς κρέμονται και οι αναβατήρες.

Όταν ήθελαν να διασχίσουν το ποτάμι, ελευθέρωναν τη σχεδία, και αμέσως απομακρύνονταν, ακολουθώντας την πορεία του συρματόσχοινου, με οδηγό το καρούλι, το οποίο ο καραβοκύρης συνεχώς το τραβούσε προς την πλευρά που πήγαινε, με ελάχιστη δύναμη. Όταν πλησίαζε την αποβάθρα, κοντράριζε το καρούλι και η σχεδία φρενάριζε, κόβοντας την ταχύτητα και κατέληγε ομαλά στη ράμπα. Αμέσως έριχνε ένα σκοινί έξω και το έδενε από έναν πάσσαλο, ώσπου να αποβιβαστούν οι άνθρωποι και το φορτίο, που αρκετές φορές ήταν πολλές χιλιάδες οκάδες, όπως όταν επρόκειτο για λεωφορείο, για τρακτέρ, ακόμα και θεριζοαλωνιστικές μηχανές.

Καλούς καραβοτεχνίτες είχε η Κουλιακιά. Είχαμε όμως και στο χωριό μου, το Κεφαλοχώρι έναν ηλικιωμένο, τον μπάρμπα-Βασίλη Γκέκα, που τα χέρια του μαστόρευαν με ό,τι και να καταπιανόταν. Ζούσε όλα τα χρόνια κοντά στο ποτάμι, σε μια καλύβα ψαρεύοντας με την βάρκα του. Το 1950 κατασκεύασε ένα σάλι, που δούλεψε αρκετά χρόνια στην περιοχή Ραψομανίκης.

Ένας ήταν ο κίνδυνος για το σάλι, το αρτήρισμα (η κατεβασιά) του νερού. Τότε μαζί με τα αφρισμένα, ορμητικά νερά κατέβαιναν και μεγάλοι κορμοί δέντρων, που μπορούσαν να το τσακίσουν και να παρασύρουν τα συντρίμμια του ως τη θάλασσα, στο Θερμαϊκό.

Για μας τα παιδιά αυτό το μέσον αποτελούσε διασκέδαση. Ήταν ωραία να διασχίζεις τον αγριεμένο Αλιάκμονα με ασφάλεια. Αποτελούσε άλλωστε τη μοναδική μας εμπειρία από πλεούμενα, αφού τα θαλασσινά μας ήταν εντελώς άγνωστα

Εκείνο που θυμούμαι πάνω στο σάλι ήταν ότι είχες την αίσθηση πως δεν προχωράει. Όταν μεγάλωσα πλέον, το χρησιμοποιούσαμε συχνά την περίοδο που κουβαλούσαμε καυσόξυλα από το δάσος της Βεργίνας. Τότε είχαμε μια άλλη σχέση, ας πούμε επαγγελματική, μ’ αυτό το πανάρχαιο πλωτό μέσον, που σταμάτησε λίγο πριν γίνει το φράγμα της Βαρβάρας και η μεγάλη γέφυρα.

Σήμερα έχει απομείνει μόνο η ανάμνηση και οι φωτογραφίες της συλλογής μου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Υποψήφιος για τον Δήμο Αλεξάνδρειας   ο Κώστας Ναλμπάντης

Υποψήφιος για τον Δήμο Αλεξάνδρειας ο Κώστας...

-«Η μόνη μας ΔΕΣΜΕΥΣΗ είναι το Ανθρωποκεντρικό μας...

Για τη στάση του Δικηγορικού   Συλλόγου Βέροιας στο συλλαλητήριο της Ημαθίας για τη Μακεδονία

Για τη στάση του Δικηγορικού Συλλόγου Βέροιας στο...

Μια πρόταση – άποψη μέσα από κάποια ερωτήματα,...

Το Σάββατο 19 Ιανουαρίου  Η ΝΟΔΕ Ημαθίας   και οι ΔΗΜΤΟ Βέροιας, Νάουσας   και Αλεξάνδρειας   κόβουν βασιλόπιτα  -Κεντρικός ομιλητής ο Κωστής Χατζηδάκης

Το Σάββατο 19 Ιανουαρίου Η ΝΟΔΕ Ημαθίας και οι ΔΗΜΤΟ...

 Ο Πρόεδρος και τα μέλη της ΝΟΔΕ Ημαθίας , όπως επίσης...

Μην κυρώσετε   την Συμφωνία των   Πρεσπών  -Μην παραδώσετε την ιστορία της Μακεδονίας

Μην κυρώσετε την Συμφωνία των Πρεσπών -Μην...

Αναμφισβήτητα τεκμήρια 2300 χρόνων διατρανώνουν ότι  η...

Επιτροπή Αγώνα Ημαθίας προς Φορείς, Συλλόγους και Σωματεία Ημαθίας:   «Σας ζητούμε   συμπαράσταση,   ψηφίσματα,   κλείσιμο καταστημάτων και δυναμικό παρόν   για τη Μακεδονία»

Επιτροπή Αγώνα Ημαθίας προς Φορείς, Συλλόγους και...

-Για το συλλαλητήριο της Τρίτης στη ΒέροιαΤην  ηθική...

Το χρέος μας

Το χρέος μας

  Της Νίκης Καρατζιούλα*Πυκνώνουν τα μαύρα σύννεφα...

Αναβαθμίζονται ενεργειακά   τα Δημοτικά Σχολεία, 16ο, 6ο - 13ο και 2ο του Δήμου Βέροιας

Αναβαθμίζονται ενεργειακά τα Δημοτικά Σχολεία, 16ο, 6ο...

-Εγκρίθηκε η ένταξη του έργου ύψους  1.646.000 ευρώ στο ...

Ομιλία του υποψήφιου του ΚΚΕ   Θωμά   Τσουκαλά   στη Νάουσα

Ομιλία του υποψήφιου του ΚΚΕ Θωμά Τσουκαλά στη...

Την Τετάρτη  23 Ιανουαρίου  2019 , στις 18:00 , στο κτίριο...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

    Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η διοίκηση του Εθνικού Χιονοδρομικού Κέντρου Σελίου ενημερώνει ότι είναι για το σαββατοκύριακο 12-13 Ιανουαρίου είναι σε πλήρη λειτουργία όλες οι πίστες και οι αναβατήρες...

Εκτροχιασμός τρένου που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Λάρισα σημειώθηκε σήμερα το πρωί στον σιδηροδρομικό σταθμό στο Πλατύ Ημαθίας.Σύμφωνα με ενημέρωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ η αμαξοστοιχία 1591 εκτροχιάστηκε...

-«Η μόνη μας ΔΕΣΜΕΥΣΗ είναι το Ανθρωποκεντρικό μας Πρόγραμμα», δηλώνειΤη συμμετοχή του στις δημοτικές εκλογές για τον Δήμο Αλεξάνδρειας ανακοίνωσε επίσημα χθες με δήλωσή του στα τοπικά ΜΜΕ ο Κώστας...

Μια πρόταση – άποψη μέσα από κάποια ερωτήματα, καταθέτει  προς  τον  Πρόεδρο και τα μέλη του Δ.Σ. του Δικηγορικού Συλλόγου Βέροιας, με επιστολή του, ο δικηγόρος και πρώην πρόεδρος του Συλλόγου κ. Γιάννης...