Την πρωτιά στην επισκεψιμότητα κατέχουν οι Βασιλικοί Τάφοι της Βεργίνας, σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας που διενήργησε το «Παρατηρητήριο» της Εγνατίας Οδού Α.Ε., ο επιστημονικός-ερευνητικός φορέας της εταιρείας σε σχέση με την επίδραση του αυτοκινητόδρομου στη λειτουργία και στην ανάπτυξη των χώρων και των τόπων πολιτιστικής κληρονομιάς στη ζώνη επιρροής του.
Σύμφωνα με την έρευνα, ο Λευκός Πύργος, το σύμβολο της Θεσσαλονίκης, είναι το μνημείο-μουσείο της Βόρειας Ελλάδας που την τελευταία πενταετία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών, ενώ την ίδια περίοδο καταγράφεται αύξηση της τάξης του 314% των επισκεπτών στα μουσεία της Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία κατά κύριο λόγο οφείλεται στην πολύ μεγάλη αύξηση της επισκεψιμότητας στους νομούς Θεσσαλονίκης και Σερρών. Ενδεικτικά στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης και σε αυτό της Αμφίπολης Σερρών σημειώθηκε αύξηση 842% και 605% αντίστοιχα.
Σε επίπεδο νομών τη μεγαλύτερη αύξηση την περίοδο 2000-2015 παρουσιάζει η Ημαθία, με 1.396%! Αναλυτικά η μεταβολή που σημειώνει ο νομός Ημαθίας αποδίδεται κυρίως στην αύξηση της επισκεψιμότητας στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας από το 2002 και στο Αρχαιολογικό από το 2012.
Τα πρωτογενή δεδομένα της έρευνας προέρχονται από την ΕΛΣΤΑΤ και αφορούν τα εισιτήρια επισκεπτών και τις εισπράξεις σε μουσεία και σε αρχαιολογικούς χώρους (2000 – 2015).
Όπως έδειξε η μελέτη των στοιχείων, την τελευταία πενταετία (2010-2015) τα πρώτα δέκα μνημεία στη ζώνη επιρροής της Εγνατίας οδού (Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη, Θεσσαλία) με βάση το σύνολο των επισκεπτών είναι:
1. Λευκός Πύργος (785.713 επισκέπτες).
2. Αρχαιολογικό Μουσείο
Θεσσαλονίκης (450.032).
3. Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού (280.846).
4. Μουσείο Βόλου (124.692).
5. Μουσείο Δίου Πιερίας (87.028).
6. Μουσείο Θάσου (83.432).
7. Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων (79.750).
8. Μουσείο Πέλλας (78.700).
9. Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων (74.791).
10. Αμφίπολη Σερρών (58.420).
Την ίδια πενταετία με βάση επίσης το σύνολο των επισκεπτών οι πρώτοι δέκα αρχαιολογικοί χώροι είναι:
1. Βασιλικοί Τάφοι Βεργίνας
(826.582 επισκέπτες).
2. Φίλιπποι Καβάλας (221.919).
3. Δίον Πιερίας (210.632).
4. Δωδώνη Ιωαννίνων (194.464).
5. Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής (181.872).
6. Κάστρο Πλαταμώνα Πιερίας (135.835).
7. Νεκρομαντείο Αχέροντα Πρεβέζης (116.583).
8. Όλυνθος Χαλκιδικής (46.199).
9. Αρχαιολογικός χώρος Πέλλας (41.720).
10. Ανάκτορο Βεργίνας (34.045).
Η αύξηση των εισπράξεων
Τα περισσότερα εισιτήρια σε επίπεδο περιφερειών κόβονται στα μουσεία της Κεντρικής Μακεδονίας και ανέρχονται στα 3.548.199 στο διάστημα 2000-2015, τα οποία αντιστοιχούν στο 7,93% του συνόλου της χώρας και στο 73,56% του συνόλου της ζώνης. Μεγαλύτερο μερίδιο επισκεψιμότητας στα μουσεία της Κεντρικής Μακεδονίας κατέχει ο νομός Θεσσαλονίκης, που συμμετέχει με ποσοστό 74,36% στο σύνολο της περιφέρειας.
Σε επίπεδο νομών αυτοί που σημειώνουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις εισπράξεις (πάνω από 100%) σε ολόκληρη την εξεταζόμενη περίοδο είναι οι νομοί Ημαθίας (576,81%), Θεσσαλονίκης (124,98%), Καβάλας (1.051,06%), Μαγνησίας (131,79%) και Σερρών (307,73%).
Οι αρχαιολογικοί χώροι
Όσον αφορά τους αρχαιολογικούς χώρους, η περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σημειώνει την περίοδο 2000-2015 το μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών συγκριτικά με τις περιφέρειες της ζώνης επιρροής της Εγνατίας οδού. Συγκεκριμένα καταλαμβάνει το 66,58% του συνόλου της ζώνης και ακολουθούν η Ήπειρος και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με ποσοστά 16,71% και 13,51% αντίστοιχα. Σε επίπεδο νομών αυτός με τους περισσότερους επισκέπτες σε αρχαιολογικούς χώρους, σε αντίθεση με τα μουσεία, είναι της Ημαθίας με ποσοστό 36,88%. Ο νομός Θεσσαλονίκης, ενώ αποτελεί τον πρώτο στη ζώνη ως προς την επισκεψιμότητα σε μουσεία, στους αρχαιολογικούς χώρους συγκεντρώνει μόνο 34.045 επισκέπτες το διάστημα 2000-2015, διότι στοιχεία επισκεψιμότητας για τη Ρωμαϊκή Αγορά, που είναι ο μοναδικός αρχαιολογικός χώρος, έχουμε από το 2013 και μετά. Μετά το νομό Ημαθίας είναι ο νομός Πιερίας με ποσοστό 19,40% και ο νομός Καβάλας με 10,47%.
