Γράφει ο Κώστας Μίζας, Επιμελητής Ανηλίκων Βέροιας
Σε προηγούμενο άρθρο είχα αναφερθεί πολύ γενικά στις συνθήκες που έχει δημιουργήσει η αποκαθήλωση κάθε μορφής αυθεντίας(και γονεικής),και πως αυτό διαμορφώνει συσχετιζόμενο και με άλλους παράγοντες,το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα γίνει η “συνάντηση” του σημερινού εφήβου με την μουσική,σε μια προσπάθεια να συγκροτήσει την ταυτότητά του.
Στην προσπάθεια αυτή θα πρέπει ο αναλυτής,να έχει επίγνωση του κινδύνου,καθώς διανύει μία άλλη ηλικία,να δει άθελά του το σήμερα “φορώντας” τα γυαλιά που φορούσε κατά την δική του νεότητα,προφανώς ακατάλληλα για τη σημερινή περίσταση.(Λόγω πρεσβυωπίας είναι πιθανό να βλέπει με ευκρίνεια μακριά,αλλά πολύ θολά τα κοντινά του) .
Είναι λοιπόν δύσκολο εγχείρημα να ακτινογραφήσει κανείς την σημερινή πολυσύνθετη πραγματικότητα,γιατί είναι πολύ πιθανό να φωτίσει καποιες όψεις της ,που γνωρίζει καλά,και να του διαφύγουν κάποιες άλλες που πιθανόν να αγνοεί,και οι οποίες ενδεχομένως να είναι κρίσιμες για την σωστή κατανόηση.
Ας ξεκινήσουμε από το προφανές. Η πλειονότητα της σημερινής νεολαίας δεν αγοράζει πλεον μουσική,αλλά απλά την “κατεβάζει” από το διαδίκτυο. Αυτή η “ευκολία” όμως έχει πολλές πλευρές και συνέπειες, θετικές και αρνητικές. Σίγουρα η πρόσβαση(θεωρητικά) είναι πλεον πολύ εύκολη.Αυτή η πρώτη σκέψη είναι όντως θετική. Ας κάνουμε όμως μια βέβηλη ερώτηση. Πρόσβαση προς τα πού? Προς ποιά κατεύθυνση?
Οπως σε κάθε ταξίδι,έτσι και στο μουσικό ταξίδι,πριν ξεκινήσει ο ταξιδευτής,(θα έπρεπε να)έχει ήδη στο μυαλό του ένα πλάνο,έχει αποκομίσει χρήσιμες πληροφορίες από άλλους που έχουν ταξιδέψει εκεί,έχει ήδη προσπαθήσει να διαγνώσει τις επιθυμίες του,χωρίς να παρασύρεται από μόδες άσχετες με τις δικές του ανάγκες,έχει ενεργοποιήσει την φαντασία του,την διαίσθησή του(συνδυάζοντας δική του γνώση και γνώμες άλλων ομοτάξιδων).
Φρονώ ότι αυτη η προεργασία είναι καθαρά προσωπική,πρέπει να προηγείται του μουσικού ταξιδιού,και ότι αυτή την δουλειά το διαδίκτυο δεν μπορεί να την φέρει σε πέρας,γιατί είναι έξω από την φύση του. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να μην δαιμονοποιήσουμε αλλά ούτε να υπερεκτιμήσουμε τον ρόλο του διαδικτύου. Είναι όντως ένα σημαντικό χρηστικό εργαλείο αναζήτησης,που έρχεται όμως να “κουμπώσει” πάνω στην προεργασία που αναφέραμε πρίν,που είναι καθαρά προσωπική υπόθεση, και την οποία αλίμονο αν την αναθέσουμε σε αυτό.
Γιατί είναι οξύμωρο και εντέλει επικίνδυνο, ένα “εγώ” που είναι ανασφαλές,αδιαμόρφωτο ακόμη,και επιθυμεί επιτέλους να “χτιστεί” βήμα-βήμα και να νιώσει “αυτεξούσιο”,να παραχωρεί οικειοθελώς “κομμάτια εξουσίας” του σε έναν απροσδιόριστο τρίτο,με συνέπεια να ετεροπροσδιορίζεται και ετεροκατευθύνεται.
Σε αυτό το σημείο ίσως κάποιος διατυπώσει την εύλογη ένσταση ότι σε ένα ταξίδι, έτσι και στο μουσικό, ίσως θα ήταν καλύτερο να είναι κανεις χωρίς “αποσκευές”(που απαιτούν κόπο),και να αφεθεί απλώς στην εμπειρία, καθώς έτσι το βίωμα θα είναι αυθεντικό,και όχι κατευθυνόμενο από προηγούμενες επιρροές,που πιθανόν θα το κατεύθυναν και θα το νόθευαν. Αυτή η σκέψη,ενώ έχει μία δόση αλήθειας,και αφήνει χώρο στο “τυχαίο” και την “έκπληξη”, δεν θα μας πάει μακριά στο ταξίδι μας.
Ενώ αρχικά προκαλεί ενθουσιασμό,πιθανόν να υποκρύπτει την ιδιοτέλεια της αποφυγής του μόχθου,και γι αυτό το λόγο είναι πολύ δημοφιλής σε μία μεγάλη μερίδα της νεολαίας, η οποία μεγάλωσε με την λογική ότι όλα τα βρίσκεις έτοιμα,κάνοντας απλώς “κλικ” στον υπολογιστή. Αυτή η στάση πιθανόν να συνδέεται με την γενικότερη κοινωνική αποθέωση της χωρίς μόχθο κοινωνικής και οικονομικής ανόδου,που έχει διαπεράσει τον κοινωνικό ιστό.
Ενώ λοιπόν αυτός ο “ mainstream ” δρόμος υπόσχεται “ξεκούραστες περιπλανήσεις”,κανένας δεν εξήγησε στους χρήστες του υπολογιστή τί κόστος θα πληρώσουν γι αυτή την ευκολία, ώστε να αποφασίσουν τί βαραίνει περισσότερο στο ισοζύγιο “οφέλους-ζημίας”.
Αυτό όμως,για να υπάρχει λίγο “σασπένς” ,και καθώς το θέμα είναι τεράστιο,και σεβόμενος το χώρο που έχει στη διάθεσή της η φιλόξενη εφημερίδα ,θα το διαπραγματευθούμε στο επόμενο άρθρο.
Κλείνοντας ,θα προτείνω, όπως συνηθίζω,μερικούς δίσκους για εξερεύνηση και ακρόαση.
1. Deedee Bridgewater ---- “Red earth”
2. Charlie Haden & Pat Metheny ---- “Beyond the Missouri sky”
3. Madeleine Peyroux ----- “Half the perfect world”
4. Anouar Brahem ---- “le voyage de sahar”
5. Rene Aubry ----- “Memoires du futur”
6. Myriam Alter ---- “Where is there”
7. Ferenc Snetberger ---- “Nomad”
8. “2046” ----- Το ομώνυμο σάουντρακ του Shigeru Umebayashi για την ταινία του Wong Kar-Wai.
Καλή (μουσική) χρονιά.
