Εισήγηση του Γιάννη Τσιαμήτρου σε Πολιτιστικό Πρόγραμμα στο 1ο Λάππειο Γυμνάσιο Νάουσας (Καπεταναραίοι κλπ)

Εισήγηση του Γιάννη Τσιαμήτρου σε Πολιτιστικό Πρόγραμμα στο 1ο Λάππειο Γυμνάσιο Νάουσας (Καπεταναραίοι κλπ)

Ο λαογράφος-συγγραφέας και χοροδιδάσκαλος Τσιαμήτρος Γιάννης συμμετείχε με εισήγησή του, τη Παρασκευή 23-02-2018, σε Πολιτιστικό Πρόγραμμα, που εκπονείται  από μαθητές του 1ου Λάππειου Γυμνασίου της Νάουσας. Το εν λόγω Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων με τίτλο ‘Δρώμενα της Νάουσας’, εντάσσεται στη θεματολογία Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Στο Πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν 35 μαθητές του σχολείου, που μελετούνε το Δρώμενο της Νάουσας, τη λαογραφία της περιοχής, τη λαϊκή μουσική παράδοση, τους χορούς κ.ά. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω, οι μαθητές ανακαλύπτουν την τοπική ιστορία μέσα από συνεντεύξεις και μαρτυρίες των εμπλεκομένων με το δρώμενο. Συντονίστρια του Προγράμματος είναι η εκπαιδευτικός του σχολείου κ. Μπαλτζή-Παντελίδου Σοφία, ειδικότητα μουσικός. Γίνεται, επίσης, μελέτη παρόμοιων δρώμενων και από άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Μέσα στα πλαίσια αυτά ο Γ. Τσιαμήτρος αναφέρθηκε γενικά στα δρώμενα του ορεινού (Βέρμιο, Πιέρια) όγκου της Ημαθίας (Λαγκατζάρια, Λιγουτσιάρηδες, Γκ.λιάτα, Κλήδονας, Πιπιργιά, Καπεταναραίοι κ.ά.), επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον των μαθητών στο αποκριάτικο έθιμο «Καπεταναραίοι».Συγκεκριμένα, το έθιμο αυτό τελούνταν στη παραδοσιακή του μορφή μέχρι τα τέλη του Μεσοπολέμου στη Βέροια από ντόπιους  βεροιώτες, βλαχόφωνους της πόλης και κατοίκους των Πιερίων. Τα μπουλούκια, που σχηματίζονταν, αποτελούνταν αποκλειστικά από νέους άντρες, οι οποίοι ήταν μεταμφιεσμένοι σε Καπεταναραίους (με έναν αρχηγό), Βοσκοπούλες και Μάγκες. Η δημιουργία των μπουλουκιών γινόταν με πρωτοβουλία συντροφιών νέων αντρών και όχι από κάποιο σύλλογο ή τη δημοτική αρχή. Όλα αυτά γινόταν τη δεύτερη Κυριακή της Αποκριάς και τη Καθαρά Δευτέρα.

Η φορεσιά του Καπετάνιου αποτελούνταν από: τσαρούχια, σκουφούνια, μπινιβρέκι, μπέτσφες, χολέβια (τσουάριτς), κοντέλα (κ.μάσια), τσιπούνι, φουστανέλα, βουδέτες, μαντήλι, ασημικά (ρούπια, χαμαϊλιά, τοκάδες, κιουστέκια κλπ).  Η αντίστοιχη της Βοσκοπούλας ήταν ή γυναικεία βοσκοπούλας ή γυναικεία αστική, ενώ οι Μάγκες φορούσαν αρβανίτικη ενδυμασία (μαύρο σαλβάρι, μαύρο γιλέκο, μαύρο πουκάμισο, μαύρο καπέλο με ψεύτικα μεγάλα μαλλιά) με φυσικλίκια, πιστόλια και μαστίγια.

Ακολουθούσαν συγκεκριμένο δρομολόγιο στους μαχαλάδες της Βέροιας μετά το σχόλασμα της εκκλησίας, ήταν δεινοί χορευτές και συνήθως χορεύανε τους χορούς: Πατρώνα,  Τσάμικα (Καραϊσούφ,  Σάλωνα,  Μάγια κλπ), Μπεράτικα, Συρτά, Καραπατάκι, Λεωνίδας, Γκάιντα, Χασαπιές, Ζαχαρούλα και  πολλούς  άλλους ξεχασμένους πλέον τώρα χορούς. Τα χρησιμοποιούμενα μουσικά όργανα ήταν τα λεγόμενα χάλκινα, ενώ η παλιά παράδοση μας λέει ότι είχαν ζουρνάδες και νταούλια. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι,  ξέχωρα από τους χορούς, τελούνταν το εξής δρώμενο: Ένας ‘Μάγκας’ προκαλούσε έναν  «Καπετάνιο» και στην συνέχεια πάλευαν. Στο τέλος ο  ‘Μάγκας’ ‘τρυπούσε’ με το μαχαίρι του τον αντίπαλό του και τον έριχνε κάτω. [Οι μουσικοί έπαιζαν έναν αργό τούρκικο  σκοπό, το ‘Κισά Μπαζάκ’, που το χορεύανε με το μαχαίρι]. Ο ‘Μάγκας’ έρχονταν  από επάνω και έκανε αναπαράσταση γδαρσίματος  αρνιού χρησιμοποιώντας  το ζωνάρι του ‘Καπετάνιου’, σαν να έβγαζε τα έντερα του ‘νεκρού’. Σε κάποια στιγμή ο πεθαμένος ζωντάνευε (στοιχείο νεκρανάστασης) και συνεχίζονταν  ο χορός.

Οι ειδικοί μας λένε ότι γενικά μεταμφιέσεις στο Δωδεκαήμερο και τις Αποκριές ήταν ένας μικρός θίασος-προάγγελος του θεάτρου, χωρίς συγκεκριμένο κάθε φορά σενάριο, αλλά κάποια πλοκή και περισσότερα τα στοιχεία αυτοσχεδιασμού. Πολλά έχουν ειπωθεί για αυτά τα δρώμενα, εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι είναι πανάρχαια, χάνονται στα βάθη των αιώνων και μια επιστημονική και διαρκής έρευνα μπορεί να μας δώσει περισσότερες και στέρεες πληροφορίες σχετικά με αυτά.

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ημερίδα για την ψυχική υγεία στο ΕΠΑΛ Βέροιας

Ημερίδα για την ψυχική υγεία στο ΕΠΑΛ Βέροιας

  Την Πέμπτη 18 Απριλίου , πραγματοποιήθηκε ημερίδα για...

Μια εκδήλωση οικειότητας και ζεστασιάς από τις «χίλιες ανάσες» της Ι. Καρυστιάνη και την  παρουσία του Π. Βούλγαρη

Μια εκδήλωση οικειότητας και ζεστασιάς από τις...

Η αίθουσα της Ελιάς γέμισε και ο κόσμος της Βέροιας...

  Stand up comedy με Λευτέρη Ελευθερίου και Aντώνη Κρόμπα στο ΣΤΑΡ

Stand up comedy με Λευτέρη Ελευθερίου και Aντώνη Κρόμπα στο...

Την Κυριακή 21 ΑπριλίουO Λευτέρης Ελευθερίου και ο...

Σειρά εκδηλώσεων για τα   100  χρόνια από τη γενοκτονία   των Ελλήνων του Πόντου

Σειρά εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία ...

Τον Μάιο από την Εύξεινο Λέσχη Βέροιας  Λόγω  της...

«Τα μεγάλα ψέματα του μικρού Ερμή» στο ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΟ ΙΔΕΩΝ

«Τα μεγάλα ψέματα του μικρού Ερμή» στο ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΟ...

Η ομάδα ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ, γνωστή για την πλούσια δράση της...

4η Συνάντηση Παιδικών και Νεανικών Χορωδιών στη Νάουσα

4η Συνάντηση Παιδικών και Νεανικών Χορωδιών στη Νάουσα

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά ο Σύλλογος Πολιτισμού...

O ΘΟΔΩΡΟΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ ΞΑΝΑΧΤΥΠΑ

O ΘΟΔΩΡΟΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ ΞΑΝΑΧΤΥΠΑ

Γράφει ο  Δημήτρης ΤόλιοςΟ βιζυηνός λάτρης της...

Συμμετοχή   ης Ευξείνου Λέσχης Βέροιας στον   14ο Διεθνή Μαραθώνιο «Μέγας Αλέξανδρος»

Συμμετοχή ης Ευξείνου Λέσχης Βέροιας στον 14ο Διεθνή...

 Στις 14 Απριλίου η Εύξεινος Λέσχη Βέροιας, συμμετείχε...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Οι προκλήσεις & το μέλλον του Περιφερειακού & Κλαδικού τύπου - 1η Ενότηταhttps://www.youtube.com/watch?v=LhYHKBT_Up8&feature=youtu.beΟι προκλήσεις & το μέλλον του Περιφερειακού & Κλαδικού τύπου - 2η...

Παρασκευή 20 Ιουλίου και ώρα 9.15 μ.μ.στο Θέατρο Άλσους «Μελίνα Μερκούρη»Η Συνάντηση του Σταύρου Ξαρχάκου με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη ήταν τελικά… Η Συνάντηση που ζητούν όλοι και αυτήν την χρονιά!Η μοναδική...

  Την Πέμπτη 18 Απριλίου , πραγματοποιήθηκε ημερίδα για την Ψυχική Υγεία με τους μαθητές όλων των τμημάτων της Α΄ Λυκείου του  ΕΠΑΛ Βέροιας, από το Κέντρο Υποστήριξης Ενηλίκων με ψυχικές διαταραχές του...

Η αίθουσα της Ελιάς γέμισε και ο κόσμος της Βέροιας έδειξε για μια φορά ακόμη την αγάπη του στη λογοτεχνία και δη στο έργο της Ιωάννας Καρυστιάνη αλλά και τον σκηνοθέτη σύζυγό της Παντελή Βούλγαρη, που...