Γράφει
ο Παύλος
Πυρινός
Εισαγωγικά
Από έρευνες που έκανα στα αρχεία (Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας, εκκλησίας Αγίου Αντωνίου, Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.), Βεροίας), διαπιστώθηκε η πλούσια και αξιόλογη εκπαιδευτική δραστηριότητα στη Βέροια, τόσο κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας, όσο και μετά την απελευθέρωσή της (1912).
Οι βασικοί τύποι σχολείων που λειτούργησαν στη Βέροια, από τα μέσα του 17ου αιώνα έως το 1948, ήταν οι εξής:
1. Ελληνικό Σχολείο (1650)
2. Ελληνικό Σχολείο πριν και μετά την επανάσταση της Ναούσης (1849)
3. Αλληλοδιδακτικό (1870)
4. Αστική Σχολή και Νηπιαγωγείο (1872)
5. Ημιγυμνάσιο (1872)
6. Αστικό Παρθεναγωγείο Θηλέων (1874)
7. Πλήρη Δημοτικά Α΄ και Β΄ Θηλέων (μετά την απελευθέρωση της Βεροίας)
8. Εξατάξιο Γυμνάσιο (ολοκλήρωση του Ημιγυμνασίου)
9. Ανώτερο Παρθεναγωγείο (Γυμνασιακό 1920)
10. Τριτάξιον Αστικόν Βεροίας (1936-1942)
11. Δημόσια Αστική Μικτή Εμπορική Σχολή Βεροίας
Αστικόν Σχολείον Εμπορικής
κατεύθυνσις Βεροίας (1946-1948)
Η ύπαρξη και λειτουργία των σχολείων αυτών, εκτός από το Τριτάξιον Αστικόν Βεροίας (1936-1942) και τη Δημόσια Αστική Μικτή Εμπορική Σχολή Βεροίας, είναι γνωστά στην ιστορική έρευνα (1).
Το τριτάξιον Αστικόν Βεροίας (1936-1942) και η Δημόσια Αστική Μικτή Εμπορική Σχολή Βεροίας (1946-1948( που λειτούργησαν στη Βέροια, παρέμειναν μέχρι σήμερα άγνωστα στην έρευνα της εκπαιδευτικής δραστηριότητας.
Σήμερα θα ασχοληθούμε με τη Δημόσια Αστική Μικτή Εμπορική Σχολή Βεροίας, που (θα) εξυπηρετούσε τις κοινωνικές ανάγκες εκείνης της εποχής, συνοπτικά, με απώτερο σκοπό να ερευνηθεί περαιτέρω από ειδικό ερευνητή (2).
Δημόσια Αστική Μικτή
Εμπορική Σχολή Βεροίας
Α΄ Ίδρυση – Λειτουργία
Πριν από την ίδρυση της Δημοσίας Μικτής Τετραταξίου Εμπορικής το 1946-1947, λειτούργησε «Τριτάξιον Αστικόν Βεροίας (3) από το σχολικό έτος 1936-1937 έως το 1941-1942, οπότε και καταργήθηκε.
Για το «Τριτάξιον Αστικόν Βεροίας (4) πολύ λίγες πληροφορίες συνέλεξα. Η προσπάθεια της έρευνας βρίσκεται σε εξέλιξη.
Από κώδικα των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) (5) Βεροίας, πληροφορούμαστε ότι το «Αστικόν Σχολείον Εμπορικής κατευθύνσεως ιδρύθηκε το σχολικό έτος 1946-1947 και μετονομάστηκε σε Δημόσια Εμπορική Μικτή Τετρατάξιο Εμπορική Σχολή, δυνάμει του υπ’ αριθμ. 18 Ιανουαρίου 1947 Ν.Δ. Υπουργείου Εθνικής Παιδείας (Εφημ. Κυβερ. 20/7-2-1947).
Τις περισσότερες πληροφορίες για τη «Δημόσια Αστική Μικτή Εμπορική Σχολή Βεροίας (6), αντλούμε από τον κώδικα 3, ΓΑΚ Βεροίας. Η λειτουργία της Σχολής άρχισε με το υπ’ αριθμ. 1/15 Οκτωβρίου 1946 πρακτικό του Διευθυντού της σχολής, Βασιλείου Τελειώνη.
Αστικόν Σχολείον Εμπορικής κατευθύνσεως Βεροίας
Σήμερον την 15ην Οκτωβρίου 1946 του έτους ο Διευθυντής του ως άνω Σχολείου Βασίλειος Γ. Τελειώνης, καθηγητής των Εμπορικών και Οικονομικών Επιστημών, μόνος, μη υπάρχοντος ετέρου εκήρυξε την έναρξιν των εργασιών του ως άνω Σχολείου.
Η παρούσα υπογράφεται ως έπεται
Ο
Διευθυντής
Τ.Υ.
Β. Τελειώνης
Στο διάστημα της λειτουργίας της, έχουμε 11 πρακτικά (8 στο πρώτο 2 στο δεύτερο και 1 στο τρίτο έτος ). Λειτούργησε δύο σχολικά έτη (1946-1947 και 1947-1948).
Το πρώτο έτος Λειτουργίας της Σχολής (1946-1947)
Κατατακτήριες (επιτυχόντες-Απορριφθέντες και μη προσελθόντες)
Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. Γ΄/26-10-1946 πράξη, ύστερα από κατατακτήριες εξετάσεις:
α) Πέτυχαν
1. Κυριμπλίδης Σάββας
2. Ποζίδης Δημήτριος
3. Αντωνιάδης Βασίλειος
4. Ξυδόπουλος Ευστράτιος
5. Σουμελίδου Κατίνα
6. Κωνσταντάρας Κάσσανδρος
7. Σούμπουρος Δημήτριος
8. Σκαλιάρης Δημήτριος
9. Θεοδωρίδης Λεωνίδας
10. Ζαχαρόπουλος Βασίλειος
11. Καρανίκα Αθηνά
12. Ντέλα Ευθυμία
13. Γεροντίδης Παναγιώτης
14. Καρανίκα Ελονώρα
15. Καρανάσιος Νικόλαος
16. Παστουρμά Αθανασία
17. Τσαλέρας Μιχάλης
18. Χ΄΄δημητρίου Χρίστος
19. Σίμου Αναστασία
20. Ζέρβας Ιωάννης
21. Αδαμίκου Μαρία
22 Σίμου Μαρίκα
23. Σούμπουρου Σύρμω
24. Κουτρούλας Αθανάσιος
β) Απορρίφθηκαν
Ένας (1)
γ) Δεν προσήλθαν
1. Ντέλας Γεώργιος
2. Γκαλαΐτση Μαρία
3. Κάτσου Βιργινία
4. Μίσσια Βέτα
Το πρακτικό κατατακτήριων εξετάσεων υπόγραψαν:
1. Βασίλειος Τελειώνης, Δ/ντής, Καθηγητής των Εμπορικών και Οικονομικών Επιστημών
2. Πανδώρα Μπέϊκου, Φιλόλογος
3. Λευκή Φωτιάδου, Φιλόλογος και
4. Κωνσταντίνος Γκανατσούλης, Μαθηματικός
Στην Α΄ τάξη που λειτούργησε το σχολικό έτος 1946-1947
Γράφτηκαν 26 μαθητές-μαθήτριες
Προήχθησαν 15
Απερρίφθηκαν 7
Δεν προσήλθε 1
Παραπέμφθηκαν σε ολική κατά Σεπτέμβριο 3
Σύνολο 26
Διακρίθηκαν ως προς τη βαθμολογία οι:
Τσαλέρας Μιχαήλ 18, 28
Σκαλιάρης Δημήτριος 18
Κωνσταντάρας Κάσσανδρος 17, 28
Μαθήματα που διδάχθηκαν
Θρησκευτικά, Ελληνικά, Μαθηματικά, Γαλλικά, Ιστορία, Φυσική, Φ. Ιστορία, Γυμναστική.
Όλοι οι μαθητές – μαθήτριες είχαν γεννηθεί το 1930 έως το 1933.
Το δεύτερο έτος λειτουργίας της Σχολής 1947-1948
Γράφηκαν στην Α΄ τάξη 3 που απορρίφθηκαν και οι 3
Γράφτηκαν στην Β΄ τάξη 13
Προήχθηκαν 5
Απορρίφθηκαν 3
Ανεξεταστέος 1
Διέκοψαν 4
Σύνολο 13
Πηγές και Βοηθήματα
1. Ενδεικτικά για την εκπαιδευτική δραστηριότητα στη Βέροια βλ. Γεώργιος Χ. Χιονίδης, «Τα σχολεία της Βέροιας, κατά τα έτη 1849-1912, βάσει ανεκδότων εγγράφων», Μακεδονικά, 11 (1971), Παύλος Δ. Πυρινός, η συμβολή της Μητροπόλεως Βεροίας στην Παιδεία κατά τον 19ο αιώνα, Θεσσαλονίκη 1983, Αθανάσιος Γ. Βουδούρης, Ο Βεροιώτης ιερομόναχος Μελέτιος Κωνσταμονίτης και η περιοδεία του στη Ρωσία (1862-1869), Βέροια 2011, 31-32 (όπου και επιπρόσθετη βιβλιογραφία για το ζήτημα) και Αντώνης Μ. Κολτσίδας, Ιστορία της Βεροίας, Τόμοι 2, στις ενότητες για εκπαίδευση στη Βέροια.
2. Οι κώδικες των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ Βεροίας) που ερεύνησα για το θέμα αυτό είναι: (3, 41, 75, 105 και 114).
3. Κώδικας 105, ΓΑΚ Βεροίας, «Γενικός Έλεγχος Ενιαυσίων Εξετάσεων.
4. Κώδικας 75, ΓΑΚ Βεροίας, Μαθητολόγιον Τριταξίου Αστικού Θηλέων Βεροίας.
5. Κώδικας 114, ΓΑΚ Βεροίας σ. 13.
6. Κώδικας 3, ΓΑΚ Βεροίας, σσ. 154-165.
