Περί Εκκλησιαστικής   Δικαιοσύνης

Περί Εκκλησιαστικής Δικαιοσύνης

Γράφει ο Χρήστος Α. Αποστολίδης* 

   Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθ. 44 § 1 του Ν. 590/1977, «περί του Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος»: «Τα παραπτώματα των κληρικών και μοναχών, τα σχετικά προς τα καθήκοντα και τας επαγγελίας της ομολογίας αυτών… εκδικάζονται υπό των εκκλησιαστικών δικαστηρίων. Ειδικός νόμος ρυθμίζει τα της ιδρύσεως, συγκροτήσεως, αρμοδιότητος και λειτουργίας των δικαστηρίων τούτων, μέχρι της εκδόσεως του οποίου εξακολουθεί ισχύων ο Ν. 5383/1932, ‘‘περί των εκκλησιαστικών δικαστηρίων και της προ αυτών διαδικασίας’’». 

     Πράγματι, μέχρι και σήμερα εξακολουθεί να ισχύει ο Ν. 5383/1932, με τον οποίο ιδρύθηκαν από τον εκκλησιαστικό οργανισμό ειδικά πειθαρχικά όργανα για την εκδίκαση των παραπτωμάτων των κληρικών ή μοναχών και την επιβολή των σχετικών πειθαρχικών ποινών. Στα εν λόγω εκκλησιαστικά όργανα ανήκουν, μεταξύ άλλων τα Επισκοπικά, καθώς και τα Συνοδικά Δικαστήρια (Πρωτοβάθμιο – Δευτεροβάθμιο). 

     Ωστόσο, ακυρωτική νομολογία και συνταγματική θεωρία, έχουν κατ’ επανάληψη εδώ και δεκαετίες αμφισβητήσει με σειρά πειστικών επιχειρημάτων : α) αφενός μεν τη συνταγματικότητα των διατάξεων οι οποίες περιέχονται στο πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας των λεγόμενων «εκκλησιαστικών δικαστηρίων» του Ν. 5383/1932, ως αντικείμενες στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων,

β) αφετέρου δε τη δικανική ιδιότητα των ιδιότυπων αυτών εκκλησιαστικών οργάνων, που αυτοονομάζονται «εκκλησιαστικά δικαστήρια».

     Ειδικότερα, μετά από μακρά σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, το Ανώτατο Διοικητικό Ακυρωτικό κατέληξε στην πάγια πλέον σήμερα θέση ότι τα εκκλησιαστικά δικαστήρια αποτελούν όχι «δικαστήρια» αλλά «πειθαρχικά συμβούλια», οι αποφάσεις των οποίων, ως πράξεις διοικητικών οργάνων, υπόκεινται στην ακυρωτική δικαιοδοσία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

     Κατά το διατακτικό της ίδιας νομολογιακής παραγωγής, τα εκκλησιαστικά δικαστήρια οφείλουν, για τους πιο πάνω λόγους, να ακολουθούν τουλάχιστον ως προς τη σύνθεσή τους και την πειθαρχική διαδικασία, τις βασικές αρχές του κοινού πειθαρχικού δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι τα εκκλησιαστικά δικαστήρια οφείλουν να εφαρμόζουν αναλογικά το πειθαρχικό δίκαιο του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007), όπως μάλιστα αυτό ισχύει και μετά το Ν. 4057/2012 «Πειθαρχικό Δίκαιο Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου» 

     Υπογραμμίζεται ότι με το σύνολο των διατάξεων του πειθαρχικού δικαίου, κατ’ εφαρμογή των συνταγματικών αρχών του κράτους δικαίου, προσδιορίζονται με σαφήνεια τα πειθαρχικά παραπτώματα, ούτως ώστε να είναι εκ των προτέρων γνωστό το σχετικό νομικό πλαίσιο και να αποφεύγονται σκόπιμες «ασάφειες». Με τον τρόπο αυτό, περιορίζεται δραστικά ο κίνδυνος των αυθαίρετων κρίσεων και εξυπηρετείται ουσιαστικότερα η αρχή της ασφάλειας δικαίου. 

     Τα συνταγματικής φύσεως προβλήματα του Ν. 5383/1932, ‘‘περί των εκκλησιαστικών δικαστηρίων και της προ αυτών διαδικασίας’’  έχουν προκαλέσει επανειλημμένως κριτική εκ μέρους όχι μόνον των νομικών –οι οποίοι συχνά αρνούνται ακόμη και τον χαρακτηρισμό των οργάνων αυτών ως «δικαστηρίων» αλλά εκ μέρους και των ίδιων των κληρικών. 

     Υπογραμμίζεται εδώ η αυτονόητη παρατήρηση ότι κληρικοί και μοναχοί δεν παύουν λόγω της κληρικής ή μοναχικής ιδιότητας που οι ίδιοι φέρουν, να διατηρούν παραλλήλως και την ιδιότητα του Έλληνα πολίτη. Δεν παύουν, συνεπώς, να δικαιούνται και να αξιώνουν την πλήρη και συνεπή προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους, όπως αυτά κατοχυρώνονται από το ελληνικό Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (Ρώμη, 1950). Με άλλη διατύπωση, ουδεμία διάταξη ή έστω ιερός κανόνας προβλέπει αφαίρεση ή την όποια μείωση ως προς την απόλαυση των συνταγματικών δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών των κληρικών ή μοναχών, από μόνο το λόγο ότι φέρουν το σχετικό εκκλησιαστικό σχήμα. 

     Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδιότητα τόσο της Εκκλησίας της Ελλάδος όσο και των κυριότερων οργανωτικών της υποδιαιρέσεων ως Νομικών Προσώπων Δημόσιου Δικαίου, επιβάλλουν σε αυτήν να σέβεται, τηρεί και εναρμονίζεται η ίδια πλήρως ως προς τον τρόπο οργάνωσης και θεσμικής λειτουργίας του όλου οργανισμού της με τις απαράβατες συνταγματικές επιταγές της χρηστής διοικήσεως και του κράτους δικαίου. 

     Απαιτείται συνεπώς να πληροί και η εκκλησιαστική δίκη τα εχέγγυα μιας «δίκαιης δίκης», σύμφωνα με το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ, αλλά και τις βασικές αρχές του πειθαρχικού δικαίου. Ως εκ τούτου η παραβίαση των συναφών διατάξεων του Συντάγματος, του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας αλλά και του Υπαλληλικού Κώδικα, συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα των όποιων πράξεων εκδίδουν τα εκκλησιαστικά δικαστήρια, με αποφάσεις του καθ’ ύλην αρμοδίου Συμβουλίου της Επικρατείας. 

Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω 

Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Α.Π.Θ


Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Έξυπνες Λύσεις για τη «Βέροια-Πρωτεύουσα πόλη»

Έξυπνες Λύσεις για τη «Βέροια-Πρωτεύουσα πόλη»

Ο απλός δημότης πέρα από υποσχέσεις ή μακροπρόθεσμα...

Τα “Παιδιά της Άνοιξης”   και το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας επισκέφτηκε   κλιμάκιο της ομάδας γυναικών   της “Ώρας Ευθύνης”

Τα “Παιδιά της Άνοιξης” και το Ειδικό Δημοτικό...

Την Παρασκευή 19 Απριλίου κλιμάκιο της ομάδας γυναικών...

Η Ελένη Παναγιωταρέα στο εκλογικό κέντρο της Γεωργίας Μπατσαρά

Η Ελένη Παναγιωταρέα στο εκλογικό κέντρο της Γεωργίας...

Το εκλογικό κέντρο του συνδυασμού «Βέροια ΠΡΩΤεύουσα...

Αντωνία Παπανδρώνη  Βιογραφικό της υποψήφιας δημοτικής συμβούλου   με τον συνδυασμό   του Παύλου Παυλίδη   «Συνδημότες»

Αντωνία Παπανδρώνη Βιογραφικό της υποψήφιας...

Γεννήθηκα στη Βέροια στις 18-05-80.Γονείς μου είναι ο...

Ελένη Παναγιωταρέα: «Πιστεύω απόλυτα ότι το οικονομικό πρόγραμμα της Ν.Δ. θα πάει τη χώρα μπροστά»

Ελένη Παναγιωταρέα: «Πιστεύω απόλυτα ότι το...

«Η πολιτική είναι ένα άγνωστο, αλλά ενδιαφέρον, για...

Ο αντιπεριφερειάρχης πήρε την πασχαλινή του λαμπάδα από Τα Παιδιά της Άνοιξης  (Φωτό - Βίντεο)

Ο αντιπεριφερειάρχης πήρε την πασχαλινή του λαμπάδα...

Μια ακόμη εξαιρετική πρωτοβουλία από τα «Παιδιά της...

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΦΑΤΣΕΑΣ!

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΦΑΤΣΕΑΣ!

Του Ιωάννη Βελέντζα Διπλ. Ηλεκτρολόγος...

Απαγορεύεται η λήψη αποφάσεων από τα Δημοτικά Συμβούλια, ένα μήνα πριν από τις εκλογές και μέχρι   την εγκατάσταση των νέων δημοτικών αρχών

Απαγορεύεται η λήψη αποφάσεων από τα Δημοτικά...

-Από την Μεγάλη  Πέμπτη 25 Απριλίου-Για τον λόγο αυτό...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

    Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η διοίκηση του Εθνικού Χιονοδρομικού Κέντρου Σελίου ενημερώνει ότι είναι για το σαββατοκύριακο 12-13 Ιανουαρίου είναι σε πλήρη λειτουργία όλες οι πίστες και οι αναβατήρες...

Εκτροχιασμός τρένου που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Λάρισα σημειώθηκε σήμερα το πρωί στον σιδηροδρομικό σταθμό στο Πλατύ Ημαθίας.Σύμφωνα με ενημέρωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ η αμαξοστοιχία 1591 εκτροχιάστηκε...

Ο απλός δημότης πέρα από υποσχέσεις ή μακροπρόθεσμα σχέδια έχει σίγουρα ανάγκη από άμεσες και χειροπιαστές λύσεις που θα αλλάξουν από την επόμενη μέρα την καθημερινότητα του. Κάθε υποψήφιος οφείλει να...

Την Παρασκευή 19 Απριλίου κλιμάκιο της ομάδας γυναικών του συνδυασμού “Ώρα Ευθύνης” επισκέφθηκε το Μικτό Κέντρο Διημέρευσης - Ημερήσιας Φροντίδας και Κατάρτισης ΑμΕΑ «Τα Παιδιά Της Άνοιξης» και το...