Tου Μάκη Δημητράκη
Με τη δέουσα λαμπρότητα γιορτάσθηκε και φέτος στο Δημοτικό Διαμέρισμα Στενημάχου το «Κουρμπάνι» με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Τρύφωνα, προστάτη των αμπελουργών.
Ο θαυμάσιος καιρός έγινε κι αυτός αιτία, φέτος, να ανηφορίσει στο «εξωκκλήσι του Αγίου» πολύς κόσμος. Ντόπιοι αλλά και επισκέπτες! Μετά τη Θεία Λειτουργία στην οποία πρωτοστάτησε ο εφημέριος Αλέξιος Αλβανός, τελέσθηκε Αγιασμός που μοιράσθηκε σε όλο το εκκλησίασμα, μαζί και με ένα σακουλάκι με σταφύλια αλλά και κρέας αφού στην περιοχή ο Άγιος θεωρείται «προστάτης» και των κτηνοτρόφων.
Το «Κουρμπάνι», ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στην παράδοση, έφεραν, μαζί τους οι κάτοικοι της Στενημάχου από την πατρίδα τους, την Στενήμαχο της Ανατολικής Ρωμυλίας, όταν πρόσφυγες ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στη θέση Χωραπάνι στις πλαγιές του Βερμίου, όπου οι εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες ευνοούσαν την ανάπτυξη της αμπελουργίας.
Από τα πρώτα κτίσματα του οικισμού – μετά την εγκατάσταση των προσφύγων – ήταν και το ξωκλήσι του Αγ. Τρύφωνα γύρω στα 1927. Έκτοτε ο ναός ανακαινίσθηκε, «μεγάλωσε» ενώ πολλές από τις εικόνες, «ήρθαν» από την «Πατρίδα». Το τέμπλο του ναού φιλοτεχνήθηκε από τον κ. Χρήστο Αλματζή πρώην πρόεδρο της Κοινότητας.
Σε παλιότερες εποχές το έθιμο άρχιζε την προπαραμονή της εορτής όταν η Εκκλησιαστική Επιτροπή περιέφερε «το κουρμπάνι» (μοσχαράκια προς… θυσία) στα σπίτια του οικισμού και μάζευαν δώρα. Την παραμονή της εορτής το «αγιασμένο» ζώο «έβραζε» σε μεγάλα καζάνια. Το ίδιο γίνεται και στις μέρες μας και πάντα με την ίδια εθιμική τελετουργία όπως και στην «Πατρίδα».
Ανήμερα της εορτής το κρέας προσφέρεται δωρεάν σε όλους πιστούς.
Μετά τη λειτουργία στον προαύλιο χώρο ο Τοπικός Μορφωτικός Σύλλογος «Ο Καρατάσος» παρουσίασε ανατολικορωμυλιώτικους χορούς με ανάλογες φορεσιές.
Παράλληλα εθελοντές-νέοι έψηναν κρεατικά εδέσματα ενώ το κρασί που προσφέρθηκε δωρεάν και άφθονο ήταν και άριστης ποιότητας.
Σε παλιότερες εποχές, «άκουσα» πως ανάμεσα στα δρώμενα της γιορτής ήταν και αγώνες πάλης με λαδωμένα κορμιά. Ένα τεστ θα λέγαμε δύναμης που είχε έπαθλο για το νικητή ένα κριάρι. Σιγά-σιγά το δρώμενο ατόνησε και έπαυσε οριστικά το 1965.
Η άριστη από κάθε πλευρά αναβίωση του εθίμου έγινε από την Εκκλησιαστική Επιτροπή και εθελοντές-νέους του οικισμού και «έκλεισε» με λαχειοφόρο αγορά, δημοπρασία ζώντων ζώων (προσφορά των κτηνοτρόφων της περιοχής) αλλά και λαϊκό γλέντι με παραδοσιακά τραγούδια και όργανα και φυσικά με την αυθόρμητη συμμετοχή ντόπιων, επισκεπτών και επίσημων παρουσιών που τίμησαν το «Κουρμπάνι του Αη Τρύφωνα». Ανάμεσά τους διέκρινα τον βουλευτή Ημαθίας κ. Λαζ. Τσαβδαρίδη, τον δήμαρχο Νάουσας κ. Καρανικόλα και αντιδημάρχους του.
Και του Χρόνου!!!
