Της Αναστασίας
Πάπαρη,
Δρος
Αρχιτέκτονα -
Πολεοδόμου
1. Η Αρχιτεκτονική είναι η μεγάλη επιστήμη + τέχνη της ανθρώπινης κατοίκησης. Εμφανίζεται με την αυγή της ιστορίας και συνδέεται με τον ανθρώπινο πολιτισμό από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι και σήμερα. Παρακολουθεί, επηρεάζει και επηρεάζεται από τα ανθρώπινα επιτεύγματα σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης κοινωνίας, από τους πολιτικούς θεσμούς μέχρι την παιδεία και την εκπαίδευση, από τις κοινωνικές αλλαγές μέχρι τα τεχνολογικά επιτεύγματα και την κλιματική αλλαγή. Στεγάζει τις ανθρώπινες δραστηριότητες (από την κατοίκηση μέχρι το κοινοβούλιο και από τους χώρους εργασίας και παραγωγής μέχρι τα πολιτιστικά κέντρα), συμβάλλοντας στην κοινωνικο-πολιτική, οικονομική, περιβαλλοντικά βιώσιμη και πολιτισμική / πολιτιστική ανάπτυξη του ανθρώπου και της κοινωνίας / κοινωνιών ευρύτερα.
Κάθε εποχή εκπροσωπείται και από τις τάσεις στην αρχιτεκτονική δημιουργία κατά τέτοιο
βαθμό, ώστε πολλές φορές, οι ιστορικές περίοδοι να διακρίνονται με βάση ακριβώς αυτές τις
τάσεις. Π.χ., ο νεοκλασικισμός στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ού αι., ο μεταμοντερνισμός / μεταβιομηχανική εποχή κατά το τελευταίο τέταρτο του 20ού αι. με αρχές του 21ου αι. κ.λ.π.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αρχιτεκτονικής, που είχε ορίσει η Διεθνής Ένωση Αρχιτεκτόνων,
μεταφέρθηκε το 1985 από την πρώτη Δευτέρα του Ιουλίου στην πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου, ώστε να γιορτάζεται μαζί με την Παγκόσμια Ημέρα Κατοίκησης των Ηνωμένων Εθνών (WORLD HABITAT DAY).
Η Αρχιτεκτονική, ακόμη και σε πυκνά αστικά περιβάλλοντα, δεν μπορεί να περιορίζεται στο
περίγραμμα ενός κτηρίου. Επηρεάζει και επηρεάζεται από την ευρύτερη αστική περιοχή.
Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, όπου το περιβαλλοντικό κριτήριο έχει ανέβει ψηλά στην
αξιολόγηση κάθε παρέμβασης στο χώρο, η σχέση κτηρίου / αστικής φύσης, όπως και πόλης και φύσης γενικότερα, έχουν καταλάβει την προτεραιότητα στη δημιουργία νέου ή την ανάκτηση του υπάρχοντος ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.
[Ως παράδειγμα επισυνάπτω πινακίδες από την παρέμβαση στην περιοχή των Πηγών της Αγίας Βαρβάρας Δράμας (μελετητές: Δ. Φατούρος, Μ. Ανανιάδου - Τζημοπούλου, Αν. Πάπαρη, Γ. Λαμπριανίδης)].
https://drive.google.com/drive/folders/lGmKkmxN-Q0zlBUZ9Psz7X5b8udMuiw8a
2. Η πρώτη Δευτέρα του Οκτώβρη επίσης ορίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως Παγκόσμια Ημέρα Κατοίκησης (World Habitat Day, 1985). Η ανθρωπότητα προτρέπεται να σκεφθεί για την κατάσταση των πόλεων και το στοιχειώδες δικαίωμα στη διασφάλιση της στέγης. Μας υπενθυμίζει, επίσης, πως όλοι έχουμε τη δύναμη και την ευθύνη να διαμορφώσουμε το μέλλον των πόλεων και των οικισμών μας. Το φετινό θέμα του UN-Habitat 2020 είναι ‘Housing For All: A better Urban Future’ (Κατοικία για Όλους: Ένα Καλλίτερο Αστικό Μέλλον’. Το μήνυμα του Γενικού Γραμματέα κ. Antonio Guterres συνδέει την κατάσταση του ζητήματος της κατοικίας με την πανδημία του COVID-19:
«Το επείγον της βελτίωσης των συνθηκών κατοίκησης ήρθε στο προσκήνιο από τον COVID-19, ο οποίος υποβάθμισε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων στις πόλεις. Η πρόσβαση σε καθαρό νερό και η υγιεινή, μαζί με την κοινωνική αποστασιοποίηση, είναι η καθοριστική απάντηση στην πανδημία. Όμως, στις γειτονιές αυθαιρέτων (slums^ υλοποίηση αυτών των μέτρων αποδείχθηκε δύσκολη. Αυτό σημαίνει αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης, όχι μόνο στις φτωχογειτονιές, αλλά και σε ολόκληρες πόλεις’.
https://www.un.org/en/observarices/habitat-day
