Γράφει ο
Παναγιώτης Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Η Κύπρος ζει το τελευταίο διάστημα της δεκαετίας του 1960 τον εφιάλτη της τουρκικής ύστερα από τη διάσταση απόψεων των ηγετών της ως προς το καθεστώς της νήσου. Ύστερα και από την απόρριψη του Σχεδίου του Υπουργού των Εξωτερικών των ΗΠΑ Άτσεσον δημιουργήθηκαν επικίνδυνα αντίπαλα στρατόπεδα. Υπήρχε μια ομάδα εκπροσώπων με επί κεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο που επιδίωκε την Αυτοδιάθεση της Κύπρου με προσανατολισμό τη Αυτοδιάθεση. Υπήρχε βέβαια, και η αντίπαλη πλευρά της Ένωσης με την Ελλάδα την οποία υποστήριζε η Ελληνική Κυβέρνηση. Η διαμάχη αυτή εξελίχθηκε σε προσωπική μετωπική σύγκρουση με δυσάρεστες συνέπειες για την οριστική λύση του Κυπριακού προβλήματος. Η κάθε πλευρά προσπαθούσε να αποκτήσει ένοπλη στρατιωτική δύναμη για να υπερισχύσει του αντιπάλου της.
Το Δεκέμβριο του 1963 άρχισαν οι διακοινοτικές συγκρούσεις οι οποίες γρήγορα μετατράπηκαν σε ένοπλες. Το Τουρκικό καθεστώς θεωρούσε ότι με την Ένωση ή την Αδέσμευτη και Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Κύπρου θα ολοκληρωνότανε η στρατηγική περικύκλωσης της Τουρκίας. Οι Τούρκοι, ταυτόχρονα, υπερασπίζονταν και τα προνόμια, της αρνησικυρίας του Αντιπροέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι Ελληνοκύπριοι, όμως, επιδίωκαν να θέσουν υπό τον έλεγχο τους την Κυπριακή Δημοκρατία και να περιορίσουν τους Τούρκους σε καθεστώς απλής μειονότητας.
Η Τουρκία σε όλο αυτό το διάστημα αναζητούσε κάποια αφορμή για να κηρύξει τον πόλεμο με την Ελλάδα και να διεκδικήσει εδαφικές κτήσεις. Είχε, μάλιστα, απειλήσει στις 13 Μαρτίου,1964 με εισβολή στην Κύπρο η οποία αποσοβήθηκε, ενώ το βράδυ της 1ης Ιουνίου αποφάσισε σε Στρατιωτικό Συμβούλιο να επιχειρήσει ξανά εισβολή στην Κύπρο. Όταν η απόφαση περί εισβολής του Στρατιωτικού Συμβουλίου κοινοποιήθηκε και στην Ουάσιγκτον ο Πρόεδρος Τζόνσον στις 5 Ιουνίου 1964 με μακροσκελή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας Ισμέτ Ινονού προσπαθούσε να αποτρέψει τη σύγκρουση των κρατών στο όνομα της Συμμαχίας των μελών στο (ΝΑΤΟ). Ωστόσο η επάρατη διχόνοια είχε δρομολογήσει την τύχη της Κύπρου. Η εξασφάλιση της Ένωσης εκ μέρους της Κυβερνήσεως της Ελλάδος απαιτούσε σοβαρό σχεδιασμό με ικανά πρόσωπα. Έπρεπε να είναι έμπειρα και να επιδιώκουν την Ένωση. Στο Γρίβα-Διγενή λόγω του ένδοξου παρελθόντος του στην Κύπρο έπεσαν τα βλέμματα όλων να αναλάβει με πολλούς από Ελλάδα αξιωματικούς τη συγκρότηση υπό την αρχηγία του ένοπλης στρατιωτικής δύναμης. 1
Έτσι έχουμε την ΕΟΚΑ Β’ που τώρα θα μάχεται εναντίον των Κυπρίων. Στις 11 Ιουνίου 1964 πήγε μυστικά στην Κύπρο ο Διγενής με εκατοντάδες φοιτητές ενώ η Κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου έστειλε σταδιακά για τον ίδιο σκοπό 4.482 καλογυμνασμένους στρατιώτες και 347 αξιωματικούς με ανάλογο πολεμικό υλικό για να θωρακίσει την Κύπρο. Από τα αρχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας τελευταία διαπιστώθηκε ότι η ιδέα της αποστολής της ελληνικής Μεραρχίας στην Κύπρο ανήκε στους Αμερικανούς με σκοπό να αποτελέσει αντίβαρο στην παντοδυναμία του Μακαρίου. 2
. Το Έτος 1966 το στρατόπεδο του Μακαρίου που επιδίωκε την Αυτοδιάθεση με τους κινδύνους που τη συνόδευαν προσπαθεί να δημιουργήσει το δικό της πολεμικό βραχίονα για να δράσει κατά της Ελλάδος. Φρόντισε να εξασφαλίσει οπλισμό από κράτος του «Παραπετάσματος» του ψυχρού πολέμου. Η λύση ήρθε από την Τσεχοσλοβακία. Περί τα τέλη του 1966 έφτασε στη Λεμεσό φορτίο Τσεχοσλοβακικών όπλων τα οποία η Κυπριακή Κυβέρνηση είχε παραγγείλει για τον εξοπλισμό της Αστυνομίας. Την άφιξη του οπλισμού κατήγγειλε ο Γρίβας στην Ελληνική Κυβέρνηση του Στεφανόπουλου με τον ισχυρισμό ότι τα όπλα δεν προορίζονται για την Αστυνομία παρά για κομματικούς σκοπούς.. Η ελληνική κυβέρνηση και οι αντίπαλοι του Μακαρίου κατηγορούσαν την Κυπριακή Κυβέρνηση ότι με τον τρόπο αυτό προσπαθεί να οργανώσει μια παραστρατιωτική οργάνωση με την οποία να ελέγχει την εσωτερική κατάσταση.3
Ήδη τα σύννεφα του πολέμου του Ισραήλ με την Αίγυπτο άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους. Οι Αμερικανοί απαιτούν πλήρη αξιοπιστία στη συμμετοχή της Ελλάδος στον πόλεμο. Το εμπόδιο του Γεωργίου Παπανδρέου εξέλειπε. Η εγκατάσταση στρατιωτικής κυβέρνησης στην Ελλάδα είναι γεγονός. Το καθεστώς της 21ης Απριλίου επιθυμώντας την ένωση κινείτο προς την κατεύθυνση της υπονόμευσης του Μακαριακού καθεστώτος. Τον Νοέμβριο του 1967 ο Γρίβας επιχειρεί κατά του τουρκοκυπριακού χωριού Κοφίνου που προκάλεσε πιέσεις προς την Αθήνα και οδήγησε στην τελική απόσυρση των απεσταλμένων εκεί ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων. Την άνοιξη του 1968 ξεκινούν σειρά διακοινοτικών συνομιλιών με θέμα την εσωτερική δομή της Κυπριακής Δημοκρατίας που πλησίασαν τη συμφωνία. Την ίδια χρονιά επανεκλέγεται στο προεδρικό αξίωμα ο Μακάριος.
Βιβλιογραφία:
1 «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ1770-2000»τ. 9ος σελ.105 Εκδ. ελληνικά γράμματα.
2.ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΡΑΧΙΜΗΣ. « ΑΝΑΤΟΛΗ-ΚΥΠΡΟΣ-ΔΥΣΗ»Λευκωσία1980 σελ.146
3.Εγκ.ΠΑΠΥΡΟΣ-ΛΑΡΟΥΣ-ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ τ.37 σελ.13-15.
