1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ πριν (κατά-μετά) την επανάσταση 10. ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ πριν (κατά-μετά) την επανάσταση 10. ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Του Γιάννη

Δ. Μοσχόπουλου


Η επανάσταση των Σέρβων από το 1804 ως το 1812 είχε μεγάλη απήχηση στους χριστιανούς της Μακεδονίας. Ήταν το πιο σημαντικό γεγονός στα Βαλκάνια και παράδειγμα υποδουλωμένου λαού που ξεσηκώθηκε για την ελευθερία του.

Όταν ο Αλή Τεπελενλής το 1805 απέκτησε μεγάλη ισχύ, αναλαμβάνοντας τα πασαλίκια των Ιωαννίνων και των Τρικάλων, επεδίωξε να εξοντώσει τους Ρωμιούς αρματολούς ή να τους αντικαταστήσει με Αλβανούς ντερβεναγάδες (με διοικητή τους τον Βελή Γκέκα). Μεταχειρίσθηκε γι’ αυτό τη συστηματική δίωξη, την προδοσία και το δόλο. Στη Μακεδονία αυτή η δράση του Τεπελενλή άρχισε από το 1805 και τότε δεινοπάθησαν ή εξοντώθηκαν τα σώματα και οι οπαδοί των αρματολών και κλεφτών της Μακεδονίας.

Όσοι απέμειναν από τους αρματολούς, ζώσαν τα σπαθιά τους, βγήκαν στα βουνά, σχημάτισαν πολλές ομάδες από κλέφτες και πολεμούσαν συνεχώς εναντίον του σατράπη και των Αλβανών του. Ο πιο ξακουστός κλέφτης ήταν ο Κατσαντώνης, ο οποίος σε μια μάχη σκότωσε τον Βελή Γκέκα. Η φήμη του είχε εξαπλωθεί μέχρι και το Ρουμλούκι, όπου τραγουδήθηκε: Κι αν πάς κατά τα Γιάννινα Κατσιαντώνη μ’ / κι αν πάς κατά τ’ν Ιλλάδα, προυσκύνα τα μπρατίμια μας. / Πες τους να κάτσουν φρόνιμα, να κάτσ’ν ταπεινουμένα.

Η Ρωσία ποικιλοτρόπως υποκινούσε τους αρματολούς της Μακεδονίας, διότι απέβλεπε σε πολιτικά οφέλη, ενώ οι Έλληνες την θεωρούσαν μόνιμο προστάτη της θρησκείας και της ελευθερίας τους. Αυτό το γνώριζε καλά και ο τότε ονομαστός οπλαρχηγός Νικοτσάρας. Η κάθοδος των Ρώσων στη Βλαχία, η προκήρυξη του Ρώσου ναύαρχου Σενιάβιν και ο ενθουσιασμός που κατέλαβε τους Έλληνες αρματολούς δεν ήταν δυνατόν να αφήσει ανεπηρέαστο τον τολμηρό Νικοτσάρα, που βάδισε προς τα βόρεια. Δεν είναι εξακριβωμένο αν σκόπευε να κατευθυνθεί στη επαναστατημένη τότε Σερβία ή προς τις ηγεμονίες του Δουνάβεως (όπως ήδη έκαναν πολλοί άλλοι συμπατριώτες του, όπως ο Γεωργάκης Ολύμπιος). Ο Σάθας υποστηρίζει ότι ο Νικοτσάρας από τη Σκόπελο αποβιβάσθηκε στην Κατερίνη στις 23 Ιουλίου 1807 με 550 εκλεκτούς άνδρες και δια μέσου των Πιερίων, πέρασε ανενόχλητος τις γέφυρες του Καρασού (Αλιάκμονα), του Καρά Ασμάκ (Λουδία) και του Βαρδάρη (Αξιού), αλλά θανατώθηκε στο Πράβι (Ελευθερούπολη).

Τον Απρίλιο – Μάιο του 1808 τα ένοπλα ελληνικά σώματα άρχισαν επιχειρήσεις για να ξεκαθαρίσουν τις επαρχίες τους από τους Αλβανούς του Αλή. Τελικά όμως δεν τελεσφόρησε το κίνημα και οι κλεφταρματολοί της Μακεδονίας υποχώρησαν προς τον Όλυμπο και τη Θεσσαλία. Τότε διασώθηκαν και τα σώματα του καπετάν Διαμαντή Ολύμπιου (ή Καλτέκη) στον Κολινδρό – Καστανιά και τα μικρά σώματα των κλεφτών Κατσαούνη, Πετσάβα, Ραμαντάνη κ.ά. Βάσιμα εκτιμάται, ότι, εάν δεν είχε προηγηθεί αυτή η δράση του Αλή πασά κατά των ελληνικών κλεφταρματολικών σωμάτων, η κατάσταση θα ήταν καλύτερη για την υπόθεση της επανάστασης στη Μακεδονία.

Από ένα χειρόγραφο της εποχής εκείνης (1811;) πληροφορούμαστε ότι υπήρχε αρματολίκι στη Βέροια με καπετάνιους το Σύρο (ή Συρόπουλο) και τον Τάτσο [ή Τάσο τον γνωστό Καρατάσιο Αναστάσιο ή Γερο – Καρατάσιο], για τον οποίο λεγόταν ότι: «… Ο … Καρατάσιος, είς των πρωτίστων αρματολών της Μακεδονίας, πολύ προ του αγώνος οπλισθείς κατά των τυράννων, ου μόνον υπήρξε … το φόβητρον της δυνάμεώς των και ήνοιξε τους τάφους χιλιάδων εχθρών, αλλά και επί τεσσαράκοντα έτη εξέτεινε την κυριαρχίαν του επί των επαρχιών, της Βερροίας, των Γιαννιτσών, και του Βαρδαρίου, όπου μόνο ηκούετο των όπλων του η κλαγγή και μόνος ήταν νόμος η θέλησίς του. …». Το 1814 ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρία, μέλος της οποίας έγινε αργότερα και ο ισχυρός αρματολός καπετάνιος της περιοχής Αναστάσιος Καρατάσιος.

Η λήξη του ρωσοτουρκικού πολέμου, η ειρήνη του Βουκουρεστίου (Μάιος 1812), η αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από τις παραδουνάβιες χώρες και η προσωρινή κατάπαυση των εχθροπραξιών Σέρβων και Τούρκων, ήταν γεγονότα με δυσμενείς επιπτώσεις για τους αντάρτες. Απελπισμένοι οι Μακεδόνες κλεφταρματολοί άρχισαν να καταλαβαίνουν, ότι οι αγώνες τους υπερέβαιναν τις δυνάμεις τους και ότι έπρεπε να συνθηκολογήσουν με τους Οθωμανούς για να ξαναπάρουν τα αρματολίκια τους.-

Γιάννης Δ. Μοσχόπουλος, Το Ρουμλούκι [Kαμπανία] κατά την πρώιμη και μέση οθωμανοκρατία [14ος αιώνας -1830], Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Εντευκτηρίου 2012, σελ. 192-200.

12.3.2021/ mosio@otenet.gr / 6977336818

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ΥΠΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ  ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ  ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ *του Βασίλη Κωνσταντινόπουλου

Η ΥΠΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ...

 Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής...

Κορωνοϊός: Τα νέα κρούσματα της Κυριακής (1/8/2021) στην Ημαθία

Κορωνοϊός: Τα νέα κρούσματα της Κυριακής (1/8/2021) στην...

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε σήμερα Κυριακή 1/8/2021...

Δωρεάν rapid tests στη Νάουσα - Από την Δευτέρα (02.08.2021) έως και την Παρασκευή (06.08.2021)

Δωρεάν rapid tests στη Νάουσα - Από την Δευτέρα (02.08.2021) έως...

Δωρεάν rapid tests θα πραγματοποιούνται καθημερινά και...

Πανηγύρισε ο πολιούχος της Βεροίας Όσιος Αντώνιος ο Νέος

Πανηγύρισε ο πολιούχος της Βεροίας Όσιος Αντώνιος ο...

Το Σάββατο 31 Ιουλίου το απόγευμα στα προπύλαια του...

ΔΕΥΑΒ προς καταναλωτές : Περιορίστε στο ελάχιστο την σπατάλη του νερού

ΔΕΥΑΒ προς καταναλωτές : Περιορίστε στο ελάχιστο την...

Από την Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης –Αποχέτευσης...

Μητροπολίτης Βεροίας: «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ο Θεός έβαλε την υπογραφή Tου για τη λευτεριά της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω»

Μητροπολίτης Βεροίας: «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ο Θεός...

Την Πέμπτη 29 Ιουλίου το απόγευμα στο πλαίσιο του...

Λίγοι Βεροιώτες γνωρίζουν… την ύπαρξή του - Προφήτης Ηλίας ένα «κουφάρι ναού» στο κέντρο της πόλης

Λίγοι Βεροιώτες γνωρίζουν… την ύπαρξή του - Προφήτης...

Πριν λίγες ημέρες ο φίλος μου καθηγητής-Θεολόγος Νίκος...

Εβδομαδιαίο πρόγραμμα Rapid Test στον Δήμο Βέροιας - Από Δευτέρα 02.08.21 έως Κυριακή 08.08.21

Εβδομαδιαίο πρόγραμμα Rapid Test στον Δήμο Βέροιας - Από...

Συνεχίζεται η διενέργεια των δωρεάν δειγματοληπτικών...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Πριν λίγες ημέρες ο φίλος μου καθηγητής-Θεολόγος Νίκος Λιλιόπουλος προδήλως αγανακτισμένος αλλά και απογοητευμένος με παρότρυνε να επισκεφθώ την εκκλησία (;) του Προφήτη Ηλία στο κέντρο της Βέροιας. Τίποτα...

Έφυγε χθες  το πρωί σε ηλικία 87 ετών ο Σπυρίδων Λεκατσάς πλοίαρχος ΑΕΝ. Γεννήθηκε στην Ιθάκη στις 12-09 1933 και ήταν το πρώτο παιδί από 5 αδέλφια. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο νησί. Φοίτησε στο γυμνάσιο Πατρών...

Ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ Κίμωνας Χατζημπίρος και ο πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος, τ. διευθυντής της Greenpeace Ηλίας Ευθυμιόπουλος μιλούν για τις ΑΠΕ και το περιβάλλονΔύο εκ των πρωτεργατών του οικολογικού...

Η έγκριση ή μη, απευθείας αγοράς του παλιού 16ου Δημοτικού Σχολείου της Βέροιας( Τσαλέρα) στην περιοχή της πλατείας ωρολογίου, ήταν το πρώτο θέμα  στην ημερήσια διάταξη του δημοτικού συμβούλιου Βέροιας, που...