ΤΟΠΙΚΑ

1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ κατά την επανάσταση - ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΝ

1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ κατά την επανάσταση - ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΝ

Η εκδικητική μανία των Τούρκων δεν σταμάτησε στην ισοπέδωση της Νάουσας, αλλά επεκτάθηκε και σ’ ολόκληρη τη γύρω περιοχή. Τουρκικά αποσπάσματα ξεχύθηκαν στα γύρω χωριά ανεξαρτήτως της συμμετοχής τους ή μη στην επανάσταση, σκότωναν όσους από τους κατοίκους τους βρίσκονταν ακόμη εκεί, τα λεηλατούσαν και τα έκαιγαν. Την ίδια τύχη με τα χωριά είχαν πολλά μοναστήρια και εκκλησίες. Tότε άρπαξαν και το ασημένιο θυμιατό από το ναό του Αγίου Γεωργίου Τριχοβίστας. Ο Φιλιππίδης αναφέρει πως ο αριθμός των χωριών που καταστράφηκαν ανέρχονταν στα εκατόν είκοσι, ενώ ο Π. Καρολίδης αναφέρει ότι ο αριθμός αυτός περιορίζεται στα εβδομήντα χωριά. Σύμφωνα με τον κατάλογο του ιεροδικείου της Βέροιας (Α.Ι.Β. 20 Σεβάλ 1236), ο αριθμός των χωριών που ερειπώθηκαν ανέρχονταν στα πενήντα. Επίσης ο Ν. Κασομούλης αναφέρει ότι κάηκαν όλα τα χωριά του κάμπου και των ακρωρειών της Βέροιας ως τα Βοδενά. «Έπειτα από 9 ή 10 ημέρας […] είδομεν ένα εσπέρας καιγόμενα όλα τα χωρία του κάμπου και των ακρωρείων από την Βέροιαν ως και τα Βοδενά». «Επυρπολούντο το ένα μετά το άλλο τα χωριά του Ρουμλουκιού, και καθόλην την έκτασιν από Βεροίας μέχρι της Εδέσσης, παντελής δε καταστροφή και ερήμωση είχε εξαπολυθεί εναντίον των χριστιανών της περιφέρειας εκείνης». Σ’ εκείνες τις καταστροφές χωριών και στις συλλήψεις γυναικών για τα σκλαβοπάζαρα, αναφέρεται καθαρά το παρακάτω ρουμλουκιώτικο τραγούδι:

«Μας χάλασαν, μάνα μ’, μας πάτησαν τρία κιφαλουχώρια,

μά τον ουρανό, κορμί που τυραννώ, ψυχή μ’ καρδίτσα μ’.

Δεν τό ‘λπιζα, μάνα μ’, δεν τό ‘λπιζα στους Τούρκους να δοθώ,

μά τον ουρανό, κορμί που τυραννώ, ψυχή μ’ καρδίτσα μ’».

Kάηκαν τότε πολλά μοναστήρια του καζά Βεροίας. Ενθύμηση σε εκκλησιαστικό βιβλίο του Aγίου Γεωργίου Κολινδρού αναφέρει: «1822, Μαρτίου: κα: την μεγάλη πέμπτη έκαυσαν το ιερόν μοναστήριον του / Τιμίου προδρόμου της σκήτεως Βερροί(ας), κατά τα λοιπά όλα τα μοναστήρια. / μετά έκαυσαν και την νάουσαν. Εφονεύθησαν πολύ άνθρωποι / και εχμαλωτήσθησαν, εχάλασαν και από την / Βέρροιαν πολλούς όσον και από έξοδα τόσον και / από σφαγήν, έγινε μεγάλος θρήνος και διογμός εις τους χριστιανούς από τους οθομανούς.».

Για τη μονή του Γκινταχώρ (δηλαδή του Γιδά), καθώς και για το ησυχαστήριο της αδελφότητας του «Καυσοχωρίου», δεν είχαμε έκτοτε ειδήσεις.

Η πρόθεση της μονής του αγίου Αθανασίου της Σφήνιστας φαίνεται ότι (ξανα)κτίσθηκε το 1830 «… κεόλες η αγιε ηκόνες κεκτήριον …». Ο Χιονίδης υποστήριξε ότι λόγω των στενών σχέσεων του καπετάν Διαμαντή με τη μονή, οι μοναχοί τον βοήθησαν στην επανάσταση, οπότε το μοναστήρι καταστράφηκε από τους Τούρκους το 1822, αλλά ο Γκλαβίνας θεωρεί ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις γι’ αυτό.

Δεν έχουμε ενδείξεις ή πληροφορίες για καταστροφή ή μη της μονής του Προφήτη Ηλία.

Η επιγραφή της 9 Μαρτίου 1837 της μονής Αγίων Πάντων, μας λέει ότι «[…] + ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΑΥΤΗ / Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝ/ΤΕ ΚΕΛΛΙΑ […]». Ο Αθαν. Βουδούρης έγραψε ότι αυτά τα ανακαινιστικά έργα συνδέονται με την προσπάθεια επαναλειτουργίας του μοναστηριού, το οποίο φαίνεται πως είχε εγκαταλειφθεί μετά από την επανάσταση του 1822 και τις καταστροφές που προκάλεσαν τα οθωμανικά στρατεύματα.

Η μονή των αγίων Αναργύρων στο Νησί φέρεται ότι διατηρεί το από το 1813 καθολικό της μονής, αλλά ο νάρθηκας ανακαινίσθηκε το 1840 λόγω προηγηθείσας καταστροφής του (;).

Σίγουρα όμως τότε καταστράφηκαν τα μετόχια και τα υποστατικά που διατηρούσε η μονή Προδρόμου Βεροίας σε διάφορα χωριά του Ρουμλουκιού. Η κατάπνιξη του κινήματος της Νάουσας και των χωριών του καζά της Βέροιας σήμαινε νέα κατάκτηση. Γι’ αυτό καταγράφηκαν και καταλήφθηκαν από το οθωμανικό δημόσιο κτήματα μονών και περιουσιακά στοιχεία αγωνιστών που φονεύθηκαν ή εγκατέλειψαν οριστικά την περιοχή στα χωριά Νεόκαστρο, Παλιοχώριο, Μελίκη, Βετσίστα (προφανώς Βούλτιστα), Μικρογούζι [του Τάσιου (Καρατάσιου;)]

Γιάννης Δ. Μοσχόπουλος, Το Ρουμλούκι [Kαμπανία] κατά την πρώιμη και μέση οθωμανοκρατία [14ος αιώνας -1830], Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Εντευκτηρίου 2012, σελ. 229-231.

02.06.2021/ mosio@otenet.gr / 6977336818

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κοινός Τόπος: Η αλήθεια για τις εκκαθαρίσεις της ΤΑΒ και της ΚΕΠΑΠ

Κοινός Τόπος: Η αλήθεια για τις εκκαθαρίσεις της ΤΑΒ...

Aπό τον επικεφαλής της παράταξης Κοινός Τόπος του...

Στον απόηχο της συνέντευξης Παυλίδη το χθεσινό Δημοτικό Συμβούλιο Βέροιας  - Εκτενής, γραπτή απάντηση Βοργιαζίδη στα ΜΜΕ, την ώρα της συνεδρίασης

Στον απόηχο της συνέντευξης Παυλίδη το χθεσινό...

Ο απόηχος της συνέντευξης Τύπου που έδωσε την...

Το ταξίδι των μικρών παιδιών στο ΚΔΑΠ το Αερόστατο της Ημαθίας ξεκινά! - Έναρξη προεγγραφών (Βίντεο)

Το ταξίδι των μικρών παιδιών στο ΚΔΑΠ το Αερόστατο της...

Οι προεγγραφές για το σχολικό έτος 2021-2022 μόλις...

Μήνυμα για το κλείσιμο της σχολικής χρονιάς από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας

Μήνυμα για το κλείσιμο της σχολικής χρονιάς από τη...

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί, μαθητές, γονείς και κηδεμόνες...

Φώτης Καραβασίλης: «Οι δικηγόροι βάζουν πλάτη και δεν υπογράφουν για πλειστηριασμό 1ης κατοικίας»

Φώτης Καραβασίλης: «Οι δικηγόροι βάζουν πλάτη και δεν...

Με ομόφωνη απόφαση του Δικηγορικού Συλλόγου...

Υπό καθαίρεση ιερέας που υπηρετούσε πρόσφατα στη Μητρόπολη Βεροίας έριξε βιτριόλι σε Μητροπολίτες

Υπό καθαίρεση ιερέας που υπηρετούσε πρόσφατα στη...

Σε κατάσταση σοκ το πανελλήνιο παρακολουθεί την...

Λάζαρος Τσαβδαρίδης: Να μετατραπούν σε πλήρους απασχόλησης οι συμβάσεις των σχολικών καθαριστριών με βάση εξορθολογισμένα κριτήρια

Λάζαρος Τσαβδαρίδης: Να μετατραπούν σε πλήρους...

Τη μετατροπή σε πλήρους απασχόλησης των συμβάσεων...

Κορωνοϊός: Ξανά σε διψήφιο αριθμό τα κρούσματα στην Ημαθία την Τετάρτη (23 Ιουνίου)

Κορωνοϊός: Ξανά σε διψήφιο αριθμό τα κρούσματα στην...

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ανακοίνωσε...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Με ομόφωνη απόφαση του Δικηγορικού Συλλόγου Βέροιας«Οι δικηγόροι βάζουν πλάτη και δεν υπογράφουν για να προχωρήσει πλειστηριασμός σε βάρος της πρώτης κατοικίας μέχρι 31 Ιουλίου 2021», ξεκαθάρισε χθες ο...

Την άρση σχεδόν όλων των περιοριστικών μέτρων ανακοίνωσε ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων, Νίκος Χαρδαλιάς κατά την ενημέρωση την Τετάρτη (23/06) για την πορεία του κορονοϊού στη...

-Δίνουν προθεσμία έως 27 Αυγούστου ενώ δεν έχουν μπει ακόμα στο σύστημα απαραίτητες βεβαιώσειςΕάν δεν δοθεί μια εύλογη παράταση στην υποβολή φορολογικών δηλώσεων τα λογιστικά γραφεία κινδυνεύουν να...

Την Πέμπτη 17 Ιουνίου 2021, στις 17:30 μ.μ. θα γίνει η κηδεία του Ιωάννη Χασιώτη. Η νεκρώσιμη ακολουθία θα τελεστεί στον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου Βέροιας.