Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να αναδιαμορφώνει το γεωπολιτικό τοπίο της Ευρώπης, φέρνοντας στην επιφάνεια τις αδυναμίες και τα όρια του σημερινού διεθνούς συστήματος. Οι πρόσφατες εδαφικές αλλαγές στην ανατολική Ουκρανία, όπου η Ρωσία έχει εδραιώσει σημαντική παρουσία σε κρίσιμες ζώνες, καταδεικνύουν ότι στην πράξη επικρατεί μια νέα πραγματικότητα, που λίγοι αντιμάχονται άμεσα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την αρχική υποστήριξή τους προς την ουκρανική κυριαρχία, φαίνεται να εξελίσσονται σε ρόλο «ισορροπιστή», αποδέχονται έμμεσα τις αλλαγές αυτές, αποφεύγοντας να αναμειχθούν στρατιωτικά σε ένα ευρύτερο πόλεμο με τη Ρωσία. Η υποστήριξη περιορίζεται σε πώληση εξοπλισμών χωρίς να ανατρέπεται η εδαφική αναδιάρθρωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της αποδεικνύει ότι η ισχύς και η ενότητά της δεν επαρκούν για να αποτρέψουν ή να ανατρέψουν τις ανεπιθύμητες από αυτήν εξελίξεις. Περιορίζεται σε κυρώσεις και διπλωματικές προσπάθειες που, αν και σημαντικές, δεν αλλάζουν το σταθερό πλέον καθεστώς των νέων συνόρων.
Η ουσία αυτών των εξελίξεων είναι ότι το διεθνές δίκαιο, που υποτίθεται ότι προστατεύει την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία των κρατών, υποτάχθηκε στην πρακτική επιβολή της ισχύος των μεγαλύτερων δυνάμεων. Στην πράξη, ο νόμος του ισχυρού επικράτησε έναντι των κανόνων που όφειλαν να διέπουν τις διεθνείς σχέσεις.
Αυτή η σκληρή πραγματικότητα υπογραμμίζει τα όρια των υφιστάμενων διεθνών θεσμών και τονίζει την επιτακτική ανάγκη για επανεξέταση και ανανέωση του παγκόσμιου συστήματος ασφαλείας, προκειμένου να αποφευχθούν ανάλογες κρίσεις στο μέλλον. Μέχρι τότε, όμως, οι γεωπολιτικές μάχες θα συνεχίσουν να διαμορφώνονται από τη δύναμη και όχι από το δίκαιο.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την αρχική υποστήριξή τους προς την ουκρανική κυριαρχία, φαίνεται να εξελίσσονται σε ρόλο «ισορροπιστή», αποδέχονται έμμεσα τις αλλαγές αυτές, αποφεύγοντας να αναμειχθούν στρατιωτικά σε ένα ευρύτερο πόλεμο με τη Ρωσία. Η υποστήριξη περιορίζεται σε πώληση εξοπλισμών χωρίς να ανατρέπεται η εδαφική αναδιάρθρωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της αποδεικνύει ότι η ισχύς και η ενότητά της δεν επαρκούν για να αποτρέψουν ή να ανατρέψουν τις ανεπιθύμητες από αυτήν εξελίξεις. Περιορίζεται σε κυρώσεις και διπλωματικές προσπάθειες που, αν και σημαντικές, δεν αλλάζουν το σταθερό πλέον καθεστώς των νέων συνόρων.
Η ουσία αυτών των εξελίξεων είναι ότι το διεθνές δίκαιο, που υποτίθεται ότι προστατεύει την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία των κρατών, υποτάχθηκε στην πρακτική επιβολή της ισχύος των μεγαλύτερων δυνάμεων. Στην πράξη, ο νόμος του ισχυρού επικράτησε έναντι των κανόνων που όφειλαν να διέπουν τις διεθνείς σχέσεις.
Αυτή η σκληρή πραγματικότητα υπογραμμίζει τα όρια των υφιστάμενων διεθνών θεσμών και τονίζει την επιτακτική ανάγκη για επανεξέταση και ανανέωση του παγκόσμιου συστήματος ασφαλείας, προκειμένου να αποφευχθούν ανάλογες κρίσεις στο μέλλον. Μέχρι τότε, όμως, οι γεωπολιτικές μάχες θα συνεχίσουν να διαμορφώνονται από τη δύναμη και όχι από το δίκαιο.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
