Η Κεντρική Μακεδονία «γεννάει» τα πάντα εκτός από…παιδιά!

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι η Κεντρική Μακεδονία, ίσως η πλουσιότερη Περιφέρεια της Ελλάδας, που ο πρωτογενής και δευτερογενής της τομέας παράγει και «γεννάει» τα πάντα, παρουσιάζει τραγική επιδείνωση κάθε χρόνο στο δημογραφικό. Στη φετινή σχολική χρονιά (2025-2026) 41 Δημοτικά Σχολεία και 92 Νηπιαγωγεία, θα βάλουν «προσωρινό» λουκέτο, αλλά δυστυχώς ουδέν μονιμότερο του προσωρινού, λόγω πολύ μικρού ή μηδενικού αριθμού μαθητών.
Σε μια περιοχή που πριν από 100 χρόνια, το 1920, στο ορεινό Ξηρολίβαδο ξεκινούσε νηπιαγωγείο, όπως φέρνει στο φως με την έρευνά του ο συνεργάτης μας Απόστολος Ιωσηφίδης (βλ. σελ. 10 ), σήμερα αδειάζουν οι αίθουσες και κλείνουν σχολεία ακόμη και στη Βέροια, τη Νάουσα και την Αλεξάνδρεια.
Και το πρόβλημα δεν είναι «φρέσκο» το βλέπουμε εδώ και 2-3 δεκαετίες, απλώς αυτά τα χρόνια πολλά σχολεία στην Κεντρική Μακεδονία «συντηρήθηκαν» από πληθυσμούς Αλβανών που ήρθαν στην περιοχή ως οικονομικοί μετανάστες. Αυτοί με τον ερχομό τους γέννησαν τα παιδιά τους, με μια ολόκληρη γενιά να φοιτά στα ελληνικά σχολεία και να δίνει πνοή στις τοπικές κοινωνίες. Η συνέχεια ωστόσο δεν είναι ανάλογη: οι νεότεροι μεταναστευτικοί πληθυσμοί είτε δεν προχωρούν σε νέες γεννήσεις είτε φεύγουν από την Κεντρική Μακεδονία αναζητώντας αλλού την εργασιακή τους «τύχη». Έτσι, το δημογραφικό πρόβλημα επιδεινώνεται, με αποτέλεσμα τα σχολεία να αδειάζουν και να κλείνουν το ένα πίσω από το άλλο.
Η σημασία των σχολείων ξεπερνά τη λειτουργία τους ως αίθουσες διδασκαλίας. Είναι το ζωντανό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας, η «καρδιά» που δίνει ελπίδα για το μέλλον. Όταν οι φωνές των παιδιών σιωπούν, η ίδια η ζωή στις περιοχές συρρικνώνεται. Η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί μόνο ένα τοπικό ή εκπαιδευτικό πρόβλημα, αλλά μια κοινωνική και εθνική κρίση. Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως πολιτικές στήριξης των νέων οικογενειών, κίνητρα για παραμονή ή επιστροφή στις τοπικές κοινωνίες, και δημιουργία βιώσιμων οικονομικών ευκαιριών, ο κύκλος του κλεισίματος σχολείων και της αποψίλωσης θα συνεχιστεί, οδηγώντας σε περαιτέρω ερήμωση της Κεντρικής Μακεδονίας.
Η σιωπή των κλειστών σχολείων είναι ένα δυνατό μήνυμα προς όλους μας. Θα το ακούσουμε όλοι έγκαιρα;
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας