Ψυχοσάββατο: Ημέρα μνήμης, προσευχής και εσωτερικής σύνδεσης με τους ανθρώπους που έφυγαν από κοντά μας

Γράφει ο Αθανάσιος Τόπης

Διαιτολόγος, διατροφολόγος 

Στην παράδοση της Ορθόδοξη Εκκλησία, τα Ψυχοσάββατα είναι αφιερωμένα στη μνημόνευση των κεκοιμημένων. Οι πιστοί συμμετέχουν στη Θεία Λειτουργία, τελούν μνημόσυνα και προσφέρουν κόλλυβα – ένα έδεσμα με βαθύ συμβολισμό. Το σιτάρι, βασικό συστατικό των κολλύβων, δεν επιλέγεται τυχαία. Όπως ο σπόρος «πεθαίνει» μέσα στη γη για να δώσει νέα ζωή, έτσι και στην ορθόδοξη θεολογία συμβολίζει την Ανάσταση και την αιώνια ζωή. Μέσα από μια απλή αλλά ουσιαστική τροφή, η πίστη συνδέει το πνευματικό μήνυμα με την καθημερινότητα. Η διατροφική αξία του σιταριού Πέρα όμως από τον συμβολισμό, το σιτάρι αποτελεί μια τροφή με υψηλή διατροφική αξία.  Πλούσιο σε φυτικές ίνες Ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται ολόκληρος ο καρπός (όπως στα κόλλυβα), συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

  Καλή πηγή φυτικής πρωτεΐνης Προσφέρει πρωτεΐνη φυτικής προέλευσης, απαραίτητη για τη διατήρηση και αναδόμηση των ιστών.

  Βιταμίνες του συμπλέγματος Β Συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και του μεταβολισμού.

  Μέταλλα όπως σίδηρος, μαγνήσιο και ψευδάργυρος Στηρίζουν την αιμοποίηση, την άμυνα του οργανισμού και την ενεργειακή ισορροπία.

  Χαμηλό σε λιπαρά Αποτελεί φυσικά χαμηλή σε λιπαρά τροφή, ιδιαίτερα όταν παρασκευάζεται με απλά και αγνά υλικά. 

Παράδοση και ισορροπία 

Τα κόλλυβα συνδυάζουν το σιτάρι με ξηρούς καρπούς, ρόδι, σταφίδες και μέλι – τρόφιμα με επίσης σημαντικά θρεπτικά οφέλη. Ωστόσο, επειδή συχνά περιέχουν ζάχαρη ή επιπλέον γλυκαντικά, καλό είναι να καταναλώνονται με μέτρο, ειδικά από άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή αυξημένο σωματικό βάρος. Το Ψυχοσάββατο μάς υπενθυμίζει πως η τροφή δεν είναι μόνο θερμίδες και θρεπτικά συστατικά. Είναι μνήμη, είναι σύμβολο, είναι σύνδεση. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό στοιχείο της μεσογειακής μας παράδοσης: ότι το τραπέζι ενώνει το σώμα με την ψυχή.

Το Ψυχοσάββατο μάς υπενθυμίζει ότι η διατροφή δεν αφορά μόνο τις θερμίδες. Είναι παράδοση, είναι σύμβολο, είναι μνήμη. Και μέσα από ένα πιάτο κόλλυβα, η πίστη συναντά τη διατροφική σοφία της ελληνικής γης.