Tου Ιερέως Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Σε μια εποχή σαν τη δική μας, φίλοι αναγνώστες, που τα έχει όλα: ανέσεις, τεχνολογία, κατακτήσεις, κάτι απουσιάζει που είναι τόσο βασικό, ώστε η έλλειψή του να κάνει ανούσια όλα τα άλλα. Και αυτό είναι ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ με όλη τη σημασία της λέξεως.
Χίλιες- δύο ανθρώπινες μορφές μας περιβάλλουν. Κι όμως νιώθουμε τόσο ξένοι μεταξύ μας, τόσο ψυχροί, ο ένας για τις ανάγκες του άλλου. Απομονωθήκαμε σε μια εκούσια μοναξιά και πάψαμε να ενδιαφερόμαστε για τον διπλανό μας. Η κοινωνία μας έγινε μια απρόσωπη ποσότητα υπάρξεων που μοιάζουν σαν μηχανές κουρντισμένες, για να δουλεύουν και να παράγουν. Η σκληρή βιοπάλη και ο αγώνας για την επιβίωση, στένεψαν τα περιθώρια για την ανάπτυξη ενός πραγματικού ανθρωπισμού, που ξέρει να σκύβει με συμπόνια πάνω στα προβλήματα του άλλου και να ανοίγει διεξόδους στα τρομερά αδιέξοδα.
Το παράπονο πολλών ανθρώπων της εποχής μας, που προβληματίζονται μπροστά στην κατάσταση αυτή είναι τούτο: πως βούλωσαν τα αυτιά και έκλεισαν οι καρδιές μπροστά στον ανθρώπινο πόνο. Οι άλλοι νοιάζονται για τον εαυτό τους. Να εξασφαλίσουν αυτοί το καλό εισόδημα, το σπίτι, την άνεση, το αυτοκίνητο. Οι άλλοι ας πεθάνουν, ας στερηθούν, ας τα βγάλουν στο κάτω-κάτω πέρα μόνοι τους. Ο ατομισμός ρυθμίζει σε μεγάλο ποσοστό τις σχέσεις των ανθρώπων και των συμφέρον. Κι όπου συναντάμε χαμόγελα και φιλίες πρέπει να υποθέσουμε πως κάτι εξυπηρετείται με αυτές. Εκεί δυστυχώς έχουμε φτάσει.
Στην άγρια εκμετάλλευση και τον πιο αγνό συναισθημάτων.
Και δεν είναι μόνο οι υλικές ανάγκες των άλλων που μένουν χωρίς στήριγμα με την νοοτροπία αυτή. Είναι και οι ψυχικές που ζητούν λίγη στοργή, λίγη αληθινή φιλία, λίγη κατανόηση, ένα καλό λόγο, μια σοφή συμβουλή. Κι αυτά κατάντησαν σπάνια στις μέρες μας. Λες κι ένας ξερός λίβας φύσηξε και εμάρανε κάθε πνευματική ικμάδα από τις καρδιές. Κι ένα ξεροβόρι έκαψε και κατέστρεψε κάθε ευαισθησία.
Είναι, δυστυχώς, αλήθεια πως τα μέλη της μεγάλης αστικής κοινωνίας έχουν αποπροσωποιηθεί. Είναι μόνο οικονομικές επαγγελματικές ομάδες που μας ενδιαφέρουν μόνο όσο μας εξυπηρετούν. Δεν θέλουμε να έχουμε στενότερες σχέσεις μαζί τους. Μάθαμε να αναπαυόμαστε μόνοι μας, να ψυχαγωγούμεθα μόνοι μας, να ταξιδεύουμε ανάμεσα σε έναν ανθρώπινο πλήθος ξένοι και άγνωστοι. Αυτό οφείλεται βασικά σε δύο αίτια. Πρώτα-πρώτα στη δομή της σημερινής κοινωνικής ζωής που στηρίζεται σε ατομιστικά και εγωιστικά δεδομένα, και έπειτα στη σπανιότητα αληθινών ανθρώπων γύρω μας, που να έχουν τη δύναμη να ανταποκριθούν στις ενδότερες ψυχικές μας προσδοκίες. Σκάρτεψαν οι πιο πολλοί. Οι πόλεμοι με τις τρομερές συνέπειές τους, το πνεύμα του ευδαιμονισμού και του πρακτικού υλισμού, η χαλάρωση των δεσμών μας με τις παραδόσεις μας, η απομάκρυνσή μας από τις σκουριασμένες αντιλήψεις των πατεράδων μας, ο θρησκευτικός πανχρωματισμός μας, όλα αυτά μαζί είναι το χωνί μέσα στο οποίο χάθηκε η ανθρωπιά από τους ανθρώπους και έγινε τόσο δύσκολη η ζωή μας.
Οι διαπιστώσεις αυτές δεν είναι πρωτότυπες.
Τις έχουν κάνει κατά καιρούς πολλοί δικοί μας και ξένοι στοχαστές, που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, που κρέμεται πάνω από τα κεφάλια μας, καθώς το κακό προχωρεί και παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Η κοινωνία μας χρειάζεται αληθινούς ανθρώπους, όχι ρομπότ, όχι μηχανές. Ανθρώπους που να ξέρουν να σκύβουν πάνω στον πόνο του άλλου, που να φέρονται με λεπτότητα και αισθήματα, που να δικαιώνουν το αίτημα της ανθρωπιάς που μένει ανικανοποίητο. Όταν όλοι μας κατανοήσουμε πως δεν είμαστε μεμονωμένα άτομα, μια μέλη, μα μέλη ενός σώματος που έχουν οργανική ενότητα μεταξύ τους, τότε θα ξεπεράσουμε τον ατομισμό μας και θα δείξουμε θερμά αισθήματα που θα γλυκαίνουν τις μέρες μας στη ζωή. Όταν όλοι αντιληφθούν πως ανήκουν σε μια τεράστια οικογένεια που αγκαλιάζει λογής-λογής ανθρώπους, τότε η ζωή μας θα αλλάξει γιατί η πνοή του ανθρωπισμού θα ξανανιώσει μέσα μας και γύρω μας τις κρυμμένες τώρα δυνάμεις μας και θα χρωματίσει με την παρουσία της τις ποικίλες πτωχές της.
Βέβαια όλα αυτά δεν γίνονται ούτε με φιλοσοφικούς αφορισμούς ούτε με απειλές αυτοκαταστροφής. Αυτά είναι καρπός μιας συνειδητής παρουσίας μέσα στον χρόνο και στον χώρο. Μάταια θα ψάχνουμε για τίμιους ανθρώπους, για αληθινούς ανθρώπους αν δεν φροντίσουμε προηγουμένως να μάθουμε πως γίνονται οι άνθρωποι. Άνθρωποι καλοσυνάτοι και προσεκτικοί, ιστορικοί και σπλαχνικοί έτοιμοι να δείξουν αισθήματα, να θερμάνουν καρδιές.
