ΤΟΠΙΚΑ

Τα λαογραφικά μας Ιούνιος «Θεριστής»… και «Κληδονιάρης»

Τα λαογραφικά μας Ιούνιος «Θεριστής»… και «Κληδονιάρης»

 

Το όνομα του έκτου μήνα του Γρηγοριανού (Νέου) ημερολογίου προέρχεται πιθανόν από το λατινικό όνομα της θεάς Ήρας (Juno) στην οποία ήταν αφιερωμένος ο μήνας αυτός.

Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή ο μήνας πήρε την ονομασία του από τον Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, πρώτο ύπατο της Ρώμης, που υπήρξε από τους βασικούς θεμελιωτές της ρωμαϊκής δημοκρατίας.

Κατά το αττικό ημερολόγιο οι Αθηναίοι γιόρταζαν στις αρχές του Ιούνη τα «Πλυντήρια» και τα «Καλλυντήρια». Και οι δύο γιορτές συνδέονταν με τον ετήσιο καθαρισμό του αρχαίου ξόανου της Πολιάδας Αθηνάς στη θάλασσα αλλά και του ναού στον οποίο ήταν στημένο.

Η συνήθεια του πλυσίματος των λατρευτικών αγαλμάτων στη θάλασσα ή στα ποτάμια γινότανε και σε άλλες ελληνικές πόλεις κι αυτό για να απαλλάξουν τα αγάλματα από τη σκόνη που μαζευότανε στη διάρκεια του χρόνου, αλλά και γιατί μολύνονταν από τις μη θεάρεστες πράξεις των ανθρώπων.

Όσο για τα Καλλυντήρια θα πρέπει να ήταν ο καθαρισμός και το συγύρισμα του ναού. Και οι δύο γιορτές διαρκούσαν μόνο μία ημέρα.

Τις τελευταίες ημέρες του Ιούνη που άρχισε ο μήνας των Αθηναίων Σκιροφοριώνας οι Αθηναίοι γιόρταζαν τα «Σκίρα» που ήταν μυστικές τελετές της Ελευσίνας προς τιμή της θεάς Δήμητρας και της κόρης της με σκοπό την τόνωση της καρποφορίας. Με τα «Σκίρα» είχε συνδεθεί και η Σκιράδα Αθηνά ως προστάτιδα της βλάστησης.

Τον ίδιο μήνα γιόρταζαν και οι Σπαρτιάτες τα «Υακίνθια», μια τριήμερη γιορτή προς τιμήν του Απόλλωνα και του Υάκινθου. Οι γιορτές αυτές πραγματοποιούνταν στις Αμύκλες (5 μ.Χ. από τη Σπάρτη), στις όχθες του Ευρώτα.

Στις 21 Ιουνίου, για το Βόρειο Ημισφαίριο, έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο, έχουμε δηλαδή τη μεγαλύτερη σε διάρκεια ημέρα του χρόνου με αντίστοιχη μικρότερη νύχτα, ενώ για τον ίδιο μήνα ο ήλιος διανύει το ζώδιο του Καρκίνου.

Ο Ιούνιος έχει πάμπολλες άλλες (τοπικές) ονομασίες, ίσως τις περισσότερες από κάθε άλλο μήνα του χρόνου. Το συνηθέστερο πανελλήνια είναι «Θεριστής». Απαντιέται όμως και με τις ονομασίας «Ερινιαστής» και «Ορνιαστής» ή «Απαρνιαστής» (Κυκλάδες) γιατί το μήνα αυτό γίνεται η τεχνητή γονιμοποίηση (μπόλιασμα) της συκιάς, βάζοντας ανάμεσα στα κλαδιά της τους «Ερινούς» ή «Ορνιούς» τα άγρα δηλαδή, τα αρσενικά σύκα.

Επειδή τέλη του μήνα ανάβονται φωτιές (την παραμονή του Αη-Γιάννη) ο Ιούνιος ονομάζεται ακόμη Φωταριστής, Λαμπαδιστής, Λαμπατέρης (Κέρκυρα), Λαμπροφόρος ή Λαμπροκόπος (Κύπρος), Ριζικάρης (γιατί μαντεύουν, προβλέπουν το ριζικό), Ριγανάς ή Ριγαντάρης ή Ριζογιάννης (από την άφθονη ρίγανη που μαζεύουν στις μέρες του) αλλά και Κληδονιάρης (από τον Κλήδονα).

Μάκης Δημητράκης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ιερατική Σύναξη  ενόψει της εορτής του Πάσχα στη Βέροια

Ιερατική Σύναξη ενόψει της εορτής του Πάσχα στη...

Το πρωί της Πέμπτης, 25ης Απριλίου, στο Παύλειο...

Συνεχίζονται οι ασφαλτοστρώσεις στο αγροτικό οδικό δίκτυο του Δήμου Αλεξάνδρειας – Δηλώσεις του Δημάρχου, Παναγιώτη Γκυρίνη

Συνεχίζονται οι ασφαλτοστρώσεις στο αγροτικό οδικό...

Συνεχίζονται οι ασφαλτοστρώσεις στο αγροτικό οδικό...

Μητροπολίτης κ. Παντελεήμων: «Είναι προνόμιο να κατοικεί κανείς στο Ρουμλούκι» Παρουσία του Μητροπολίτη η ημερίδα τοπικής ιστορίας του ΓΕΛ Πλατέος – Κορυφής

Μητροπολίτης κ. Παντελεήμων: «Είναι προνόμιο να...

Το πρωί της Παρασκευής, 26ης Απριλίου, ο Σεβασμιώτατος...

Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα «Τα χειρόγραφα του θανάτου»

Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα «Τα...

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ατέχνως» το νέο (11ο)...

Σε κλίμα συγκίνησης η επετειακή εκδήλωση για τα 20 χρόνια του Ειδικού Εργαστηρίου Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Νάουσας

Σε κλίμα συγκίνησης η επετειακή εκδήλωση για τα 20...

Σε κλίμα συγκίνησης, ανθρωπιάς και περηφάνιας για το...

Δέματα με δώρα και τρόφιμα ενόψει και των εορτών του Πάσχα από τον Όμιλο Προστασίας Παιδιού Βέροιας

Δέματα με δώρα και τρόφιμα ενόψει και των εορτών του...

Πέραν τον προϊόντων που διανέμει σε μηνιαία βάση, ο...

Διπλή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βέροιας την Μ. Δευτέρα 29 Απριλίου  -Ειδική συνεδρίαση με λογοδοσία και τακτική με 33 θέματα στην ημερήσια διάταξη

Διπλή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βέροιας την...

Διπλή συνεδρίαση για  το Δημοτικό Συμβούλιο Βέροιας,...

Η τουριστική και εκπαιδευτική σημασία  των ονομάτων στους δρόμους και στις πλατείες

Η τουριστική και εκπαιδευτική σημασία των ονομάτων...

Γράφει ο Αναστάσιος Βασιάδης Η καθιέρωση των...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε σήμερα, πρωί Δευτέρας 1 Απριλίου, λίγο πριν τις 10.00, στην Πατρίδα Βέροιας, όταν  ΙΧ αυτοκίνητο που κινούνταν απο Βέροια προς Νάουσα , ξέφυγε απο τον έλεγχο, πέρασε στο αντίθετο...

Από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος - Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Βέροιας, ανακοινώνεται ότι επικαιροποιήθηκε από την ΕΜΥ, το έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού, το οποίο για την περιοχή μας,...

Ο χαρακτηριστικός ήχος και το προειδοποιητικό μήνυμα από το 112 ελήφθη πριν λίγο(απόγευμα Δευτέρας 04/9) από τους κατοίκους σε όλη την Ημαθία. Το «καμπανάκι» από την Πολιτική Προστασία χτύπησε λόγω της...

Παρουσίαση: ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΑΣΙΑΔΗΣ Στις ανατολικές παρυφές του Γράμμου σε ύψος 1240 μέτρων και μια ανάσα από την αλβανική μεθόριο, βρίσκεται το χωριό Πληκάτι στο οποίο γεννήθηκε το 1937 και έζησε τα πρώτα παιδικά...