Η πρόθεση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού να κινήσει την διαδικασία οριοθέτησης – αναοριοθέτησης του αρχαιολογικού χώρου της πόλεως Βέροιας, αναμενόμενα δημιουργεί μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη σε όλο το φάσμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, εντός και εκτός σχεδίου πόλης.
Στο πλαίσιο αυτής της θλιβερής πραγματικότητας για την τοπική οικονομία, με την επιχειρηματικότητα γενικότερα στην Ελλάδα σε ελεύθερη πτώση, το επιχειρείν αντιμετωπίζει μύρια όσα εμπόδια και οι επιχειρηματίες πρέπει να διαθέτουν μεγάλες δόσεις κουράγιου για να λειτουργήσουν την επιχείρησή τους, πόσο μάλλον να δημιουργήσουν νέα. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο εάν πρόκειται για μεταποιητική δραστηριότητα. Είναι ο πραγματικός Γολγοθάς.
Στην περίπτωση των μεταποιητικών επιχειρήσεων, για να μπορέσει να ιδρυθεί κάποια, εμπλέκονται πολλές δημόσιες υπηρεσίες, που δεν έχουν καμία συνέχεια μεταξύ τους. Μια εξ αυτών και της Αρχαιολογικής. Αποτέλεσμα αυτής της τραγελαφικής κατάστασης είναι οι καθυστερήσεις, οι περιορισμοί σε χρήσεις-επεκτάσεις και οι συναφείς ταλαιπωρίες που έχουν υψηλό κόστος (και δημοσιονομικό). Στην σημερινή συγκυρία, με την ανεργία να καλπάζει, οι περιοριστικές πολιτικές, όπως αυτή που προωθείται από το Υπουργείο Πολιτισμού, πλήττουν σοβαρά την επιχειρηματική δραστηριότητα, διώχνουν τις επιχειρήσεις αντί να ενθαρρύνουν την ίδρυση νέων.
Ουδείς διαφωνεί ως προς προστασία των αρχαιολογικών χώρων, την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, με σκοπό την προβολή τους και στόχο την ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος, ως συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής μας. Προκειμένου όμως να συντελεί στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του τόπου μας, θα πρέπει να αναπτύσσονται ισόρροπα όλοι οι παραγωγικοί τομείς και κλάδοι (πρωτογενής – δευτερογενής – τριτογενής – υπηρεσιών), και όχι η προστασία ενός σε βάρος των υπολοίπων. Αυτή είναι και η έννοια της υγιούς οικονομικής ανάπτυξης με πολλαπλασιαστικά οφέλη στην κοινωνία. Προς τούτο απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συνέργεια όλων των εμπλεκομένων φορέων και υπηρεσιών της περιοχής.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι το Επιμελητήριο Ημαθίας, ως εμπλεκόμενος φορέας, ουδέποτε ενημερώθηκε για την διαδικασία αναοριοθέτησης ,η οποία, κατά τα λεγόμενα των υπευθύνων στα μέσα ενημέρωσης, ξεκίνησε το 2012. Προφανώς ούτε και η Περιφερεια Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία από το 2013 επιχειρεί την Αξιολόγηση, Αναθεώρηση και Εξειδίκευση του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Η υπό διαβούλευση μελέτη έχει ως σκοπό, να προσδιορίσει τη χωρική οργάνωση της Περιφέρειας και των Περιφερειακών Ενοτήτων (συνεπώς και την πόλη της Βέροιας και της ευρύτερης περιοχής) σε στρατηγικό επίπεδο και μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Στις 22 Ιανουαρίου 2016 αξιολογήθηκε το Β1 στάδιο της μελέτης.
Επί της μελέτης έχει γνωμοδοτήσει σε όλα τα έως τώρα στάδια, ως εμπλεκόμενος φορέας, και το Επιμελητήριο Ημαθίας, όπως όφειλε άλλωστε, καθώς και όλοι οι συναρμόδιοι φορείς, των ΠΕ της ΠΚΜ. Στην μελέτη γίνεται εκτός των άλλων μέριμνα, για χρήσεις γης, ζώνες δραστηριοτήτων, οργάνωση άτυπων συγκεντρώσεων υφιστάμενων βιοτεχνικών δραστηριοτήτων, αργούντα βιοτεχνικά ακίνητα (κουφάρια), προστασία - ανάδειξη και οργάνωση αρχαιολογικών χώρων, αστικές επεκτάσεις κ.α. που αφορούν την ΠΕ Ημαθίας (συνεπώς και της πόλης Βέροιας και της ευρύτερης εκτός σχεδίου περιοχής).
Σκοπός των προτάσεων του Επιμελητηρίου επί της μελέτης ήταν και είναι η επίλυση χρόνιων προβλημάτων, παθογενειών και στρεβλώσεων που αφορούν το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας του Νομού.
Το οξύμωρο είναι πως αν και η μελέτη (2013) έπεται της διαδικασίας της αναοριοθέτησης του αρχαιολογικού χώρου πόλεως Βέροιας (2012), στον σχεδιασμό της ΠΚΜ, πουθενά δεν γίνεται αναφορά τόσο των προθέσεων από πλευράς αρχαιολογικών υπηρεσιών ( ως εμπλεκόμενοι φορείς) όσο και των προϋποθέσεων , προκειμένου η πόλη της Βέροιας αλλά και η ευρύτερη εκτός σχεδίου περιοχή να αναοριοθετηθεί ως αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Προφανώς αυτό δεν τέθηκε καθόλου. Για ανεξήγητους λόγους προκύπτει τώρα.
Επί της ουσίας, ανατρέπεται ο Χωροταξικός σχεδιασμός της ΠΚΜ, σε ότι αφορά την ΠΕ Ημαθίας.
Οι συνέπειες των προθέσεων της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις, θα είναι απρόβλεπτες και καταστροφικές, αφού αυτές, θα υπόκεινται σε περιορισμούς σε ότι αφορά την λειτουργία, την επέκτασή καθώς και την αλλαγή χρήσης τους. Για τις νέες επιχειρήσεις θα απαιτούνται πολύπλοκες, χρονοβόρες αλλά και κοστοβόρες διαδικασίες δεδομένης και της αλληλοεπικάλυψης υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που πρέπει να συνυπολογισθεί, είναι η απαξίωση τόσο των υφιστάμενων βιοτεχνικών και επαγγελματικών ακινήτων όσο και των κατοικιών που περιλαμβάνεται στις προθέσεις της αναοριοθέτησης. Είναι προφανές ότι ένα ακίνητο που υπόκειται σε περιορισμούς έχει μειωμένη αξία. Με δεδομένο ότι στην πλειονότητά τους αποτελούν εμπράγματες εξασφαλίσεις (βιοτεχνικά – επαγγελματικά) προς εξεύρεση ρευστότητας και δεδομένης της παρατεταμένης και πρωτοφανούς σε ένταση κρίσης που βιώνει ο τόπος και η χώρα, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα για την οικονομία της περιοχής, απαξιώνονται επιχειρηματικές δραστηριότητες που συντελούν στη συνοχή του κοινωνικού ιστού.
Σε καμία περίπτωση η ανεξαρτησία των Αρχαιολογικών υπηρεσιών δεν θα πρέπει να σημαίνει επιχειρηματικό θάνατο. Θα πρέπει να εξισορροπούν οι δράσεις τους με τις επιχειρηματικές.
Απαιτείται λοιπόν η επανεξέταση της σκοπιμότητας της αναοριοθέτησης, αυτή τη φορά, με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Τα σημεία των καιρών επιτάσσουν συνέργειες και όχι μονομερείς ενέργειες που διαταράσσουν ισορροπίες. Πρέπει να πρυτανεύσει η λογική και ομαδικά να λειτουργήσουμε ικανοποιητικά στο παρών , στοχαστικά, με ιδέες πρακτικές και ανθεκτικές στο χρόνο. Μόνο έτσι θα δημιουργήσουμε το μέλλον. Σκοπός όλων πρέπει να είναι η δυνατότητα κοινής δράσης, η οποία θα καθιστά τα πλεονεκτήματα της περιοχής ισχυρά, και τα μειονεκτήματα ανίσχυρα.
*Ο Τάσος Γιάγκογλου
είναι Πρόεδρος Μεταποιητικού
Τμήματος Επιμελητηρίου Ημαθίας
