Πόνος. Ο ορισμός: «Μια δυσάρεστη σωματική και συναισθηματική εμπειρία προερχόμενη από πραγματική ή πιθανή ιστική βλάβη ή το ίδιο βίωμα ως εάν ή σαν να υπήρχε η ιστική βλάβη.»
Ο πόνος, μια τόσο μικρή αλλά τόσο τρομακτική λέξη, που μας συντροφεύει από την πρώτη στιγμή της ύπαρξης μας, εως την τελευταία μας πνοή... Γιος της Έριδας και εγγονός της Νύκτας, που δόθηκε στους ανθρώπους σαν τιμωρία για την κλοπή της φωτιάς από τον Προμηθέα, με τον θεό Απόλλωνα να τον καταπολεμεί παίζοντας τη λύρα του.
Θα ήθελα να σας θέσω ένα ερώτημα.... μπορεί η μουσική να καταπολεμήσει όντως τον πόνο;
Η αρχαιότερη καταγραφή εφαρμογής της μουσικής σαν θεραπευτικό μέσο ιατρικών πρακτικών είναι οι Αιγυπτιακοί πάπυροι Kahun, που χρονολογούνται το 1500 π.Χ.
Η μουσική στη σύγχρονη ιατρική πλέον χρησιμοποιείται προκειμένου να ρυθμίσει την αρτηριακή πίεση και την κυκλοφορία του αίματος, να συμβάλει στη μείωση των φαρμάκων, να χαλαρώσει το μυϊκό και νευρικό σύστημα και να επισπεύσει την ανάρρωση.
Αποκαλυπτική έρευνα πού έγινε στο τμήμα Cognitive Neuroscience του πανεπιστημίου McGill στο Μόντρεαλ (Καναδά), απέδειξε πως τα μουσικά ερεθίσματα μπορεί να ακολουθούν διαφορετικές οδούς νευρωνικής αγωγής στον ανθρώπινο εγκέφαλο, και να ανοίγουν νέα μονοπάτια γύρω από τις περιοχές του πόνου, έτσι ώστε μετά από σοβαρά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια πολλοί ασθενείς διατηρούν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται μουσικά κομμάτια και να τραγουδούν, ενώ έχουν χάσει την ικανότητα του λόγου. Ακόμη με την βοήθεια της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας έχουν αποκρυπτογραφηθεί εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με το αίσθημα που προκαλεί η ακρόαση μουσικής. Η μουσική μπορεί να αλλάξει διαταραχές της διάθεσης που συνδέεται με τη μακροπρόθεσμη ασθένεια και τις απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, ο φόβος, ο θυμός και θλίψη. Μπορεί να μειώσει αισθητά τα καταθλιπτικά συμπτώματα, να προωθήσει τη χαλάρωση με αποτέλεσμα να μειώνει την ένταση και το άγχος και να αποσπάσει την προσοχή μας από τον πόνο.
Η συνεργασία Cochrane, μια ομάδα επιστημόνων που δημοσιεύει ανασκοπήσεις και μελέτες ιατρικής επιστημονικής έρευνας, εξέτασε μια ομάδα μελετών με αντικείμενο τον πόνο και τη μουσική. Σύμφωνα με την ανασκόπηση Cochrane του 2006, η πλειονότητα των μελετών σχετικά με τη χρήση της μουσικής για τη θεραπεία του πόνου , έγινε σε ανθρώπους που μόλις είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Το συμπέρασμα είναι ότι ενώ τα φάρμακα είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία του μετεγχειρητικού πόνου, η μουσική μπορεί στην πραγματικότητα να ελαττώσει την ένταση του πόνου και την ανάγκη μεγάλων δόσεων αναλγητικών για την αντιμετώπισή του.
Λένε πως όταν τα φάρμακα αποτυγχάνουν, οι γιατροί συνταγογραφούν... μουσική. Και αυτό γιατί όλη μας η ύπαρξη είναι βασισμένη στη μουσική. Από το χαμηλότερο εως το πιο υψηλό επίπεδο είμαστε ρυθμικά όντα. Ο καρδιακός παλμός, η αναπνοή μας, ο βηματισμός, ακόμη και ο κύκλος του ύπνου, όλα σχετίζονται με το ρυθμό. Ακούγοντας ή ακόμη περισσότερο παίζοντας μουσική οι ασθενείς υποσυνείδητα λειτουργούν ως θεραπευτές του εαυτού τους αφήνοντας τις μελωδίες να ενεργοποιήσουν και να τονώσουν διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου που δεν είναι δυνατό να ενεργοποιηθούν μόνο με μια φαρμακευτική αγωγή σε ένα στείρο νοσοκομειακό περιβάλλον.
Η συνεργασία και ο συνδυασμός τόσο των συμβατικών, όσο και εναλλακτικών θεραπειών, αποτελούν το κλειδί για την αντιμετώπιση περιπτώσεων που αφορούν χρόνιες παθήσεις , λαμβάνοντας υπόψιν πάνω απ’ όλα την ανθρώπινη υπόσταση και το βαθμό ενσυναίσθησης του κάθε ασθενή.
