Ο ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ και άλλα τινά!

Ο ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ και άλλα τινά!

Του ιερέως

 Παναγιώτου Σ. Χαλκιά


Όχι μόνο τους Ορθοδόξους, φίλοι αναγνώστες, αλλά και σε άλλους Χριστιανικούς ή όχι λαούς, ο Ακάθιστος Ύμνος, έτυχε μεγάλης τιμής και μεταφράστηκε έμμετρα από έξοχους στιχουργούς, Έλληνες και ξένους και θαυμάζεται για την εκπληκτική αρχιτεκτονική του.

Εκτός από την άρτια μετρική των στίχων του, έχει και αυστηρά καθορισμένη αρχιτεκτονική σύνθεση.

Έτσι, από τους 24 «οίκους» (ή στροφές), οι δώδεκα καταλήγουν με το εφύμνιο «Χαίρε Νύμφη, Ανύμφευτε», ενώ οι άλλοι καταλήγουν με το «Αλληλούια». Ακριβώς, από τη συχνή αυτή επανάληψη – επαναφορά του «Χαίρε», το όλοι ποίημα ονομάστηκε «Χαιρετισμοί», οι οποίοι, τόσο πολύ συγκινούν και τέρπουν ψυχικά τον Ορθόδοξο Χριστιανό, ώστε πολλοί στίχοι και ολόκληρες στροφές του ποιήματος, να βρίσκονται στη μνήμη και στα χείλη του.

Υπάρχουν και κυκλοφορούν μεταφράσεις του Ύμνου στη λατινική, ιταλική, γερμανική, γαλλική, ισπανική, ρωσική, ρουμανική και αραβική γλώσσα. Είναι, ομολογουμένως, δικαιολογημένη η τιμή αυτής της παγκόσμιας, σχεδόν, κυκλοφορίας και διάδοσης του Ακάθιστου Ύμνου σε όλους τους παραπάνω αναφερθέντες λαούς, λόγω της λυρικής αξίας, της σύνθεσης, αλλά και του υψηλού περιεχομένου του. Αφού μέσα σ’ αυτό εξυμνείται και εγκωμιάζεται με κατάνυξη, μεγαλοπρέπεια και λυρική έξαρση, το χαρμόσυνο και θεοπρεπές «μυστήριο της του Λόγου ενσαρκώσεως».

Γι’ αυτόν, ακριβώς, το λόγο, ο ανώνυμος και άγνωστος μέχρι πριν λίγα χρόνια, ποιητής του, για τον οποίον τόσες εικασίες, συζητήσεις, άρθρα, μελέτες, υποθέσεις, αντιρρήσεις, έγιναν προς καθορισμόν του, δεν μπορεί να είναι κάποιος τυχαίος στιχουργός, αφανής και δόκιμος υμνογράφος. Είναι μόνο ο μέγας Ρωμανός ο Μελωδός (6ος μ.Χ. αιώνας), ο σπουδαιότερος υμνογράφος τη Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας. Η άποψη αυτή ενισχύεται από τη γλώσσα, το ύφος, τη ρητορική τάση, τη χρήση σε μεγάλο βαθμό, των «πάρισων» και «ομοιοτέλευτων». Όπως για παράδειγμα: Χαρά-αρά. Αστήρ-γαστήρ. Ύψος δυσανάβατον – βάθος δυσθεώρητον. Εκλάμψει-εκλείψει. Λογισμοίς – οφθαλμοίς. Βουλής – σιγής. Θαυμάτων-δογμάτων. Των αγγέλων-των δαιμόνων, και άλλων.

Έργο, λοιπόν, του Ρωμανού του Μελωδού, αποκορύφωμα της υψηλής υμνογραφικής δημιουργίας του και ως «αδάμας», που στολίζει ολόκληρη την Εκκλησιαστική μας ποίηση και υμνογραφία, ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί το δημοφιλέστερο και δημοχαρέστερο όλων των εκκλησιαστικών μας ύμνων. Είναι πλαισιωμένος με μεγαλοπρεπή ακολουθία και, παλαιότερα, ψαλλόταν σε Παννυχίδες «Ορθοστάδην», δηλ. με τους πιστούς να τον παρακολουθούν όρθιοι. Γι’ αυτό και «Ακάθιστος» ονομάστηκε. Έγραψα προηγουμένως ότι ψαλλόταν σε παννυχίδες.

Τί είναι, όμως, οι Παννυχίδες;

Οι παννυχίδες ήταν γνωστές στον ειδωλολατρικό κόσμο, κυρίως στις μυστηριακές θρησκείες κατά την εποχή της εμφανίσεως του Χριστιανισμού. Γνωστά είναι τα «παννύχια» (όργια) των Αφροδισίων της Κύπρου, των Επιδαυρίων των Αθηνών, των νυκτερινών μυήσεων στα Ελευσίνια και τα μυστήρια της Ίσιδος και του Οσίριδος.

Σ’ αυτά ο χριστιανισμός αντιπαρέθεσε τις δικές του παννυχίδες. Τί είναι χριστιανική παννυχίδα; Είναι ολονύκτια διασκέδαση, γιορτή. Είναι αγρυπνία δηλαδή, η καθ’ όλη τη νύχτα προσευχή και λατρεία του Θεού, όχι κατ’ ιδίαν, αλλά δημόσια, μέσα τον Ιερό Ναό, με καθορισμένο λειτουργικό τυπικό.

Έγραψα προηγουμένως πως ο Ακάθιστο Ύμνος είναι πλαισιωμένος με μεγαλοπρεπή ακολουθία. Ένα μέρος αυτής της ακολουθίας είναι και ο κανόνας που αρχίζει με το: «Ανοίξω το στόμα μου…». Ο κανόνας είναι ένα χριστιανικό ποίημα, χωρισμένο, από άποψη ρυθμού, σε ενότητες, τις ωδές. Βασικό γνώρισμα στον κανόνα είναι πως στο περιεχόμενο κυριαρχεί το δόγμα.

Ας πάρουμε μια φράση του κανόνα και να την σχολιάσουμε:

Ωδή ΣΤ΄ 3ο Τροπάριο: «…Χαίρε ο πόκος ο ένδροσος, ον Γεδεών, Παρθένε, προεθεάσατο».

Ο Κριτής του Ισραήλ Γεδεών, όταν εκλήθη από το Θεό να σώσει το Ισραήλ, είχε  ζητήσει ένα θαύμα, εις απόδειξη ότι όντως θα σωθεί ο Ισραηλιτικός λαός δι’ αυτού. Το θαύμα συνίστατο εις τούτο: Ενώ παντού θα υπήρχε ξηρασία το επόμενο πρωί, σε ένα «πόκον» (τούφα μαλλιού), τον οποίον ο Γεδεών ετοποθέτησε έξω στο ύπεθρο, θα υπήρχε δροσιά. Ο Θεός επετέλεσε το θαύμα και ο «πόκος» (η τούφα μαλλιού) είχε τόση δροσιά, ώστε ο Γεδεών, πιέσας τον «πόκον», γέμισε μια λεκάνη με νερό (Κριταί ΣΤ΄ 37-38).

Ο υμνωδός ονομάζει «πόκον ένδροσον» την Παναγία, διότι αυτή, όλως θαυματουργικώς και υπερφυσικώς, συνέλαβε και εγέννησε τον Κύριο, ο οποίος, ως ουράνια δροσιά κατήλθε σ’ αυτήν ησύχως και αθορύβως.

Ο Ακάθιστος Ύμνος, φίλοι αναγνώστες, τέρπει, συγκινεί και θα συγκινεί για πολλούς αιώνες, όλους τους ευσεβείς Χριστιανούς, που κατά χιλιάδες κατακλύζουν τους ορθόδοξους ιερούς ναούς μας, στις πόλεις και τα χωριά, για να ακούσουν με ευλάβεια και θρησκευτική κατάνυξη τα αλλεπάλληλα εκείνα «Χαίρε», απευθυνόμενα προς την Υπεραγία Θεοτόκο Παναγία, Μητέρα του Χριστού, την «Γέφυρα την μετάγουσα τους εκ γης προς Ουρανόν», την «Κλίμακα την επουράνιον δι ης κατέβη ο Θεός…».


Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Τάσος Μπαρτζώκας από τα χωριά των Πιερίων: «Από την 1η μέρα ξεκινά ο αγώνας για να χαρακτηριστεί “δυσπρόσιτη” η περιοχή

Ο Τάσος Μπαρτζώκας από τα χωριά των Πιερίων: «Από την 1η...

Για ακόμη μια φορά ο πολιτευτής της ΝΔ Τάσος...

Ανακοίνωση του 1ου ΓΕ.Λ. Βέροιας για την παραλαβή των ελέγχων - Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τις εγγραφές του νέου σχολικού έτους

Ανακοίνωση του 1ου ΓΕ.Λ. Βέροιας για την παραλαβή των...

Ο Σύλλογος Καθηγητών του 1ου ΓΕ.Λ. Βέροιας ανακοινώνει...

Προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις επί της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ από Α/Κ Βέροιας έως Α/Κ Πολυμύλου

Προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις επί της ΕΓΝΑΤΙΑΣ...

Η Αστυνομική Διεύθυνση Ημαθίας, αποβλέποντες στην...

"ZERO PLASTIC" η φετινή χρονιά για το περιβάλλον! -...

Το πολιτιστικό κέντρο εργαζομένων και συνταξιούχων...

Πρόσκοποι Βέροιας: Το πρόγραμμα των θερινών κατασκηνώσεων

Πρόσκοποι Βέροιας: Το πρόγραμμα των θερινών...

Οι Πρόσκοποι Βέροιας ανακοινώνουν:1)  Πρόγραμμα...

H δικηγόρος Μαρία Τορορή υποψήφια βουλευτής Ημαθίας με το ΚΙΝΑΛ

H δικηγόρος Μαρία Τορορή υποψήφια βουλευτής Ημαθίας με...

H δικηγόρος και δημοτική σύμβουλος Νάουσας Μαρία...

ΑΓΑΘΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ  «ΣΤΟ ΤΑΒΛΙ»

ΑΓΑΘΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ «ΣΤΟ ΤΑΒΛΙ»

Γράφει ο  Θωμάς ΓαβριηλίδηςΣΤΑ ΜΙΚΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ...

«βραδιά Όπερας» «κλασσικό μπαλέτο και σύγχρονο»

«βραδιά Όπερας» «κλασσικό μπαλέτο και σύγχρονο»

Γράφει η Σοφία Πιστοφίδου-ΤσόγκαΚαθηγήτρια...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

    Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η διοίκηση του Εθνικού Χιονοδρομικού Κέντρου Σελίου ενημερώνει ότι είναι για το σαββατοκύριακο 12-13 Ιανουαρίου είναι σε πλήρη λειτουργία όλες οι πίστες και οι αναβατήρες...

Εκτροχιασμός τρένου που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Λάρισα σημειώθηκε σήμερα το πρωί στον σιδηροδρομικό σταθμό στο Πλατύ Ημαθίας.Σύμφωνα με ενημέρωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ η αμαξοστοιχία 1591 εκτροχιάστηκε...

Για ακόμη μια φορά ο πολιτευτής της ΝΔ Τάσος Μπαρτζώκας βρέθηκε την Κυριακή 16 Ιουνίου 2019 στα ορεινά χωριά των Πιερίων, τη Σφηκιά, τα Ριζώματα, το Δάσκιο και το Πολυδένδρι, όπου είχε την ευκαιρία να συναντηθεί...

Ο Σύλλογος Καθηγητών του 1ου ΓΕ.Λ. Βέροιας ανακοινώνει ότι όλοι/ες οι μαθητές/ήτριες της  Α΄ και Β΄ τάξης  του σχολείου μας προάγονται στην επόμενη τάξη. Οι Γονείς και οι Κηδεμόνες των μαθητών/τριών μπορούν...