Το έθιμο των Λιγουτσιαρέων αναβίωσε ο Σύλλογος Βλάχων Βέροιας

Το έθιμο των Λιγουτσιαρέων αναβίωσε ο Σύλλογος Βλάχων Βέροιας

Το παλιό έθιμο των Λιγουτσιαρέων αναβίωσε η νεολαία του Συλλόγου Βλάχων Βέροιας στους δρόμους  της πόλης το πρωινό της παραμονής της Πρωτοχρονιάς. Από το πρωί, μια ομάδα νέων του Συλλόγου ντυμένοι με βαριές κάπες , με δεμένα ηχηρά κουδούνια στο σώμα τους και με σπαθιά περιφέρονταν στους δρόμους της πόλης κάνοντας εκκωφαντικό θόρυβο με τα κουδούνια τους και τραγουδούσαν τα κάλαντα (Κόλιντα) των Λιγουτσιαρέων προαναγγέλλοντας τον ερχομό της νέας  χρονιάς.

Λιγουτσιάρης έρχεται

Γινάρης ξημερώνει

Φραγκίτσα δω Φραγκίτσα κει…


Οι Λιγουτσιαρέοι συνοδευόμενοι από το ΔΣ και άλλα μέλη του Συλλόγου επισκέφθηκαν και είπαν τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς στο μητροπολίτη μας, τον Αντιπεριφερειάρχη Ημαθίας, στον Δήμαρχο Βέροιας αλλά και στα καταστήματα της πόλης.

Παρακάτω παραθέτουμε λίγα λόγια για το έθιμο των Λιγουτσιάρηδων από το αρχείου του Τάκη Γκαλαίτση.

Μέσα στα βαθιά χαράματα της Πρωτοχρονιάς, στους δρόμους και τα σοκάκια της Βέροιας, ως και τη δεκαετία του ’60, έβγαιναν οι Λιγουτσιάρηδες. Ντυμένοι με τις βαριές κάπες και φορτωμένοι με πολλές σειρές κουδούνια ( είκοσι οκάδες το παιδί, τριάντα τα κουδούνια), για να εξορκίσουν με τον εκκωφαντικό θόρυβο τα κακά πνεύματα, , πήγαιναν παρέες παρέες σε σπίτια  συγγενών και γνωστών και τραγουδούσαν ποικίλα κάλαντα.

Λιγουτσιάρης έρχιτι

 Γινάρης ξημερώνει

Φραγκίτσα δω, Φραγκίτσα κει,

Φραγκίτσα πάειστη βρύση

με το γκιουρντάνι στο λιμό

με το σπαθί στη μέση

σα φέτο παλικάρια μου

σα φέτο και του χρόνου

 

Τα παιδάκια προσπαθούσαν να αναγνωρίσουν κάτω από τις χειροποίητες μάσκες κάποιο συγγενικό πρόσωπο, καθώς ο πατέρας τοποθετούσε νομίσματα πάνω στις πάλες, στα γυμνά σπαθιά τους. Μόνο ο αρχηγός ήταν ξέσκεπος. Τα τραγούδια των Λιγουτσιαρέων ήταν ποικίλα: στους τσελιγκάδες μιλούσαν για πρόβατα, στα παιδιά για γράμματα, στους νέους εύχονταν να βρουν ταίρι.

Δυο σημεία στο έθιμο των Λιγουτσιαρέων είναι άξια προσοχής. Αν ένα μπουλούκι από λιγουτσιάρηδες συναντιόταν με ένα άλλο, ακολουθούσε σύγκρουση. Αν υποχωρούσε το ένα και δήλωνε υποταγή, αναγκαζόταν να περάσει κάτω από το σχήμα Π που σχημάτιζε το μπουλούκι που νικούσε με τα σπαθιά του. Αυτό ανακαλεί στη μνήμη μας τη συνήθεια των Ρωμαίων που ανάγκαζαν τους ηττημένους να περνάνε κάτω από τα ακόντιά τους  (sub iugulum iacere) σε ένδειξη υποταγής,  συνήθεια που οδήγησε αργότερα στις αψίδες του Θριάμβου. Μνεία αυτού του εθίμου κάνουν οι άγγλοι αρχαιολόγοι Wace και Thomson στο βιβλίο τους Νομάδες των Βαλκανίων, οι οποίοι αναφέρουν ότι η σύγκρουση ανάμεσα σε δυο μπουλούκια , στη Βέροια γύρω στα 1911-1914, ήταν τόσο σφοδρή που ένας σκοτώθηκε, και από τότε αυτό το μέρος ονομάζεται  ‘‘La ligutsiarlu’’

Το άλλο αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ οι Βλάχοι της Βέροιας αυτό το έθιμο το έχουν την Πρωτοχρονιά, οι Βλάχοι της Πίνδου και της Θεσσαλίας το Μάρτη, στις Αποκριές. Η εξήγηση είναι φανερή: το έθιμο είχε σχέση με την Πρωτοχρονιά που παλιότερα ήταν η πρώτη του Μάρτη, όπως προαναφέρθηκε. Όταν αργότερα η αρχή του χρόνου μετατοπίστηκε το Γενάρη, οι Βλάχοι της Μακεδονίας μετέφεραν και το έθιμο το Γενάρη, ενώ οι υπόλοιποι το διατήρησαν το Μάρτη. Ορισμένοι το ταυτίζουν με το  Rogatsiarlu , τα ρογκάτσια, από το λατινικό ρήμα rogo = ζητώ, και το ανάγουν στους ομίλους οπαδών που, στα ρωμαϊκά χρόνια, γυρνώντας από σπίτι σε σπίτι ζητούσαν ψήφο στις δημαρχιακές εκλογές. Μελετητές διαβλέπουν στο έθιμο ακόμη αρχαιότερες καταβολές και το συνδέουν με τη γέννηση του Δία και το χορό των Κουρητών, για να μην ακουστούν τα κλάματα του νεογέννητου Δία. Η επιστημονική ανάλυση και διερεύνηση του εθίμου θα επισημάνει τα διάφορα πολιτιστικά επίπεδα που συμφύρονται στο έθιμο αυτό.

Αυτό το έθιμο αναβιώνει ο Σύλλογος Βλάχων Βέροιας εδώ και χρόνια και δίνει ένα ιδιαίτερο χρώμα στην πόλη το βράδυ της Πρωτοχρονιάς και από τη μια συνδέει το παρόν με το παρελθόν και από την άλλη ζωντανεύει ένα κομμάτι από την παράδοση της πόλης. 

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πρώτο Erasmus+ πρόγραμμα για την Κυριώτισσα Ουτοπία - Ανταλλαγή Νέων στη Βέροια! “No time to Waste!”

Πρώτο Erasmus+ πρόγραμμα για την Κυριώτισσα Ουτοπία -...

Στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+, η ομάδα...

Η μουσική παράσταση

Η μουσική παράσταση "AMERIKA" του Δημήτρη Μυστακίδη...

 Ο πολιτισμός πολυ-ταξιδεύει. Άλλοτε με τραίνα κι ...

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός επί τη εορτή του Αγίου Παντελεήμονας στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βέροιας

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός επί τη εορτή του Αγίου...

Τη Δευτέρα 26 Ιουλίου το απόγευμα τελέστηκε στον υπό...

ΕΞΟΡΜΗΣΗ ΤΩΝ ΞΗΡΟΛΙΒΑΔΙΩΤΩΝ ΣΤΟ ΙΜΠΙΛΙ (Εικόνες)

ΕΞΟΡΜΗΣΗ ΤΩΝ ΞΗΡΟΛΙΒΑΔΙΩΤΩΝ ΣΤΟ ΙΜΠΙΛΙ (Εικόνες)

Παρά τα περιοριστικά μέτρα λόγω των επιδημικών...

Η εορτή της Αγίας Παρασκευής της Αθληφόρου στη Βέροια

Η εορτή της Αγίας Παρασκευής της Αθληφόρου στη Βέροια

Το διήμερο 25 και 26 Ιουλίου εορτάστηκε στην Ιερά...

Το παιδκό

Το παιδκό "ΛΟΥΚΑ" και η κωμωδία "Κάτι Τρέχει στο...

Λούκα - Luca (ΜΕΤΑΓΛ) Προβολές στην Θερινή αίθουσα:    ...

Αλεξάνδρεια: Η μουσικοθεατρική παράσταση ‘’ΧΡΟΝΙΑ ΔΟΞΑΣΜΕΝΑ’’ στο Δημοτικό Αμφιθέατρο

Αλεξάνδρεια: Η μουσικοθεατρική παράσταση ‘’ΧΡΟΝΙΑ...

Από Δευτέρα 26/07/2021 ξεκινάει η προπώληση για τη...

Η ταινία

Η ταινία "Αυτοί που εύχονται τον θάνατό μου" στο...

Συνεχίζονται μέχρι την Τρίτη 27 Ιουλίου οι προβολές στο...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Κατόπιν επικοινωνίας με τη Διοίκηση του Νοσοκομείου Βέροιας όπου επισημάνθηκε η κρισιμότητα της κατάστασης σχετικά με την εμφάνιση του ιού COVID 19 στη Βέροια και σε συνεννόηση με τον Δήμαρχο Βέροιας , η ΚΕΠΑ...

Με φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής,  πατινάδες και χορούς θα γιορτάσει η Νάουσα την Τσικνοπέμπτη«Ταυτότητά μας,  η Παράδοση»Στην Πλατεία Καρατάσου στις 19:00Ένα παραδοσιακό γλέντι με πατινάδες, χορούς και...

Το Σωματείο Καταστημάτων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος πιστό στο ραντεβού του συμμετέχει και φέτος στις αποκριάτικες εκδηλώσεις των καταστημάτων της πόλης."Η προσπάθεια αυτή στηρίζεται από το...

Την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου του Νέου Πολιούχου Βεροίας επί τη...