Στο σημερινό πρωινό μας καφεδάκι, η αγαπημένη μου σύζυγος (επι τη ευκαιρία των γεγονότων, στο Καπιτώλιο) μου ζήτησε με απλά λόγια, να της εξηγήσω, (το όντως πολύπλοκο και αλληλοεπικαλυπτόμενο), θεσμικό και εκλογικό, ομοσπονδιακό σύστημα των ΗΠΑ.
Εξήγησα λοιπόν ότι οι 50 πολιτείες(+5 ιδιότυπες περιφέρειες) των ΗΠΑ, ομοσπονδιακά, στηρίζονται σε τρείς βασικούς θεσμικούς πυλώνες...
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ- ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΣ-ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ.
Εδώ ηγείται ο Πρόεδρος και ακολουθεί ο Αντιπρόεδρος ενώ έπεται η Κυβέρνηση, η οποία αποτελείται αποκλειστικά από 15 μόνο υπουργεία. Τους υπουργούς διορίζει μεν ο Πρόεδρος, αλλά τους επικυρώνει η Γερουσία.
Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος ως δίδυμο, εκλέγονται κάθε 4 χρόνια με ένα αρκετά ιδιότυπο τρόπο. Υπάρχουν σε όλη τη χώρα 538 εκλέκτορες (προτεινόμενοι από τα κόμματα) αναλογικά με τον πληθυσμό σε κάθε πολιτεία.
Το δίδυμο, που με απλή πλειοψηφία, κερδίσει μια πολιτεία, παίρνει το σύνολο των εκλεκτόρων της. Ο μαγικός αριθμός είναι 270. Αυτοί (ως Κολέγιο των Εκλεκτόρων), συνέρχονται αργότερα στο Κογκρέσο και ανακυρήσουν Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο (αυτό έγεινε προχθές και προκλήθηκαν επεισόδια).
Θεωρητικά οι Εκλέκτορες, παρόλο που προεκλογικά, δευσμεύτηκαν δημόσια, ποιόν θα στηρίξουν, έχουν το δικαίωμα να αλλάξουν γνώμη (σπάνιο, αλλά συνέβη 6 φορές κατά το παρελθόν).
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ
Είναι το Κογκρέσο και στεγάζεται στο Καπιτώλιο.
Έχει 2 κοινοβουλευτικά σώματα.
1... Η ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ (Κάτω Βουλή)
Απαρτίζεται από 435 βουλευτές που εκλέγονται με απλή αναλογική, σε κάθε πολιτεία και αναλόγως του πληθυσμού της.
Οι βουλευτές εδώ εκλέγονται κάθε 2 χρόνια. Έχουν την ευθύνη εισηγήσεων και ψήφισης νόμων, οι οποίοι όμως πρέπει να έχουν και τη σύμφωνη γνώμη του δέυτερου σώματος, δηλαδή της Γερουσίας.
2... ΓΕΡΟΥΣΙΑ (Κάτω Βουλή)
Αποτελείται από 100 Γερουσιαστές 2 από κάθε πολιτεία, ανεξαρτήτως πληθυσμού. Διάρκεια θητείας είναι εξαετής αλλά κάπως ιδιότυπη. Οι θητείες αλληλοκαλύπτονται. Κάθε 2 χρόνια ανανεώνεται μόνο το 1/3 της Γερουσίας που συμπλήρωσε ήδη θητεία 6 ετών. Εδώ προεδρεύει ο Αντιπρόεδρος.
Η Γερουσία κυρίως ασχολείται με την επικύρωση ή μη, νόμων, με έγκριση πολέμου, επίσης αναγορεύει η απορρίπτει προτεινόμενους υπουργούς και δημόσιους λειτουργούς, ακόμη δε και τους παραπέμπει πειθαρχικά.
Κοινή συνεδρίαση των δύο σωμάτων αποτελεί το λεγόμενο Κογκρέσο.
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Αποτελείται από 9 ανώτατους δικαστές ισόβιας θητείας.
Τους προτείνει ο πρόεδρος και τους επικυρώνει η Γερουσία.
Αυτό επιστρέφει τους νόμους αν είναι αντισυνταγματικοί και προίσταται της δικαστικής οργάνωσης όλων των βαθμίδων.
Ελέγχει επίσης αν η νομοθεσία κάποιας επι μέρους πολιτείας, είναι σύμφωνη με την ομοσπονδιακή νομοθεσία που υπερέχει.
Ο Πρόεδρος μόνο, έχει το προνόμιο να απονείμει ΧΑΡΗ σε καταδικασθέντα, ακόμη και από το ανώτατο δικαστήριο.
Όλοι οι παραπάνω θεσμοί (Πρόεδρος-Βουλή-Γερουσία) έχουν το δικαίωμα να βάλλουν ΒΕΤΟ ο ένας στον άλλο θεσμό και να μπλοκάρουν μια απόφαση εκτός από την ΧΑΡΗ που είναι αποκλειστικό προνόμιο του Προέδρου.
Τώρα αν με ρωτάτε ... Πώς λειτουργεί όλο αυτό στη πράξη;..
Σας πληροφορώ ότι τελικά, λειτουργεί... επι 230 περίπου συναπτά έτη.
ΣΩΓΑΜΠΡΟΣ...
Λόγω του ότι, το Αμερικάνικο θεσμικό σύστημα (που λόγω των επεισοδίων στο Καπιτώλιο είναι επίκαιρο, αλλά και αρκετά δυσνόητο), θεώρησα ότι πολλοί φίλοι μου, θα ήθελαν, μια ας πούμε πιό εκλαϊκευμένη επεξήγηση του.
Έτσι αποφάσισα να κάνω αυτή την ανάρτηση.
Επειδή όμως έγραφα πολλή ώρα, έρχεται δικαίως οργισμένη η αγαπημένη μου σύζυγος και μου λέει με στόμφο...
...Ακόμη με αυτό ασχολείσαι;.
Και δεν ξέρω, ίσως... παρασυρόμενος από κάποιο υποσυνείδητο Trumpουκισμό μου, της απαντώ εμφανώς αγενώς..
... Να μη σι νιάζ...
Αυτό ήταν... ο κύβος ερρίφθη.
Κι έτσι τώρα ετοιμάζομαι να εμπλακώ σε ένα διπλωματικό μαραθώνιο, προκειμένου να αμβλύνω τις συνέπειες.
Ήδη μελετώ κατευναστικές πρακτικές...τύπου επιβιώσαντα σώγαμπρου...όπως το κλασικό...
... Συγνώμη αγάπη μου... ξέρεις... ήταν μια άτυχη στιγμή... δεν θα το ξανακάνω... Ντρέπομαι ειλικρινά... και τα τοιαύτα.
Ελπίζω να πιάσει... Καλημέρα σας και καλή μου... τύχη.
ΓΕΔΕΩΝ ΒΟΥΛΗΣ
