Τον Οκτώβριο τον λες και μήνα των ηρωικών υπενθυμίσεων για την πόλη της Βέροιας. Πρώτα ξεκινά να υπενθυμίζει η επέτειος της απελευθέρωσης της πόλης από την Οθωμανική κατοχή στις 16 Οκτωβρίου 1912, ακολουθεί η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 και έπεται η επέτειος της απελευθέρωσης της πόλης από τη Γερμανική κατοχή στις 29 Οκτωβρίου 1944. Τρείς ημερομηνίες «σταθμός» για την τοπική ιστορία, τρείς ημερομηνίες γεμάτες μνήμες για την πόλη της Βέροιας, μνήμες που κάνουν περήφανους τους απανταχού Βεροιείς, για όλα όσα εκπροσωπούν και συμβολίζουν.
Η απελευθέρωση της Βέροιας από την Οθωμανική κατοχή, στις 16 Οκτωβρίου 1912, με την επική νικηφόρο επέλαση του ελληνικού στρατού στον Α’ Βαλκανικό πόλεμο, είναι μια καίρια στιγμή για την μακραίωνη πορεία της πόλης. Πρόκειται για μια ιστορική διάσωση και καταλυτική επανατοποθέτηση της Βέροιας εντός της νέας ελληνικής γεωπολιτικής πραγματικότητας όπως διαμορφώθηκε μετά την βορειοανατολική επέκταση των συνόρων της χώρας. Οι Βαλκανικοί πόλεμοι ξαναχάραξαν τον χάρτη της Ελλάδας και η ελεύθερη Βέροια, ανακτώντας εθνική αυτοπεποίθησή, μπόρεσε να αναπτυχθεί και να αποτελέσει σταδιακά σπουδαίο τμήμα της σπονδυλικής στήλης του νέου ελληνικού κράτους.
Εικοσιοκτώ χρόνια μετά, στις 28 Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα κήρυξε τον πόλεμο εναντίον της Ιταλίας για να αμυνθεί για την επίθεση που δέχτηκε, για να προστατέψει την εδαφική ακεραιότητα της χώρας και να περιφρουρήσει την ελευθερία και την ανεξαρτησία της. Στις τάξεις του ελληνικού στρατού για την υπεράσπιση των ελληνικών εδαφών εντάχθηκαν και οι Βεροιώτες στρατεύσιμοι, οι περισσότεροι από τους οποίους κατατάχτηκαν στο 16ο Σύνταγμα Πεζικού, που για τον λόγο αυτό το αποκαλούσαν και «Σύνταγμα της Βέροιας». Βαρύς ο φόρος αίματος που πλήρωσε και η πόλη της Βέροιας στη διάρκεια αυτού του πολέμου, της Κατοχής που ακολούθησε και στα χρόνια της ηρωικής αντίστασης κατά των κατακτητών. Σε άνδρες, σε γυναίκες, σε παιδιά. Αιώνια η υποχρέωση της μνήμης και της πρέπουσας υπενθύμισης για τη θυσία τους.
Κι επιτέλους, μετά από σχεδόν 43 μήνες κατοχής, στις 29 Οκτωβρίου 1944, η Βέροια απελευθερώθηκε από τους Γερμανούς, που έφθασαν στην πόλη ως κατακτητές τον Απρίλιο του 1941. Μια επέτειος της πόλης σχεδόν «άγνωστη» και χωρίς ιδιαίτερη δημόσια προβολή, ίσως και εξαιτίας του γεγονότος ότι μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων, οι πρώτοι που έφθασαν οργανωμένα στην πόλη ως απελευθερωτές ήταν οι άνδρες και οι γυναίκες του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Ε και; Μήπως αυτό μειώνει την αξία και το μήνυμα της απελευθέρωσης του τόπου από την παράνοια των στρατευμάτων του Χίτλερ και όλων εκείνων των συνοδοιπόρων του ναζισμού και του φασισμού; Όχι βέβαια. Όποιος κι αν εισήλθε πρώτος στην πόλη, η μέρα εκείνη ήταν μια μέρα βαθειάς κι ελεύθερης ανάσας για τον εξαθλιωμένο και βασανισμένο κόσμο της Βέροιας. Μια μέρα που πρέπει να θυμόμαστε και να τιμούμε για το ευρύτερο νόημα της μνήμης του ηρωικού αγώνα και της θυσίας των Ελλήνων για την ελευθερία και την απαλλαγή από τη γερμανική Κατοχή, για το τέλος ενός φρικαλέου πολέμου. Να την τιμούμε και να τη θυμόμαστε, όπως της αξίζει, άσχετα εάν σχεδόν ταυτόχρονα ξεκινούσε η αντίστροφη μέτρηση για έναν Εμφύλιο, τις συνέπειες του οποίου ακόμη δεν έχουμε ξεπεράσει.
Είναι λοιπόν ο Οκτώβριος, ο μήνας των ηρωικών υπενθυμίσεων για την πόλη της Βέροιας, ο μήνας των ιστορικών επετείων κι έχει μεγάλη σημασία να γιορτάζουμε τις επετείους αυτές όπως τις αξίζει. Χωρίς να επισκιάζονται από σημεία των καιρών ή από αγκυλώσεις που δεν χωρούν στην προσπάθεια για τη Βέροια του μέλλοντος, για την Ελλάδα της νέας εποχής. Μπορεί οι μεγάλες δυσκολίες του σήμερα να οδηγούν ακόμη και στην απαξίωση ή στον ευτελισμό ιδανικών, ιδεών και αξιών, όμως οι μνήμες από το παρελθόν ενός τόπου πρέπει να διαφυλάσσονται χωρίς αποκλεισμούς, να συντηρούνται μακριά από απειλές ανιστόρητης επεμβατικής «αποκατάστασης», να υποστηρίζονται με εγκυρότητα και με σεβασμό.
Χρόνια Πολλά Βέροια.
