Την υποχρεωτική δημιουργία ενός Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας σε κάθε Δήμο, άμεσα υπαγόμενου στο Δήμαρχο, προβλέπει άρθρο του Νομοσχεδίου περί Πολιτικής Προστασίας, ενώ με προεδρικό διάταγμα που θα εκδοθεί μέσα σε 6 μήνες, θα καθοριστούν οι οργανικές θέσεις, οι ειδικότητες, τα περιγράμματα θέσεων, η διαδικασία πρόσληψης και τα κριτήρια στελέχωσής τους. Η ΚΕΔΕ, κατέθεσε Υπόμνημα, στο οποίο αναφέρεται ότι «η θέσπιση στους Δήμους Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας υπαγόμενα απευθείας στο Δήμαρχο μας βρίσκει σύμφωνους αλλά υπάρχουν επιφυλάξεις αν μπορούν να στελεχωθούν με τις γνωστές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό σήμερα στους Δήμους και με την ενισχυόμενη από την κινητικότητα “διαρροή” υπαλλήλων από τους Δήμους σε άλλους Φορείς του Δημοσίου. Ειδική πρόβλεψη θα πρέπει να γίνει για το νησιωτικό χώρο και ειδικά για τα μικρά και απομακρυσμένα νησιά που δεν μπορούν να έχουν Αυτοτελή Γραφεία και προσωπικό Πολιτικής Προστασίας όταν οι Δήμοι των νησιών αυτών δεν διαθέτουν προσωπικό ούτε για τις στοιχειώδεις λειτουργίες τους».
Με αποκλειστική ευθύνη του οικείου Δημάρχου συντάσσεται, υποχρεωτικά εντός 18 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, “Τοπικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών” για φυσικές, τεχνολογικές καταστροφές και λοιπές απειλές εντός της χωρικής επικράτειας του Δήμου.
Η Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους εντοπίζει ότι με τη ρύθμιση προκαλείται ενδεχόμενη δαπάνη των προϋπολογισμών των Δήμων, από τη σύσταση των Τμημάτων και την ως εκ τούτου κάλυψη των εξόδων λειτουργίας τους, το ύψος της οποίας θα προσδιοριστεί κατά την έκδοση του προεδρικού διατάματος.
Οι αρμοδιότητες που θα έχουν τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας των Δήμων είναι να:
- Συντονίζουν κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο της πολιτικής προστασίας για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των καταστροφών, σύμφωνα με τις μεθόδους οργάνωσης, τα όργανα και την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις διατάξεις του παρόντος.
-Προγραμματίζουν και υλοποιούν δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για ζητήματα πολιτικής προστασίας.
- Αναλαμβάνουν κάθε αναγκαία πρωτοβουλία, ενέργεια και δράση για τη συνδρομή στα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) και των λοιπών εμπλεκόμενων Φορέων σε επίπεδο αναγνώρισης, εκτίμησης και ανάλυσης της επικινδυνότητας εκδήλωσης καταστροφών.
-Συμβάλλουν στην υλοποίηση των προγραμμάτων εκπαίδευσης της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας σε θέματα πολιτικής προστασίας και συμμετέχει σε ασκήσεις, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και άλλους όμορους Δήμους, με σκοπό την αξιολόγηση απόδοσης των ανωτέρω Σχεδίων.
- Τηρούν και κοινοποιούν σε μηνιαία βάση στον Περιφερειακό Συντονιστή επικαιροποιημένη κατάσταση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού, των μέσων και υλικών πολιτικής προστασίας, παρακολουθώντας το επίπεδο ετοιμότητάς τους, σύμφωνα με τις οδηγίες του. Στην κατάσταση αυτή συμπεριλαμβάνεται το ανθρώπινο δυναμικό, υλικά και μέσα που διατίθενται εκτός Δήμου για την παροχή υποστήριξης σε καταστάσεις επιπέδου έκτακτης ανάγκης «Επιπέδου 4» (Red Code).
- Υποβάλλουν, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες οδηγίες του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π., εισηγήσεις: Στο Δήμο για την κατάρτιση του οικείου προϋπολογισμού πολιτικής προστασίας και την αξιοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ενίσχυσης και στο Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. για την κατάρτιση του Τοπικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας.
-Παρέχουν γραμματειακή υποστήριξη στο Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π..
- Συνάπτουν μνημόνια συνεργασίας παροχής υπηρεσιών, υλικών και μέσων με Ιδιωτικούς Φορείς.
Τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας περιγράφονται ως “υποστηρικτικές Υπηρεσίες” του “Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων”, ο οποίος καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο διαχείρισης καταστροφών και συνιστά το σύνολο των συντρεχουσών επιχειρησιακών και διοικητικών δομών και λειτουργιών της Πολιτικής Προστασίας.
