Έρευνα επιμέλεια: Μάκης Δημητράκης
Με πρωτοβουλία του πατέρα Σάββα Τσάκαλου, ιερέα της Παναγίας Κυριώτισσας – Αγ. Σάββα τιμάται τα τελευταία χρόνια η μνήμη του Αγίου Νεομάρτυρα Νικόλαου του Γιαγιακιοβλή.
Έτσι και φέτος, την τρίτη μέρα του Πάσχα, τελέσθηκε Θεία Λειτουργία και ιερό τρισάγιο προς τιμή του Αγίου την οποία παρακολούθησαν και πολλοί Βεροιώτες πιστοί, καταγόμενοι από το Γιαγιάκιοϊ της Μικράς Ασίας, από όπου καταγόταν ο Νεομάρτης Νικόλαος.
Γιαγιάκιοϊ
Το Γιαγιάκιοϊ είναι κοινότητα που βρίσκεται στην επαρχία Μανίσα (Μαγνησία) που γειτνιάζει με την επαρχία Σμύρνης στη δυτική πλευρά της Τουρκίας. Είναι στην περιοχή όπου κατά την αρχαιότητα «άνθισε» η πόλη της Περγάμου.
Στο Γιαγιάκιοϊ, στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και πριν την Μικρασιατική καταστροφή ζούσαν περί τις 2.000 κάτοικοι, από τους οποίους 1.500 ήταν Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι!
Όλοι τους αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και αργότερα αρκετές οικογένειες από τους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στη Βέροια, ξαναρχίζοντας από το ‘’μηδέν’’ το στήσιμο του νοικοκυριού τους. Ένας συνεχής αγώνας με πολλές θυσίες αλλά και αίσιο τέλος.
Ανάμεσα στις οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στη Βέροια, ήταν και η οικογένεια του π. Σάββα Τσάκαλου, με πρωτοβουλία του οποίου τιμάμε τα τελευταία χρόνια τη μνήμη του Αγίου Νεομάρτυρα Νικολάου του Γιαγιακιοβλή!
Ο Άγιος και το μαρτυρικό του τέλος
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην περιοχή της Μαγνησίας, στο χωριό Γιαγιάκιοι , της περιφέρειας Περγάμου.
Πατέρας του ήταν ο Χατζή Κανέλος, άνθρωπος τίμιος, έμπιστος και σεβαστός από όλους, ακόμη και από τους Τούρκους.
Με ‘’εφόδια’’ αυτές τις αρετές, ο Κανέλος προσελήφθη από τον φημισμένο Αγά της περιοχής Καρά - Οσμάνογλου ως υπεύθυνος για την επιστασία των ποιμνίων και αγροκτημάτων του.
Σε νεαρή ηλικία, ο γιος του Κανέλου, Νικόλαος, θέλησε να παντρευτεί και με τη σύμφωνη γνώμη του πατέρα του, ο γάμος θα γινόταν την Κυριακή του Θωμά. Για τα διαδικαστικά του γάμου του, ο Νικόλαος μετέβη στη Μαγνησία φορώντας μάλιστα - κατόπιν αδείας του Αγά - κόκκινο φέσι και τουρκικά παπούτσια, κάτι που ήταν απαγορευτικό για τους χριστιανούς.
Το φέσι και τα παπούτσια προσέλκυσαν την προσοχή των υπηρετών του Κατή (δικαστή) οι οποίοι αφού τον αναγνώρισαν, τον πλησίασαν και τον ρώτησαν μήπως αυτό σημαίνει ότι θέλει να αλλαξοπιστήσει.
Ο Νικόλαος όμως τους έδωσε μια αρνητική αλλά και αποστομωτική απάντηση ότι μένει πιστός στον Χριστό του μόνο αληθινό Θεό. Η απάντηση εκνεύρισε τους υπηρέτες του δικαστή, ο οποίος διέταξε να μαστιγώσουν τον νεαρό Νικόλαο μήπως και αναγκαστεί να αλλάξει γνώμη.
Το μαστίγωμα συνεχίσθηκε και τις επόμενες ημέρες και τελικά τον έριξαν στη φυλακή σε ημιθανή κατάσταση.
Άντεξε τρεις ημέρες και τελικά παρέδωσε το πνεύμα του στις 24 Απριλίου του 1796 σε ηλικία 22 χρόνων!
Η φετινή εκδήλωση
Την τρίτη ημέρα του Πάσχα, όπως είχε προγραμματισθεί, τελέσθηκε Θεία Λειτουργία στον Ι.Ν. της Παναγίας Κυριώτισσας. Στο τέλος ο Π. Σάββας Τσάκαλος μίλησε για το βίο του Αγίου ενώ μαζί με τον Π. Σωφρόνιο Πιτούλια (βρισκόταν με άδεια από την Τανζανία) τέλεσαν επιμνημόσυνη δέηση.
Οι καταγόμενες οικογένειες και το Γιαγιάκιοϊ
Στις μέρες μας, αρκετές οικογένειες, οι πρόγονοι των οποίων έφτασαν πρόσφυγες στην Ελλάδα από το Γιαγιάκιοι, ζουν στη Βέροια και ανάμεσα τους οικογένειες:
Αρχοντή/ Βαγόπουλου/ Βακιρλή/ Δουμουχτσή/ Κάκαρη/ Κανελλίδη/ Κολτσακίδη/ Καραγεωργίου/ Κοτζαχρήστου/ Λαμπρινού/ Μανούσου/ Μεταξάκη/ Μυστακίδη/ Ναζλή/ Παζαϊτη/ Παναγιωτίδη/ Πανόπουλου/ Πασά/ Σφεκίδη/ Σουγιουλτσή/ Ταμπάκοκλου/ Τζένου/ Χαλβατζή/ Χατζηγιάννη/ Χατζησαράντη.
