Του ιερέως Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Για να πει κανείς, φίλοι αναγνώστες, υπεύθυνα, τώρα μάλιστα που από πριν περίπου 2 μήνες τελείωσαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τι τελικά είχε απομείνει από τις βασικές αρχές της Ολυμπιακής ιδεολογίας και κίνησης, τις οποίες έθεσαν οι πρόγονοί μας και εφάρμοσαν στην πράξη στους Ολυμπιακούς Αγώνες και τις όποιες αρχές, σεβάστηκαν και συμπλήρωσαν αυτοί που πριν 126 χρόνια αναβίωσαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες (κουμπερτέν-Βικέλας κ.λπ.) είναι ανάγκη να τις γνωρίζουμε. Οι αρχές αυτές είναι:
1. Η δημιουργία, με τον Αθλητισμό, ατόμων αρμονικά ανεπτυγμένων, με καλό χαρακτήρα και ισχυρή προσωπικότητα.
2. Η απασχόληση με τον αθλητισμό και η επιδίωξη υψηλών επιδόσεων είναι το μέσον για την ανάπτυξη των σωματικών, πνευματικών και ψυχικών δυνάμεων και όχι σκοπός.
3. Η διδασκαλία της συμμόρφωσης προς τους παραδεδεγμένους κανόνες της κοινωνίας.
4. Η γνώριση της αξίας των ανταγωνιστών και το πνεύμα της συναδέλφωσης.
5. Η διδασκαλία ότι ο αθλητισμός είναι μια απασχόληση για τον ελεύθερο χρόνο και ότι δεν πρέπει να επιδιώκουμε μέσω αυτού υλικές ωφέλειες.
6. Το άτομο αποκομίζει ωφέλεια από τον αθλητισμό, όχι υλική, αλλά η ηθική.
7. Η διδασκαλία της ερασιτεχνικής νοοτροπίας. Οι υλικές βλέψεις καταστρέφουν κάθε ευγενή επιδίωξη.
8. Ειλικρινής αποδοχή της αρχής της ίσης μεταχείρισης όλων όσων ανήκουν σε διαφορετικές φυλές, θρησκείες και πολιτικές πεποιθήσεις,.
9. Η ενίσχυση της διεθνούς κατανόησης και φιλίας, με αντικειμενικό σκοπό, τη δημιουργία ενός καλύτερου και ειρηνικού κόσμου.
10. Η διατήρηση της αγωνιστικής κίνησης μακριά από κάθε επίδραση που δεν σχετίζεται με αυτή.
Αυτές τις αρχές οφείλουν να σέβονται όχι μόνο οι αθλητές, αλλά και όλοι όσοι καθ’ οιονδήποτε τρόπο εμπλέκονται στον αθλητικό θεσμό. Προπονητές, διαιτητές, παράγοντες, κυβερνήσεις.
Από τη φύση του ο αθλητισμός όλων των βαθμίδων είναι μια δραστηριότητα αφιλοκερδής, ένα παιχνίδι αυθόρμητο του ελεύθερου ανθρώπου. Και είναι ελεύθερος ο άνθρωπος όταν δεν εξαναγκάζεται να ενεργεί κάτω από την πίεση άλλων δυνάμεων, όπως το χρήμα, το υλικό συμφέρον.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Ολυμπισμός στηρίζεται στον ερασιτεχνισμό, δηλαδή την ανιδιοτελή προσπάθεια. Όταν καταρρεύσει το βάθρο του ερασιτεχνισμού, καταρρέει ολόκληρο το οικοδόμημα. Για αυτό με τον επαγγελματισμό, το οποίο επίσημα ηΔΟΕ επέβαλε με την απόφαση της το 1981 (στο Baden-Baden), ο Ολυμπισμός έχασε το ουσιωδέστερο ιδεολογικό του περιεχόμενο και τον αληθινό προσανατολισμό του. Στη θεωρία και την πράξη, οι αθάνατοι ουσιαστικά δολοφόνησαν το πνεύμα των Ολυμπιακών Αγώνων και αφαίρεσαν από τον αθλητισμό την παιδευτική του δύναμη και την κοινωνική του αποστολή.
Όπου μπει το χρήμα, διαφθείρει τα πάντα. Πώς είναι δυνατόν να κάνει εξαίρεση στον αθλητισμό; Ιδιαίτερα δεν αντέχουν στο θανάσιμο σφιχταγκάλιασμα του θεσμοί ευγενείς, όπως είναι ο αθλητισμός. Ίδια ακριβώς κατάσταση επικρατούσε λίγο πριν το 394 μ.Χ., όταν ο βυζαντινός αυτοκράτορας Μ. Θεοδόσιος, κατήργησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, για να αναβιώσουν αυτοί μετά από 1610 χρόνια. Η ιστορία διδάσκει πως, δυστυχώς, οι άνθρωποι δεν διδάσκονται από αυτήν.
Από το 1894 ο Κουμπερτέν είχε συνείδηση του κινδύνου, όταν αναφερόταν στο χρήμα, το οποίο χαρακτήριζε σαν τον «μεγάλο διαφθορέα και αιώνιο εχθρό του Ολυμπισμού». Έλεγε σχετικά πως οι «Ολυμπιακοί αγώνες δεν είναι μία ευκαιρία απόκτησης μεταλλίων και κατάρριψης ρεκόρ, αλλά είναι μια μη εμπορική εκδήλωση, οργανωμένη από ερασιτέχνες για ερασιτέχνες, όπου γίνονται δεκτοί επί ίσοις όροις. Οι επίγονοι, όμως, του αναμορφωτή αυτού, μαζί με τον Βικέλα, των Ολυμπιακών Αγώνων, πράττουν τα εντελώς αντίθετα προβάλλονται ως θεματοφύλακες των αθλητικών ιδεωδών. Ομιλούν για «υψηλά ιδανικά του Ολυμπισμού» οι έμποροι στον ναό.
Δεδομένου ότι ζούμε σε μια εποχή υλισμού, με στροφή της ανθρωπότητας από τα πνευματικά προς τα υλικά, σε μια εποχή όπου τα βρώμικα χέρια των πολυεθνικών της μίζας κατόρθωσαν επίσημα να μπουν στον ιερό χώρο του αθλητισμού, τουλάχιστον ας σταματήσει η απύθμενη υποκρισία ακόμα περί «ιδεωδών», «ιδανικών» κ.λπ. και να πουν τα πράγματα με το όνομά τους. Οι σημερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες είναι ένα καλοστημένο παιχνίδι αναμέτρησης μεγάλων οικονομικών συμφερόντων. Καμία σχέση δεν έχουν με την ονομασία την οποία καπηλεύονται. Δεν είναι τίποτα άλλο από ένα οικονομικό γεγονός, από μια γιγαντιαία πηγή κερδών.
Και οι αθλητές, από φλογεροί πρεσβευτές των αξιών του Αθλητισμού, που εξασφαλίζει όχι μόνο τη σωματική τελειοποίηση, αλλά και τη διάπλαση καλύτερων και ευτυχέστερων πολιτών, μέσω της διαμορφώσεως καλού χαρακτήρα ακόμα έχουν καταντήσει σήμερα φανατικοί προπαγανδιστές της καταναλωτικής κοινωνίας. Είναι η βιτρίνα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας μέσω και προς όφελος των προϊόντων των χορηγών, οι οποίοι κυριολεκτικά χρυσώνουν. Τα δευτερόλεπτα και τα εκατοστόμετρα δεν μετρούν πλέον την αξία του αθλητή, αλλά το λογαριασμό του υλικού κέρδους. Οι αθλητές πουλάνε όσο το δυνατόν ακριβότερα τις επιδόσεις τους στην ελεύθερη αγορά του εμπορευματοποιημένου θεάματος. Μέσα σε λίγα χρόνια οι αθλητικοί αστέρες γίνονται δισεκατομμυριούχοι, χώρια τα άλλα προνόμια (εισαγωγή στα ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις, ζηλευτές θέσεις στο δημόσιο κ.λπ.) και απολαμβάνουν τιμές που θα ζήλευαν ακόμη και οι διασημότεροι επιστήμονες, καλλιτέχνες και γενικά άνθρωποι που παντοιοτρόπως και τα μέγιστα συμβάλλουν στην πρόοδο μιας χώρας.
Τίποτε πλέον δεν έχει μείνει απούλητο, με πρώτο το ανθρώπινο σώμα, το οποίον ο Απ. Παύλος ονομάζει «Ναό του Πνεύματος», σε μια επιστολή του προς Κορινθίους. Και ο Γ. Σεφέρης το χαρακτηρίζει σαν τον «ιερό κρατήρα του θείου κάλλους».
Πρέπει να καταδικάσουμε (έλεγε ο Κουμπερτέν) την παρείσφρηση των εμπορικών συναλλαγών και τη χρησιμοποίηση των αγώνων για άλλες επιδιώξεις, εκτός Αγωγής. Επεδίωκε με τον Ολυμπισμό να κάνει τον αθλητισμό «ισχυρό» και εξευγενισμένο, η δε διεθνής νεολαία να αντλεί την αγάπη της ειρήνης και το σεβασμό προς τη ζωή.
